İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/37973 GEÇ CEVAPLANDI · 197 GÜN

İzmir'de faaliyet gösteren bir derneğin kapatılması talebiyle açılan davaya ilişkin

Kaynak göster

Özgül Saki (DEM Parti), 18 Aralık 2025 tarihinde 7/37973 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 197 gün sonra, 3 Temmuz 2026).

Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “İzmir'de faaliyet gösteren bir derneğin kapatılması talebiyle açılan davaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/37973, 18 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-37973-izmir-de-faaliyet-gosteren-bir-dernegin-kapatilmasi-talebiyle-acilan-davaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/db4a2a9f-db4f-4a72-a5e6-019b3275a4f0

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 197 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

MN HALKLARIN EŞİTLİK Ye Cr" ORASİ #ARTİSİ

GRUP BAŞKAKLIĞI p v Sayı LOS...

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Tarih :...... 1751242925 - 371973

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Aşağıdaki soruların İçişleri Bakanı ALİ YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'nci ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. o o ÖZGÜLSAKİ İstanbul Milletvekili

İzmir'de faaliyet yürüten ve temel insan hakları alanında çalışmalar yapan Genç Lezbiyen Gey Biseksüel Trans İnterseks Gençlik Çalışmaları ve Dayanışma Derneği (Genç LGBTİ) hakkında, dernek denetimi sonrasında ihbar üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından bir kapatma davası açılmıştır. Söz konusu gerekçeli kararda; derneğin sosyal medya paylaşımları ve yürüttüğü faaliyetler gerekçe gösterilerek Türk Medeni Kanunu'nun 89. ve 90. maddesi uyarınca "amacın ahlaka veya hukuka aykırı hale gelmesi" ve "müstehcenlik" iddiasıyla kapatma kararı verildiği belirtilmektedir. Derneğin HIV/AIDS farkındalığı yaratmak, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı halk sağlığını korumak amacıyla yaptığı bilgilendirme çalışmaları ve ücretsiz kondom dağıtımı gibi faaliyetlerin "ahlaka aykırılık" olarak yorumlanması ve yine sanatçıların ürettiği sanat eserlerinin görsellerinin paylaşılması ise "müstehcenlik" kapsamında değerlendirilmiştir.

Hak temelli çalışmalar yürüten bir sivil toplum örgütünün, tüzüğünde yer alan amaçlar doğrultusunda yaptığı bilgilendirme ve savunuculuk faaliyetlerinin "müstehcenlik" gibi muğlak ve subjektif kavramlarla kriminalize edilmesi, örgütlenme özgürlüğüne yönelik açık bir müdahaledir. Bunun yanı sıra görseller hakkında müstehcenlik davasına ise takipsizlik verilmiştir. Dolayısıyla şikâyet gerekçelerinin en başında gelen durum ortadan kalkmasına rağmen kapatma gerçekleşmiştir.

Evrensel insan hakları standartları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılığı yasaklamakta; LGBTİ* bireylerin örgütlenme hakkını devletlerin koruma yükümlülüğü altında tutmaktadır. İzmir Genç LGBTİ* Derneği'ne yönelik bu dava, sadece bir derneğin kapatılması girişimi değil, aynı zamanda demokratik toplumun vazgeçilmezi olan sivil toplum alanının daraltılmasına yönelik sistematik bir politikanın tezahürü olarak değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. İzmir Genç LGBTİ* Derneği hakkında, yalnızca dernek tüzüğüne uygun hak temelli sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek kapatma davası açılması talimatı Bakanlığınız veya bağlı birimleriniz tarafından mı verilmiştir?

  2. Son5 yıl içerisinde, tüzüğünde LGBTİ* hakları bulunan kaç dernek hakkında denetim yapılmış, kaçına soruşturma açılmış ve kaçı hakkında kapatma davası açılmıştır? yağa)

    . Derneklere yönelik bu tür davaların, AİHM"in örgütlenme özgürlüğü konusundaki ihlal kararlarına rağmen sürdürülmesinin hukuki izahı nedir?

  3. . LGBTİ yurttaşlara yönelik nefret söylemlerinin ve nefret suçlarının arttığı bir dönemde, bu hak ihlalleriyle mücadele eden kurumların hedef alınması, Bakanlığınızın dezavantajlı grupları koruma yükümlülüğünü ihlal ettiği anlamına gelmemekte midir? . Yargının, sivil toplum örgütleri üzerinde bir baskı aracı olarak kullanıldığına dair ulusal ve uluslararası kamuoyunda oluşan kaygıların giderilmesi adına Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma bulunmakta mıdır?

  4. . AİHM ve Anayasa Mahkemesi'nin "cinsel yönelim temelli ayrımcılık yasağı" ve "örgütlenme özgürlüğü" konusundaki yerleşik içtihatlarına rağmen, bu kararın alınması yargının tarafsızlığı ilkesiyle nasıl bağdaştırılmaktadır?

  5. . Derneğin kapatılmasıyla birlikte, dernekten psiko-sosyal destek alan, akran danışmanlığına başvuran ve HIV/AIDS konusunda hizmet alan binlerce yurttaşın mağduriyetinin giderilmesi için Bakanlığınızın veya ilgili kurumların bir eylem planı var mıdır? Varsa nedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·

İlgi O: 30.12.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1767440 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'ye ait 7/37973 Esas No'lu yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Anayasamızda sayılan temel hak ve hürriyetlerden olan Dernek Kurma Hakkı ancak kanunla sınırlanabilmektedir. Derneklerin kapatılabilmesi ise ancak 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 88 inci maddesi uyarınca dernek genel kurulu kararıyla veya aynı kanunun 87 nci ve 89 uncu maddeleri uyarınca Cumhuriyet Savcısı veya ilgililerin istemi üzerine Mahkeme kararıyla yapılabilmektedir.

İzmir'de kurulu bulunan "Genç Lezbiyen Gey Biseksüel Trans İnterseks Gençlik Çalışmaları ve Dayanışma Derneği"nin Bakanlığımızca 2024 yılında denetlenmesi sonucunda; derneğin faaliyet ve etkinliklerinin toplumun ahlaki değerlerine ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 4l inci maddesine uygun olmadığı; derneğin tüzüğünde belirtilen amacına ve çalışma konularına uygun olmayan faaliyetlerde bulunarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine aykırı hareket ettiği değerlendirildiğinden İzmir Valiliğince İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilmesi istenmiştir.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının 03.02.2025 tarihli davanamesi ile ilgili dosya, 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Dernek Kurma Hürriyeti" başlıklı 33 üncü maddesinin beşinci fıkrasında "Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hakim kararıyla kapatılabilir..." hükmü dikkate alınarak İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiş olup ilgili mahkemenin 11.12.2025 tarihli kararı ile derneğin Türk Medeni Kanunu'nun 89 uncu maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere feshine karar verilmiştir.

Bilgi ve gereğini arz ederim.

Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Telefon No: (312)422 48 25 Dahili; 4825 Faks No: (312X417 15 13 Veri Hazırlama Ve Kont.İşletmeni YEM

Mustafa ÇİFTÇİBakan

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir