Bakanlık bünyesinde görev yapan kariyer uzmanlarının mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 22 Aralık 2025 tarihinde 7/38134 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 27 Ocak 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Bakanlık bünyesinde görev yapan kariyer uzmanlarının mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38134, 22 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38134-bakanlik-bunyesinde-gorev-yapan-kariyer-uzmanlarinin-mali-ve-ozluk-haklarinin-iyilestirilm (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ddf5dd2c-00a2-48bf-9a61-019b4a61c720
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA
Türkiye'nin dış ticaret performansı, ihracatının niteliği ve çeşitliliği, ithalat bağımlılığının azaltılması, gümrüklerin etkin ve güvenli biçimde işletilmesi, tüketicinin korunması ve iç piyasa dengelerinin sağlanması; büyük ölçüde Ticaret Bakanlığı'nın kurumsal kapasitesine ve yetişmiş insan kaynağına bağlıdır. Küresel ticaretin hızla değiştiği, tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği, ticaret savaşlarının ve korumacı eğilimlerin arttığı bir dönemde; ticaret politikalarının bilimsel veriye dayalı, hızlı ve öngörülebilir biçimde yürütülmesi hayati önem taşımaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu kapsamda Bakanlık bünyesinde görev yapan kariyer meslek mensubu uzmanları; dış ticaret politikalarının hazırlanması, serbest ticaret anlaşmaları, Dünya Ticaret Örgütü süreçleri, ticaret savunma araçları, gümrük mevzuatı, sınır ötesi e-ticaret, iç ticaret düzenlemeleri, tüketici hakları ve piyasa gözetimi gibi alanlarda yüksek uzmanlık gerektiren görevler üstlenmektedir. Bu uzmanlar; yarışma sınavları, uzun süreli yetiştirme dönemleri, yeterlik sınavları ve meslek içi eğitimlerle seçilen; ekonomi, hukuk, uluslararası ilişkiler, işletme ve gümrük alanlarında derin bilgiye sahip profesyonellerdir.
Ticaret politikası, doğası gereği uluslararası müzakere yeteneği, ileri düzey yabancı dil bilgisi, teknik mevzuat hâkimiyeti ve hızlı analiz kapasitesi gerektirir. Serbest ticaret anlaşmaları, ticaret savunma soruşturmaları, anti-damping ve telafi edici vergi uygulamaları, kota ve menşe düzenlemeleri gibi karmaşık süreçler; yalnızca sayıca yeterli değil, aynı zamanda nitelikli uzman kadrolarıyla yürütülebilir. Bu nedenle Ticaret Bakanlığındaki kariyer uzmanlar, Türkiye'nin küresel ticaretteki konumunu doğrudan etkileyen stratejik bir rol üstlenmektedir.
Bununla birlikte, dış ticaret, lojistik, gümrük ve uluslararası danışmanlık alanlarında özel sektörün sunduğu yüksek ücretler, performans primleri ve yurtdışı çalışma imkânları; Ticaret Bakanlığında görev yapan yetişmiş uzmanlar açısından ciddi bir çekim alanı oluşturmaktadır. Bu durum, kamu kurumlarının nitelikli insan kaynağını elde tutmasını zorlaştırmakta; kariyer uzmanların birkaç yıl içinde istifa ederek özel sektöre veya uluslararası kuruluşlara yönelmesine neden olmaktadır. Kamunun yetiştirdiği bu uzmanların kaybı, kurumsal hafızanın zayıflamasına ve ticaret politikalarında sürekliliğin zarar görmesine yol açmaktadır.
Öte yandan, kariyer uzmanların yöneticilik pozisyonlarına atanma oranlarının düşük olması, liyakat esaslı kariyer planlamasının yeterince işletilmediği yönündeki algıyı güçlendirmektedir. Ticaret politikalarının teknik niteliği ve uluslararası boyutu dikkate alındığında; Bakanlık mevzuatına, uygulamaya ve müzakere süreçlerine en hâkim personelin, doğal olarak yönetici kadrolar için güçlü adaylar olması beklenir. Ancak bu birikimin yönetim kademelerine yeterince yansımaması, uzman motivasyonunu ve kurumsal bağlılığı zayıflatmaktadır.
Bu nedenle Ticaret Bakanlığı bünyesindeki kariyer uzmanların istihdamına, görevde kalma sürelerine, istifalara, nakillere, yöneticiliğe yükselme oranlarına ve mesleki gelişim olanaklarına ilişkin verilerin kamuoyu ile paylaşılması; şeffaflık, hesap verebilirlik ve liyakat ilkeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda,
SORULAR
Son on yıl içerisinde (2015-2025) Ticaret Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında kariyer uzman ve uzman yardımcısı kadrolarına kaç personel alınmıştır? Bu alımların yıllara göre dağılımı nedir?
