Yaşlı bireylere verilen sosyal ve ekonomik desteklerin artırılması talebine ilişkin

İlgi (o :a) 02.01.2026 tarihli ve 1768720 sayılı yazınız.

b) 08.01.2026 tarihli ve 1774040 sayılı yazınız.

c) 30.01.2026 tarihli ve 1788785 sayılı yazınız.

ç) 05.03.2026 tarihli ve 1811464 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Bartın Milletvekili Sayın Aysu BANKOĞLU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/38038, 7/38334, 7/39328 ve 7/41141 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 7/38058 Cevap Metni (2 Sayfa)

2. 7/38334 Cevap Metni (3 Sayfa)

3. 7/39328 Cevap Metni (2 Sayfa)

4. 7141141 Cevap Metni (3 Sayfa)

Bartın Milletvekili Sayın Aysu BANKOĞLU'na Ait 7/38334 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Ülkemizde sağlık alanındaki gelişmeler ve teknolojik ilerlemeler sayesinde insanların ortalama yaşam süresi her yıl artmaktadır. Buna paralel olarak, doğum oranlarında yaşanan düşüş sonucunda yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı da yükselmektedir. Bugün itibarıyla, yaşlı nüfus oranı 9010,6'ya ulaşmış olup Türkiye, uluslararası sınıflamalara göre artık "Çok Yaşlı Toplum" statüsünde değerlendirilmektedir.

Bu demografik dönüşüm, sosyal hizmetler alanında ve yaşlı bakım politikalarında yeni düzenlemeleri kaçınılmaz hale getirmektedir. Bakanlık olarak, yaşlı bireylere yönelik hizmetlerin etkin bir şekilde planlanması ve hayata geçirilmesinde öncü bir rol üstlenilmektedir. Bu süreçte, ilgili kamu kurumları ve yerel yönetimlerle güçlü bir iş birliği içerisinde koordineli çalışmalar yürütülmektedir.

Kültürel mirasımızdan ve tarihsel sorumluluğumuzdan aldığımız ilhamla, yaşlılara yönelik sunduğumuz hizmetlerin kalitesini sürekli geliştirmek ve bu hizmetleri uluslararası standartların ötesine taşımak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını daha sağlıklı şekilde belirleyebilmek adına Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) iş birliğiyle 2023 yılında ilk kez "Türkiye Yaşlı Profili Araştırması" gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma sayesinde, yaşlıların yaşam koşulları, karşılaştıkları güçlükler ve ihtiyaçları bütüncül bir yaklaşımla analiz edilebilmiştir.

Elde edilen veriler, ihtiyaçlara duyarlı ve bilimsel temellere dayanan politika geliştirme süreçlerine yön vermektedir.

Yaşlılara yönelik hizmetlerimiz insan hakları çerçevesinde ele alınmakta; yaşlı bireylerin haklarının korunması ve güçlendirilmesi amacıyla sosyal ve sağlık alanlarında önleyici ve koruyucu hizmetlerin yaygınlaştırılmasına öncelik verilmektedir. Bununla birlikte, ilgili kamu kurumlarıyla iş birliği içinde yasal ve idari düzenlemelerin hayata geçirilmesi için de kapsamlı çalışmalar yürütülmektedir.

Kurumsal bakım hizmetlerinin yanı sıra, yaşlı bireylerin kendi ev ortamlarında ve alışık oldukları sosyal çevre içinde yaşamlarını sürdürebilmeleri için destekleyici hizmet modellerinin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, gündüz bakım merkezleri, evde bakım yardımları ve evde sunulan bakım hizmetleri gibi uygulamalar ön plana çıkmaktadır. Bu yaklaşımla, yaşlıların yaşam kalitesinin artırılması ve toplumsal yaşama aktif katılımlarının desteklenmesi amaçlanmaktadır.

Yaşlılık ve yaşlanma kavramlarının; politika, program ve hizmetlerin tasarımı, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde temel bir unsur olarak ele alınması, yaşlı bireylerin bu süreçlere aktif katılımının sağlanması büyük önem taşımaktadır. Günümüz dünyasında yaşlı bireylerin ihtiyaçları giderek çeşitlenmekte, yaşlılık çok boyutlu ve disiplinler arası bir konu haline gelmektedir. Bu doğrultuda, yaşlıların haklarının korunması ve güçlendirilmesi için etkili bir koordinasyonla, kurumlar arası ve çok paydaşlı iş birliğini sağlamayı amaçlayarak "Yaşlanma Vizyon Belgesini yayımlanmıştır. Bu vizyon doğrultusunda, 6 politika alanı, 16 hedef ve 51 eylem alanını içeren "Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planı"nı hazırlanmıştır.

