Pamuk üretiminin azalmasına ve pamuk üreticisine verilecek sübvansiyonlara ilişkin
Kaynak göster
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 23 Aralık 2025 tarihinde 7/38130 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 24 Mart 2026).
Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Pamuk üretiminin azalmasına ve pamuk üreticisine verilecek sübvansiyonlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38130, 23 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38130-pamuk-uretiminin-azalmasina-ve-pamuk-ureticisine-verilecek-subvansiyonlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e6322f7b-5959-4c74-9257-019b504e01d1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 81 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. 23.12.2025 Eylül ayında açıklanan raporda 2025-2026 sezonunda Türkiye'nin lif pamuk üretiminin 700 bin ton olacağı tahmin edilmişken yeni raporda bu üretim güncellenerek 665 bin ton olarak açıklanmıştır. Pamuk üreticisi artan üretim maliyetler karşısında daha düşük fiyatla ürününü satmak zorunda kalmıştır. Piyasa kaynakları, sübvansiyonun dönüm bazından kilogram bazına çevrildiğinde kütlü pamukta kilo başına yaklaşık 2,20 lira (— 5 sent/kg) olduğunu belirtilmiştir. Piyasa kaynaklarına göre, 2025/2026 pazarlama yılı için kütlü pamuk üretim maliyeti kilo başına 25 ila 28 lira (< 59 ila 68 sent/kg) arası olup hasat sezonunda kütlü pamuk fiyatları kilo başına 26 ila 31 lira (< 61 ila 73 sent/kg) arasında olmuştur. Bu, çiftçiler için çok düşük veya hiç kâr marjı olmadığı anlamına gelmektedir. Üretici fiyatın düşük, desteklerin yetersiz olmasıyla beraber son birkaç yıldır yaşanan kuraklık ve su sorunu nedeniyle pamuk üretiminden vazgeçmektedir. A yrıca, bazı bölgelerde pamuk kurdu sorunları ve köklerle ilgili bazı zararlılar nedeniyle verim düşüşleri yaşanmıştır. Ülkemizde pamuk üretiminde önemli yerlere sahip olan Ege'de pamuk yerine buğday, ayçiçeği gibi ürünler tercih edilirken, Güneydoğu Anadolu'da ise pamuk yerine buğday ve yer fıstığı gibi ürünler ekilmeye başlanmıştır. Buna bağlı olarak tekstil ve hazır giyimde kapanan, iflas eden veya Mısır gibi ülkelere taşınan firma sayısında
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR büyük artışlar yaşanmaktadır. Üreticinin pamuk üretiminden vazgeçmesiyle iç piyasada talebi karşılamak için pamuk ithalatına başlamaktadır. Türkiye'nin büyüyen ithalat pastasından pay almak için, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ile Brezilya adeta yarışırken, ülkemiz pamuk ithalatında ABD ve Brezilya'yı geçerek ilk sıralara yerleşmiştir. Yerli çiftçilerimize üretimi sürdürmeleri için pamuk üretimine verilen sübvansiyonların artırılması ve yeni devlet destekleriyle pamuk tarımına teşviklerin yapılması ülke ekonomisi için büyük önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde 2025-2026 yılları için pamuk üretiminde " kaç azalma olacağı öngörülmektedir?
2024-2025 yılı toplam pamuk üretim miktarının azalmasının temel nedenleri nelerdir? Bu düşüşün ulusal pamuk üretimine ve tekstil sanayisine yansımalarını yönelik ilgili Bakanlıklarla koordinasyon halinde çalışarak bir analiz yapılmış mıdır?
Pamuk üreticilerine dekara başına verilen 1.098 TL destekte enflasyon oranları dikkate alınmakta mıdır? Üreticinin enflasyon karşısında kaybını telafi etmek için bir revizyon planlanmakta mıdır?
Üreticiler pamuk fiyatının düşük, desteklerin yetersiz olmasından kaynaklı buğday, ayçiçeği ve yer fıstığı ekmeye başlamasının uzun vadede su kaynaklarına ve toprak verimliliği üzerindeki etkileri Bakanlığınızca araştırılmış mıdır?
Pamuk üretiminde yaşanan düşüşle beraber hükümetin ithalata yönelmesinin maliyeti ne kadardır?
Pamuk üretimine yönelik 2026-2010 yılları için stratejik bir plan hazırlanmış mıdır?
Hazırlanmış ise üreticiye yönelik üretimi artırmak için hangi önlemler alınmıştır?
Yerli çiftçilerimize üretimi sürdürmeleri için pamuk üretimine verilen sübvansiyonların artırılması ve yeni devlet destekleriyle pamuk tarımına teşviklerin yapılmasına yönelik bir çalışma mevcut mudur?