Aynı dönemde Bakanlık bünyesinde görev yapan kariyer uzmanlardan kaç kişi istifa etmiştir? Bu istifaların unvanlara ve yıllara göre dağılımı nedir?
Son on yılda kariyer uzman kadrolarından kaç personel başka kamu kurumlarına naklen geçmiştir? Bu nakillerin dağılımı nasıldır?
Halihazırda (2025 yılı itibarıyla) Ticaret Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında kaç kariyer uzman ve uzman yardımcısı görev yapmaktadır? Bu personelin birimlere ve görev alanlarına göre dağılımı nedir?
Ticaret Bakanlığı bünyesinde görev yapan kariyer uzmanlardan kaç tanesi yönetici pozisyonlarına (genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı, başkan, grup başkanı, şube müdürü vb.) atanmıştır? Yönetici kadroları içerisinde kariyer uzman kökenli personelin oranı nedir?
Dış ticaret politikaları, serbest ticaret anlaşmaları, ticaret savunma araçları, gümrük mevzuatı ve tüketici politikaları gibi teknik alanlarda çalışan kariyer uzmanların yöneticilik pozisyonlarına yükselmesini teşvik eden yazılı bir kariyer planlama veya liyakat politikası bulunmakta mıdır?
Kariyer uzmanların mesleki gelişimi amacıyla sağlanan yurtiçi ve yurtdışı eğitim programları, uluslararası ticaret kuruluşlarında görevlendirme, sertifika programları ve lisansüstü eğitim destekleri nelerdir? Son on yılda kaç uzman bu imkânlardan yararlanmıştır?
Kariyer uzmanların görevden ayrılma (istifa, nakil) nedenlerini tespit etmeye yönelik Bakanlığınızca yapılmış bir analiz veya değerlendirme çalışması bulunmakta mıdır? Varsa öne çıkan nedenler nelerdir?
Özel sektörün dış ticaret, gümrük ve lojistik alanlarında sunduğu yüksek ücret ve kariyer imkânlarının, Bakanlık bünyesindeki yetişmiş uzmanların kamu hizmetinden ayrılmasına yol açmasını önlemek amacıyla Bakanlığınızca geliştirilen bir strateji veya politika bulunmakta mıdır?
Türkiye'nin ihracat hedefleri, ticaretin dijitalleşmesi ve küresel rekabet gücünün artırılması doğrultusunda, Ticaret Bakanlığında kariyer uzman istihdamının önümüzdeki dönemde artırılmasına yönelik bir planlama veya hedef belgesi hazırlanmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi ( : 02.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1768720 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/38134 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa)
Telefon No: (0312) 449 13 37 Faks No: (0312) 449 1341 DİLEK GÜNGÖR £ 7 e EYE İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr , am yık
TİCARET BAKANLIĞI
Uşak Milletvekili Sayın Op. Dr. Ali KARAOBA"'ya Ait 7/38134 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 10) Bakanlığımız merkez teşkilatının uzman personel ihtiyacının karşılanması amacıyla Ticaret Uzmanlığı Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde 2015-2025 yılları arasındaki on yıllık dönemde toplam 877 uzman yardımcısı kontenjanı için sınav ilanı açılmıştır. Bakanlığımızın kariyer meslek standartları ve liyakat ilkeleri çerçevesinde yürütülen sınav süreçlerini başarıyla tamamlayan adaylardan 522'si atama işlemlerinin ardından görevlerine başlamıştır. Bakanlığımız kariyer meslek grubu içerisinde yer alan uzman ve uzman yardımcısı kadrolarında hali hazırda 1.243 personel görev yapmaktadır.
Kamu hizmetlerinin sürekliliği ve kurumsal hafızanın muhafazası, Bakanlığımızın öncelikli insan kaynakları stratejileri arasında yer almaktadır. Bu kapsamda, 2015-2025 yılları arasındaki on yıllık dönem incelendiğinde; istifa eden ve diğer kamu kurumlarına naklen geçiş yapan personelin toplam sayısının, mevcut uzman ve uzman yardımcısı sayısına oranla yıllık bazda yaklaşık 903,1 seviyesinde kaldığı görülmektedir. Kariyer meslek mensuplarının akademik kariyer hedefleri, diğer kamu kurumlarının nitelikli personel ihtiyacı neticesinde gerçekleşen naklen geçişler ve kariyer meslek grupları arasındaki doğal hareketlilik göz önüne alındığında; Bakanlığımızın mevcut kadro durumunu 9697'ye yakın bir oranla koruduğu ve kurumsal aidiyetin yüksek düzeyde olduğu görülmektedir.
