Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurulara ilişkin

Sayı o:27-43452547-120.07.03-1735595 23.01.2026

Konu : Soru Önergesi

İlgi O: 23.12.2025 tarihli ve 7/38394 esas numaralı yazılı soru önergeniz.

Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurulara ilişkin ilgi önergenizde yer alan sorularınız ekte

Bilgilerinizi rica ederim.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekili I- Soru Cevabı (9 sayfa) TERE Tel. No: (0312) 420 6771 Faks: (0312) 420 67 85 Tel. No: (0312) 420 83 97 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI

CEVAPLAR:

Dilekçe Komisyonu; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 74*üncü maddesi, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü'nün 115 ila 120'nci maddeleri uyarınca faaliyetlerini yürütmektedir. Anılan hükümler çerçevesinde, Dilekçe Komisyonu vatandaşların ve karşılıklılık esası gözetilmek kaydıyla Türkiye'de ikamet eden yabancıların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri içeren dilekçelerini inceleyerek karara bağlamaktadır.

Dilekçe Komisyonu, TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda Komisyona gelen dilekçeleri öncelikle Komisyonun Başkan, Başkanvekili, Sözcü ve Kâtibinden oluşan Başkanlık Divanı marifetiyle incelemektedir. Komisyon Başkanlık Divanı, bahse konu dilekçelerden; belli bir konuyu ihtiva etmeyen, yeni bir kanunu veya bir kanun değişikliğini gerektiren, yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olan veya haklarında bu merciler tarafından verilmiş bir karar bulunan, yetkili idari makamlarca verilen kesin cevap suretini ihtiva etmeyen ve kanunun dilekçede bulunmasını zorunlu gördüğü şartlardan herhangi birini taşımayanların görüşülemeyeceğini karara bağlamaktadır.

Komisyon Başkanlık Divanının TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı maddesi dışında gördüğü dilekçeler ile görüşülemeyeceğine karar verdiklerinden süresi içinde itiraza uğrayanlar Komisyon Genel Kurulunda görüşülmektedir. Komisyon Genel Kurulunda TBMM İçtüzüğü'nün 117 ila 120'nci maddelerinde belirtilen hükümler kapsamında alınan ve kesinleşen kararlar gereği için Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlara gönderilmekte ve kararlar hakkında yaptıkları işlemi Komisyon Başkanlığına bildirmeleri istenmektedir. Komisyon Genel Kurulu, bunlardan gerekli gördüklerinin TBMM'de görüşülmesini isteyebilmektedir.

Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurular hakkında gerek Komisyon Başkanlık Divanı gerekse Komisyon Genel Kurulu tarafından alınan kararların birer sureti kesinleşmesini müteakip başvuru sahiplerine gönderilmektedir.

Cevap 1.- Yasama dönemleri itibarıyla Dilekçe Komisyonuna gelen toplam başvuru sayısı ile milletvekillerinden gelen dilekçe sayısı aşağıdaki şekildedir.

• , Toplam Başvuru Milletvekillerinden Gelen Yasama Dönemi Sayısı Başvuru Sayısı

24. Yasama Dönemi 35.290 23

25. Yasama Dönemi 963 -

26. Yasama Dönemi 16.030 42

27. Yasama Dönemi 28.219 474 28. Yasama Dönemi"? 28.100 17

(*) 28. Yasama Döneminde yapılan başvurulara ilişkin veriler 14/03/2023-29/12/2025 tarihleri arasını kapsamaktadır. i

Elektronik ortamda başvuru alınması ve başvurular hakkındaki işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla 17/10/2012 tarihinde hizmete alınmış bulunan e-Dilekçe Sisteminden derlenen takvim yılı bazında dilekçe sayılarına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

Başvurunun Alınma 2013 (2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 202509 Şekli e-Dilekçe 10.526 (8.902(3.346|5.070|1.942|(8.0041/4.668|5.16713.995|3.621|17.72016.825111.754 Posta 1.213 | 853 | 498 (1.901) 917 | 996 | 831 | 738 | 412 | 472 1 449 | 533 | 620 Elden 157 93 41 (| 639) 156 | 200 | 248 | 21 25 46 35 19 35 KEP - - - - - - - - - - 253 |1.000| 1.322 Faks 38 38 45 | 2611 67 37 14 10 8 7 5 8 5 Milletvekili 14 2 2 30 6 70 13 | 359 3 29 15 6 2 Kurumdan 6 17 1 9 5 8 6 90 21 20 7 6 18 Toplam 11.954 (9.905(3.933(7.91013.093|9.315|5.780|6.385(4.464)4.195|8.4841|8.397) 13.756

(*) 2025 yılında yapılan başvurulara ilişkin veriler 29/12/2025 tarihi itibarıyladır.

Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurularda, 3071 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi uyarınca dilekçe sahibinin adı ve soyadı, imzası ile iş veya ikametgâh adresinin bulunması gerekmektedir. Ayrıca dilekçenin belli bir konuyu içermesi zorunludur. e-Dilekçe Sistemi üzerinden yapılan başvurularda başvuru sahiplerine ait adres ve cinsiyet bilgileri Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi'nden (MERNİS) temin edilmektedir. Bu bilgiler dışında, başvuru sahiplerinden kişisel ve demografik bilgiler ile sosyal ve mesleki durum bilgilerinin beyan edilmesi talep edilmemektedir.

Cevap 2.- Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurular üzerinde konular itibarıyla değerlendirme yapılmakta olup yasama dönemleri itibarıyla en fazla başvuru gelen ilk üç konu başlığı aşağıdaki şekildedir.

