Genç doktorların TUS'ta bazı uzmanlık branşlarını tercih etmemelerine ilişkin

Türkiye'de sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından en kritik sorunlardan biri, Tıpta Uzmanlık Sınavı (TUS) kapsamında bazı branşların sistematik biçimde tercih edilmemesi veya kontenjanlarının boş kalmasıdır. Özellikle son yıllarda; çocuk sağlığı ve hastalıkları, kadın hastalıkları ve doğum, genel cerrahi, acil tıp, anesteziyoloji ve reanimasyon gibi hem iş yükü hem de hukuki ve fiziksel riskleri yüksek branşlarda uzman hekim sayısının giderek azalması, sağlık sisteminin temel fonksiyonlarını doğrudan tehdit etmektedir.

TIPTA Uzmanlık Sınavı (TUS) 2025 ilk dönemi yerleştirme sonuçları; Türkiye'de 100 bin çocuğa düşen uzman hekim sayısının gelişmiş ülkelerin oldukça gerisinde kaldığını; benzer şekilde riskli kabul edilen birçok branşta hekim başına düşen hasta sayısının kritik eşiklerin üzerine çıktığını ortaya koymaktadır. Bu tablo, yalnızca sayısal bir eksiklik değil; aynı zamanda sağlık hizmetinin kalitesi, erişilebilirliği ve sürekliliği açısından da ciddi bir yapısal soruna işaret etmektedir.

TUSta riskli alanların tercih edilmemesinin ardında; ağır ve düzensiz çalışma koşulları, uzun nöbet süreleri, artan şiddet vakaları, yüksek malpraktis riski, yetersiz ücret ve özlük hakları ile mesleki itibarsızlaşma gibi çok boyutlu nedenler bulunmaktadır. Bu koşullar altında genç hekimlerin, uzmanlık tercihlerinde daha düşük riskli veya özel sektörde daha avantajlı görülen alanlara yönelmesi bazı açılardan anlaşılır olmakla birlikte, kamusal sağlık hizmetleri açısından son derece tehlikeli sonuçlar doğurmaktadır.

Riskli branşlarda yaşanan uzman hekim açığı; randevu sürelerinin uzamasına, acil servislerde yığılmaya, sevk zincirlerinin tıkanmasına ve özellikle çocuklar, kadınlar ve yaşlılar gibi kırılgan grupların sağlık hizmetine erişiminin zorlaşmasına neden olmaktadır. Mevcut eğilim devam ettiği takdirde, önümüzdeki yıllarda bazı branşlarda uzman hekim bulunamaması, bazı hastanelerde ise belirli hizmetlerin tamamen durma noktasına gelmesi riski bulunmaktadır. Bu nedenle, TUS'ta riskli alanların neden tercih edilmediğinin bütüncül biçimde analiz edilmesi, mevcut teşvik ve düzenlemelerin yeterliliğinin sorgulanması ve hekimlerin bu alanlara yönelmesini sağlayacak kalıcı politikaların geliştirilmesi artık ertelenemez bir zorunluluk hâline gelmiştir. Bu bağlamda,