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Pamuk üretimine ilişkin veriler TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
Son dönemde ülkemizde gözlenen küresel iklim değişikliği sebebiyle ekim zamanında gözlenen düşük sıcaklıklar pamukta çıkışı olumsuz etkilemektedir. Temmuz, ağustos aylarında gözlenen yüksek sıcaklıklar pamukta tozlaşma sorunlarına yol açmaktadır. Ayrıca yüksek sıcaklıkla birlikte pamukta gözlenen zararlı çeşidinde ve miktarında artışlar yaşanmaktadır. Bunun yanı sıra son yıllarda su sıkıntısı sebebiyle bazı bölgelerde sulama kısıtlı bir şekilde yapılabilmektedir. Açıklanan teknik nedenler, pamuk üretiminde verim ve kaliteyi olumsuz yönde etkilemektedir.
Bakanlığımızca tarla bitkileri türlerinde yürütülen çalışmalar, yüksek verim ve kalite hedefleri ile biyotik ve abiyotik stres faktörleri birlikte dikkate alınarak sürdürülmektedir. Bu kapsamda bitki ıslahı faaliyetleri, Ar-Ge çalışmalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Özellikle ekonomik önemi yüksek bitki türlerinde, sektör ihtiyaçları doğrultusunda yeni hat ve çeşitlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.
Bu çalışmalar içinde kaliteli tohum, modern sulama teknikleri, verim artırıcı uygulamalar kapsamında Bakanlığımıza bağlı 6 enstitümüzde pamuk ıslahı ve yetiştirme tekniği konularında çalışmalar devam etmektedir. Enstitülerimiz tarafından bugüne kadar 54 çeşit tescil ettirilmiş olup hali hazırda 28 adet değişen iklim koşullarına uygun çeşit geliştirme ve agronomi projeleri yürütülmektedir.
2025 yılında hazırlanan mastır plan hedeflerimiz;
Kısa Dönemde:
" Kurağa dayanıklı, biyotik ve abiyotik stres koşullarına dayanıklı ve yüksek kaliteli ve verimli çeşit elde edilmesi, " Biyoteknolojik yöntemlerin klasik ıslah çalışmalarına entegre edilmesi,
Orta Dönemde:
Sanayicinin isteğine uygun özel amaçlı çeşitlerin geliştirilmesi, Azaltılmış toprak işleme, doğrudan ekim ve sırta ekim yöntemleri, Ekim nöbeti çalışmaları,
Makro-mikro element içeriğine yönelik çalışmalar,
Su kullanım etkinliğine yönelik çalışmalar,
Uzun Dönemde:
" Verimi artıracak fizyolojik parametrelerin seleksiyon unsuru olarak kullanılması, e oGermplasm geliştirilerek ıslah çalışmalarının sürekliliğini sağlamak ve e Pamukdışı alternatif lif bitkileri adaptasyon ve ıslah çalışmaları yapmaktır.
Ülkemiz açısında stratejik önemi, insan ve hayvan beslenmesi, gıda güvenliği ve güvencesi, tarıma dayalı sanayinin ham madde ihtiyacı, dış ticaret durumu dikkate alınarak pamuk ürününün de içerisinde olduğu 13 ürün ve | ürün gurubu (yem bitkileri) bitkisel üretim planlaması kapsamına alınmıştır.
2025 üretim yılından itibaren uygulamaya başlanan yeni destekleme modelinde bitkisel üretim desteklemeleri Temel Destek, Planlı Üretim Desteği ve Üretimi Geliştirme Desteği olmak üzere TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı üç ana başlıkta toplanmıştır. Temel ve planlama desteği üreticilerin en temel iki girdisi olan mazot ve gübre maliyetleri ile ilişkilendirilmiştir. Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir.
Pamuk üretim planlaması kapsamında yer almakta olup Temel Destek ve Planlı Üretim Desteği ile 2025 üretim yılında 1.098 TL/da, 2026 üretim yılında ise 1.395 TI./da destekleme ödemesi yapılacaktır. Böylece pamuk üreticilerinin mazot maliyetinin tamamı ve gübre maliyetinin yarısı karşılanacaktır. Ayrıca üreticilere organik tarım faaliyetleri, iyi tarım uygulamaları ve katı organik-organomineral gübre kullanımında ilave Üretimi Geliştirme Desteği Ödemesi gerçekleştirilecektir.
Bakanlığımızca yürütülen Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi o Projesi kapsamında, pamuk üretiminin artırılması amacıyla tohum girdisinde azami 9675 hibe yolu ile il tarım ve orman müdürlüklerince hazırlanan projeler hayata geçirilmektedir.
Pamuk ürününü lisanslı depolarda muhafaza eden üreticilere Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin 9075 i oranında kira desteği sağlanacaktır.
Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9025-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar "050-0100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan