Mardin ilinin altyapı ve kentleşme sorunlarına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Mardin'de son yıllarda hızlanan kentleşme, plansız yapılaşma, altyapı kapasitesinin yetersizliği ve tarihi dokunun korunamaması, hem yaşam kalitesini düşürmekte hem de kültürel mirası tehdit etmektedir. Altyapı yatırımlarının nüfus artışıyla uyumlu ilerlememesi; su, kanalizasyon, ulaşım ve konut stokunda ciddi eksikliklere yol açmakta, kentte çevresel riskleri artırmaktadır.

Anayasa'nın 2'nci maddesi, devlete sosyal devlet ve hukuk devleti ilkeleri doğrultusunda planlı kentleşmeyi ve çevresel sürdürülebilirliği sağlama yükümlülüğü getirir.

Anayasa'nın 5'inci maddesi, devlete kişilerin refah ve yaşam koşullarını iyileştirme görevi yükler.

Anayasa'nın 56'ncı maddesi, çevreyi koruma ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkım güvence altına alır.

Anayasa'nın 63'üncü maddesi, tarihi, kültürel ve doğal varlıkların korunmasını devletin açık bir ödevi olarak düzenler.

Anayasa'nın 65'inci maddesi, sosyal ve ekonomik hizmetlerin planlı şekilde yürütülmesini zorunlu kılar.

Bu anayasal hükümler devlete planlı kentleşmeyi sağlama, tarihi dokuyu koruma, altyapı hizmetlerini güçlendirme ve çevreyi gelecek nesillere aktarma yönünde açık görevler yüklemektedir. Mardin'deki mevcut plansız yapılaşma, altyapı yetersizlikleri ve tarihi dokunun zarar görmesi bu anayasal yükümlülüklerle bağdaşmamaktadır.

Bu bağlamda;

1. Mardin ili için yürürlükte olan mevcut imar planı var mıdır? Varsa bu planın: kapsamı ne kadardır? Bu plan hangi bölgeleri içermektedir? Plan hangi oranlarda uygulanabilmiştir?

2. Mardin'de tarihi ve kültürel dokuyu korumaya yönelik yürütülen koruma, restorasyon veya sokak sağlıklaştırma programları nelerdir? Bu programlar kapsamında kaç yapı, kaç sokak/doku alanı, kaç tescilli kültür varlığı restore edilmiş veya restorasyon planına alınmıştır?

3. Mardin'de su, kanalizasyon, yol ve konut altyapıları için son 5 yılda yapılmış teknik ihtiyaç tespiti veya eksiklik raporu bulunmakta mıdır? Varsa raporun kapsamı, tespit edilen eksiklikler, hazırlanan giderme ve yatırım planı nedir?

4. Önümüzdeki 5 yıl içerisinde Mardin'de uygulanması planlanan: kentsel dönüşüm projeleri, altyapı iyileştirme yatırımları, çevresel sürdürülebilirlik ve tarihi doku koruma projeleri hangileridir? Bu projelerin bütçesi, zaman çizelgesi ve hedeflenen sonuçları nelerdir?

CEVAP

• Mardin ilindeki tarihi ve kültürel dokuyu korumaya yönelik çalışmalar;

Mardin ili, Midyat ilçesi, Yeni mahalle 304 ada 6,7 ve 12 parsel üzerindeki mevcut konağın restorasyon uygulamalarına başlayabilmesi için Midyat Belediyesine yetki verilmiştir. Ayrıca Eski Midyat'da, Tarihi ve Kültürel dokuyu korumaya yönelik kaynak aktarımı yapılmaktadır. Mardin'de tarihi ve kültürel dokuyu korumaya yönelik detaylı çalışmalara ilişkin bilginin Kültür ve Turizm Bakanlığından edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

• Mardin ilindeki kentsel dönüşüm çalışmaları;

Mardin İli, Yeşilli ilçesi, Gül ve Tepebaşı mahalleri 1. Etap Rezerv Yapı Alanı 2,65 hektar 1. Etap da

60 konut 62 ticaret | Han ve otel projede yapılmış olup hak sahiplerine konut ve ticaret dağılıma başlanacaktır.

Mardin İli, Yeşilli ilçesi, Gül ve Tepebaşı mahalleri 2. Etap Rezerv Yapı Alanı 3,94 hektar 2. Etap da 173 konut 26 ticaret olarak planlanmış olup, Kentsel Dönüşüm Başkanlığımızca 15.12.2025 tarihinde yapım ihalesine çıkılarak 2 Etap proje alanına başlanmıştır.

Mardin İli, Midyat Yeni mahallesi Rezerv Yapı Alanı 0.80 hektar (Midyat Estel Köşk Meydanı) Tarihi dokuya uygun zemin katta 64 adet ticari birim ve üst katta | adet avlulu han otel yapılacaktır. Başkanlığımızca 04.08.2025 tarihinde yapım ihalesine çıkılarak, Midyat Estel Köşk meydanı projesine başlanmıştır.

Mardin İli, Artuklu İlçesi Dara antik kent köy taşıma konsept proje hazırlanmış olup, hak sahipleri ile görüşleri alınarak proje ve alan belirleme işlemlerine başlanacaktır.