Bakanlığımız birimlerinde dış ticaret, iç ticaret ve gümrük mevzuatı ile bu alanlara ilişkin politika ve uygulamalar kapsamında kariyer uzmanı olarak görev yapan Ticaret Uzmanlarının yöneticilik pozisyonlarına atanması, 10.07.2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 Sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri çerçevesinde yürütülmekte olup, bu süreçte mezkur kararname hükümleri ile birlikte ilgili görevin gerektirdiği nitelikler doğrultusunda, personelin alanına ilişkin uzmanlık düzeyi, mesleki bilgi ve deneyimi, görevini etkin ve verimli şekilde yerine getirme kapasitesi, analitik düşünme ve karar verme yetkinliği, yönetsel sorumluluk alabilme becerisi, etik değerlere bağlılığı, hizmet sürecinde gösterdiği performans ve başarı düzeyi ile liyakat ilkesi esas alınmaktadır.
Öte yandan, Bakanlığımızda kariyer uzmanı olarak istihdam edilen Ticaret Uzmanlarının yöneticilik pozisyonlarına yükselmesini teşvik eden yazılı bir kariyer planlama veya liyakat politikası bulunmamaktadır.
Ayrıca, Bakanlığımız bünyesindeki 163 kariyer uzmanı; genel müdür, genel müdür yardımcısı, daire başkanı ve şube müdürü kadrolarında yönetici olarak görevlerini sürdürmektedir.
Malumları olduğu üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na 1972 yılında derç edilen hüküm ile devlet memurlarının mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmesi, eğitilmesi, bilgilerini artırması, staj, öğrenim veya ihtisas yaptırılması hüküm altına alınmıştır. Bakanlığımız, personelinin bilhassa kariyer uzmanlarının küresel standartlarda yetkinlik kazanmasını, sadece bireysel bir gelişim süreci olarak değil, aynı zamanda kurumumuzun hizmet kalitesini ve verimliliğini artıracak, kalkınma hedeflerimizle uyumlu bir yatırım olarak değerlendirmektedir. Özellikle kariyer uzmanlarımızın yetkinliklerini derinleştirmek ve kamu hizmet sunumunda en iyiyi yakalamak adına kısa süreli eğitim ve stajları da dahil olmak üzere yetiştirilmek amacıyla yurt dışına gönderilmeleri, Ar-ge açısından Bakanlığımızca kararlılıkla desteklenen politikalarımızın başında gelmektedir. Söz konusu politikalarımız neticesinde son on yıllık dönemde 137 kariyer uzmanımız, 6 ay ve daha uzun süreli olarak lisansüstü eğitim ve araştırma faaliyetleri kapsamında yurt dışına gönderilmiştir.
Ülkemizin ihracat hedefleri, iç ticaretin etkin işleyişinin sağlanması, gümrük işlemlerinde hız ve güvenliğin artırılması, ticaretin dijitalleşmesi ve küresel rekabet gücünün yükseltilmesi amaçlarıyla uyumlu olarak, Bakanlığımızda kariyer uzman istihdamının artırılmasına yönelik orta ve uzun vadeli bir insan kaynağı planlaması yapılmıştır. Bu planlama kapsamında, Bakanlığın merkez teşkilatında görev yapacak kariyer uzmanlarının sayısının kademeli olarak artırılması; bu personelin dış ticaret ve ihracat politikalarının yanı sıra iç ticaret mevzuatı, piyasa gözetimi ve denetimi, tüketici politikaları, gümrük mevzuatı, dijital ticaret uygulamaları ve veri analizi gibi stratejik alanlarda yetiştirilmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede, 2025 yılı son çeyreğinde 60 Ticaret Uzman Yardımcısı alımına ilişkin başvuru süreci tamamlanmış olup, söz konusu personelin 2026 yılının ilk çeyreğinde göreve başlaması öngörülmektedir.
Ayrıca, Bakanlığımızın görev ve yetkilerinin etkin ve verimli şekilde yürütülmesini teminen, 2026 yılı içerisinde istihdam edilmek üzere ilave 60 Ticaret Uzman Yardımcısı kadrosu için Cumhurbaşkanlığından açıktan atama kontenjanı talep edilmesi planlanmaktadır.
Bu kapsamda yürütülen çalışmalar; iç ticaret, dış ticaret ve gümrük alanlarında kurumsal kapasitenin güçlendirilmesini, dijital dönüşüm sürecinin insan kaynağıyla desteklenmesini ve Bakanlığımızın Türkiye'nin ekonomik büyüme, ihracat ve rekabetçilik hedeflerine daha etkin katkı sunmasını amaçlayan bütüncül bir insan kaynakları politikası çerçevesinde sürdürülmektedir.