Ülkemizde yaşlanma süreci devam ederken hem mevcut durumu hem de gelecekteki ihtiyaçları çok yönlü şekilde değerlendirerek yaşlılık politikalarına yön vermek amacıyla 21-22 Nisan 2026 tarihinde gerçekleştirilen 11. Yaşlılık Şurası hazırlıkları kapsamında 81 ilde tüm paydaşların katılımıyla İl Yaşlı Çalıştayları düzenlenmiş ve ulusal düzeyde yaşlılarımızın ve yaşlı yakınlarının katılımıyla Yaşlılık Saha Araştırması tamamlanmıştır.

Ulusal politikamızın merkezinde yaşlı bireylerimizin aileleri ve yakın çevreleriyle birlikte, bulundukları ortamda aktif ve sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürebilmeleri yer alıyor. Yani amacımız, onların hem sosyal hayattan kopmaması hem de sağlıklarını koruyarak huzurlu bir yaşlılık dönemi geçirmeleridir. Bizim için yaşlılık, sadece bakım almak değil; aynı zamanda sosyal, kültürel ve kişisel gelişim fırsatlarından yararlanmak ve toplumla aktif olarak ilişkide bulunmak anlamına gelmektedir.

Bu çerçevede sunduğumuz başlıca hizmetler ise şunlardır: e Sosyal yardım ve destek programları ile yaşlılarımıza ekonomik güvence sağlanması, e Evde bakım ve gündüzlü merkez hizmetleri ile yaşlıların kendi yaşam ortamlarında günlük yaşam desteklerinin sağlanması,

" Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezleri ile yatılı kurum bakımına ihtiyaç duyan yaşlılarımıza huzurlu ve konforlu bakım hizmetlerinin sağlanması, e Tazelenme Üniversiteleri ve Hayat Boyu Öğrenme programları ile aktif yaşlanma çerçevesinde bilgi, beceri ve yeteneklerin geliştirilmesi,

" Sosyal katılımı teşvik eden etkinlikler: kuşaklararası etkileşim ve dayanışma projeleri, gönüllülük faaliyetleri, hobi ve beceri atölyeleri, kültürel ve sportif aktiviteler, ücretsiz veya indirimli seyahatin desteklenmesi,

• Yaşlı dostu şehirler ve erişilebilirlik düzenlemeleri ile kaldırımlar, toplu taşıma araçları ve kamusal alanların yaşlıların kullanımına uygun hâle getirilmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte, emekli sandığından devrolan ve sadece emekli sandığından emekli olan yaşlılarımıza hizmet veren 3 huzurevi hariç 81 ilde toplam 176 huzurevi ve yaşlı bakım rehabilitasyon merkezlerinden sosyal güvencesi ve herhangi bir geliri olmayan yaşlı vatandaşlarımız ücretsiz olarak hizmet alabilmektedir.

Diğer taraftan, Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında sosyal güvencesi olmayan ve aylık bağlanacak kişinin kendisi ve eşi dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin 1/3"ünden az olan 65 yaş üstü vatandaşlarımıza Yaşlı Aylığı bağlanmaktadır.

Bununla birlikte 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine göre 9510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 60/c-1 ve 60/c-3 kapsamındaki genel sağlık sigortalısı sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hastane, ilaç, reçete, optik katılım payı muhteviyatında ödedikleri katılım payı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından söz konusu kişilere geri ödenmektedir.

Öte yandan, yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın; ev temizliği ve kişisel bakımları gibi zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Ulusal Vefa Programı yürütülmektedir. Program kapsamında ihtiyaç sahibi olup kişisel bakımlarını ve zaruri ihtiyaçlarını karşılayamayan yaşlı ve engelli vatandaşlarımız, ağır kronik hastalığı nedeniyle kendi öz bakımını yerine getiremeyen vatandaşlarımız ve 60 yaş üstü vatandaşlarımız ikamet ettikleri evlerinde program kapsamındaki hizmetlerden faydalandırılmaktadır. Böylece Ulusal Vefa Programımız aracılığıyla engelli ve yaşlı vatandaşlarımızın kişisel bakım, ev temizliği ve market alışverişi gibi temel ihtiyaçlarını karşılamaları sağlanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan