İstanbul'un Silivri ilçesine bağlı Danamandıra Mahallesi'nde bulunan taş ocaklarının çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

İstanbul ili Silivri ilçesi Danamandıra Mahallesi ve çevresinde, uzun süredir birden fazla taş ocağı faaliyeti yürütülmektedir. Bu taş ocaklarının bir bölümünde patlatmalı (dinamitli) üretim yöntemi kullanılmaktadır. Taş ocakları yalnızca tek tek değerlendirildiğinde değil, aynı alanda yoğunlaşmaları nedeniyle birlikte yarattıkları etki bakımından da ciddi çevresel riskler oluşturmaktadır. Yeni ruhsatlar ve sondaj çalışmalarının devreye girmesi halinde bölgenin tamamen taş ocağına dönüşme riski bulunmaktadır.

Ayrıca aynı bölgede, Roma Su Yollarına ait tescilli kültür varlıklarının bulunması, taş ocağı faaliyetlerinin çevresel etkilerinin daha da hassas bir biçimde değerlendirilmesini gerektirmektedir. Patlatmalı üretimin yarattığı titreşim, toz, gürültü ve yer altı hareketlerinin, yalnızca doğal çevreyi değil, kültür varlıklarını da dolaylı olarak etkileyebileceği açıktır.

Danamandıra Mahallesi; orman alanları, Mandıra Deresi, Terkos Havzası ve İstanbul'un içme suyu sistemleri ile doğrudan ilişkili bir bölgede yer almaktadır. Bu nedenle bölgede yürütülen taş ocağı faaliyetlerinin; toprak yapısı, yeraltı suları, yüzey suları, ekosistem bütünlüğü ve orman varlığı üzerindeki etkileri, sıradan bir madencilik faaliyeti olarak ele alınamayacak niteliktedir.

Her bir taş ocağı için ayrı ayrı verilen ruhsatlar ve izinler bulunsa da, aynı bölgede birden fazla taş ocağının bir arada çalışmasının yarattığı toplam çevresel etkinin nasıl ele alındığı, kümülatif etki değerlendirmesi yapılması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

I- Danamandıra Mahallesi ve çevresinde faal durumda bulunan taş ocağı sayısı kaçtır? Bu taş ocaklarından kaçında patlatmalı üretim yöntemi kullanılmaktadır? Patlatma izinleri hangi tarihlerde ve hangi kurumlar tarafından verilmiştir?

2- Aynı bölgede yer alan taş ocaklarının birlikte yarattığı çevresel etki, Bakanlığınızca kümülatif etki değerlendirmesi kapsamında ele alınmış mıdır?

3- Taş ocaklarının faaliyetlerinin Mandıra Deresi, Terkos Havzası ve yer altı suları üzerindeki etkilerine ilişkin yapılmış hidrojeolojik veya su kalitesi analizleri bulunmakta mıdır?

4- Patlatmalı faaliyetlerin orman alanları, toprak yapısı ve yerleşim alanları üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızca yürütülen denetimler nelerdir?

5- Tescilli kültür varlıklarının bulunduğu alanlarla etkileşim içinde olan taş ocakları için özel çevresel kısıtlamalar veya faaliyet sınırları uygulanmakta mıdır?

6- Danamandıra Mahallesi ve çevresinde yeni taş ocağı ruhsatı, ruhsat genişletme veya kapasite artışı başvuruları var mıdır? Varsa bunların durumu nedir?

7- Bölgedeki taş ocaklarının faaliyetlerinin İstanbul'un içme suyu güvenliği açısından oluşturduğu riskler Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir?

8- Danamandıra Mahallesi ve çevresinde taş ocağı faaliyetleri kapsamında, ağaç kesiminin planlandığı ve bu doğrultuda hazırlıkların yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda toplam kaç ağacın kesilmesi öngörülmektedir? Söz konusu ölçekte bir ağaç kesimi, Anayasa'nın 169. maddesinde yer alan "ormanların korunması ve daraltılamayacağı" hükmüyle Bakanlığınızca nasıl (o bağdaştırılmaktadır? İstanbul'da halihazırda azalmış olan orman varlığı ve artan ekolojik baskılar dikkate alındığında, bu kesimin kamu yararı ve çevreyi koruma yükümlülüğü açısından gerekçesi nedir?

CEVAPLAR

İstanbul ilinin Silivri ilçesinde madencilik faaliyeti ile uğraşan işletmelere 2025 yılı içerisinde 62 adet çevre denetimi gerçekleştirilmiştir. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve buna bağlı çıkarılan Yönetmelikler kapsamında Silivri ilçesinde bulunan maden işletmeleri hava, su, toprak, atık yönetimi gibi konularda denetlenmektedir.

Patlayıcılar ile ilgili Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinde belirlenen patlayıcı miktarlarına uygun olup olmadığı yapılan denetimler ile kontrol edilmektedir. Patlayıcı madde izinleri İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünce düzenlenmektedir.

2025 yılında Yönetmeliklerde belirlenen izin ve yasaklamalara uymayan Silivri ilçesindeki 6 adet maden işletmesine toplamda 53.494,16 TL idari para cezası uygulanmıştır.

Madencilik projelerinin orman alanında kalması durumunda Orman Bölge Müdürlüklerine gerekli o başvurular yapılmadan (o madencilik faaliyetine izin verilmez. Ağaçların kesilmesi öve madencililik (faaliyetinin tamamlanması ile yapılacak (rehabilitasyon projeleri hususlarında Jarım ve Orman Bakanlığı'ndan Taş Ocakları'na verilen işletme ruhsatlarına ilişkin detaylı bilginin ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nden edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.