Yasama Dönemi Konular

Kültür ve Eğitim

Personel İşlemleri

Kişisel Talepler

Kişisel Talepler

Personel İşlemleri

Kültür ve Eğitim

Kişisel Talepler

Milli Savunma

Adalet ve Güvenlik

Adalet ve Güvenlik

Öteki İstek ve Dilekler (Şikâyetler) Personel İşlemleri

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Adalet Hizmetleri

3. Çevre Yönetimi

24. Yasama Dönemi

25. Yasama Dönemi

26. Yasama Dönemi

27. Yasama Dönemi e >jİv e rlv erlere

28. Yasama Dönemi")

(9 28. Yasama Dönemi başvuru konularına ilişkin veriler 14/05/2023-29/12/2025 tarihleri arasını kapsamaktadır. e-Dilekçe Sisteminde başvurular, kamu hizmet alanlarını esas alan 26 ana konu başlığı ve bunlara bağlı alt konu başlıkları üzerinden sınıflandırılarak kayda alınmaktadır. Bu ana konu başlıkları; Adalet Hizmetleri, Askeri İşlemler, Banka, Sigorta ve Borsa İşlemleri, Basın ve Medya, Bilişim Hizmetleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Çevre Yönetimi, Din Hizmetleri, Eğitim Hizmetleri, Ekonomi ve Ticaret, Enerji Sunum Hizmetleri, Kolluk Hizmetleri ve Güvenlik Sektörü, Komisyon Başvuru İşlemleri, Kültür Hizmetleri, Mahalli Hizmetler, Nüfus İşlemleri, Sağlık Hizmetleri, Sanayi ve Teknoloji Hizmetleri, Sosyal Hizmetler, Spor Faaliyetleri, Şehircilik ile Konut/Barınma, Tarım ve Hayvancılık Faaliyetleri, Turizm Faaliyetleri, Ulaşım Hizmetleri, Vergi ve Mali İşlemler ile Yurtdışı Faaliyetler ve Uluslararası İlişkiler alanlarını kapsamaktadır.

Her bir ana konu başlığı altında, başvurunun içeriğini daha ayrıntılı biçimde tanımlamaya imkân veren alt konu türleri yer almaktadır. Örneğin, Adalet Hizmetleri ana başlığı altında Adli Ödemeler ve Harçlar, Adli Sicil Kaydı İşlemleri, Adli Tıp, Af Talepleri, Arabuluculuk İşlemleri ve Avukat Şikâyetleri gibi alt konu başlıkları bulunmaktadır.

Söz konusu konu ve alt konu sınıflandırması, başvuruların yetkili ve görevli kamu kurumlarına doğru ve hızlı şekilde yönlendirilmesini sağlamak ve aynı zamanda başvuruların istatistiksel analizine elverişli bir veri yapısı oluşturmak amacıyla tasarlanmıştır.

2023, 2024 ve 2025 yıllarında Dilekçe Komisyonuna yapılan başvuruların konular itibarıyla dağılımına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda sunulmaktadır.

Başvuru Konusu 2023 | 2024 | 2025" Adalet Hizmetleri 1.197 | 1.629 | 2.507 Askeri İşlemler 59 76 193 Banka, Sigorta ve Borsa İşlemleri 76 112 208 Basın ve Medya 21 43 74 Bilişim Hizmetleri 94 119 150 Çalışma ve Sosyal Güvenlik 2.841 | 1.682 | 3.197 Çevre Yönetimi 1.816 149 142 Din Hizmetleri 9 11 31 Eğitim Hizmetleri 352 869 867 Ekonomi ve Ticaret 51 97 112 Enerji Sunum Hizmetleri 40 6l 110 Kolluk Hizmetleri ve Güvenlik Sektörü 71 152 306 Komisyon Başvuru İşlemleri 313 559 3.139 Kültür Hizmetleri 29 27 35 Mahalli Hizmetler 226 1.150 422 Nüfus İşlemleri 107 150 282 Sağlık Hizmetleri 99 126 388 Sanayi ve Teknoloji Hizmetleri 14 13 42 e)

Sosyal Hizmetler 159 175 348 Spor Faaliyetleri 16 7 39 Şehircilik, Konut/Barınma 544 341 488 Tarım ve Hayvancılık Faaliyetleri 68 138 121 Turizm Faaliyetleri 5 41 1 Ulaşım Hizmetleri 40 57 136 Vergi ve Mali İşlemler 110 479 331 Yurtdışı Faaliyetler ve Uluslararası İlişkiler 127 134 86 Toplam 8.484 | 8.397 | 13.756

(9) 2025 yılında yapılan başvurulara ilişkin veriler 29/12/2025 tarihi itibarıyladır.

Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurular hakkında Başkanlık Divanı ya da Genel Kurul tarafından alınacak kararların tabi olduğu mevzuat dikkate alındığında; hak ihlali iddiası yönünden değerlendirme yapılmamaktadır.

Cevap 3.- TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda Dilekçe Komisyonuna gelen dilekçelerden Komisyon Genel Kurulunda görüşülemeyecek olanların tespiti, Komisyon Başkanlık Divanınca yapılmakta ve karara bağlanmaktadır. Dilekçeler incelenirken; başvuruya konu talep açısından aynı mahiyette olanlar birbirleriyle ilgili görüldüğü için birleştirilerek işleme alınmaktadır. Bu kapsamda yasama dönemleri itibarıyla alınan Başkanlık Divanı Kararı sayısı ile hakkında karar verilen dilekçe sayısı aşağıdaki şekildedir.

N . Başkanlık Divanı Karar Hakkında Karar Verilen Yasama Dönemi , Sayısı Dilekçe Sayısı 24. Yasama Dönemi 19.478 29.081 25. Yasama Dönemi Başkanlık Divanı teşekkül etmemiştir.

26. Yasama Dönemi 8.954 15.172 27. Yasama Dönemi 14.107 32.521 28. Yasama Dönemi'" 14.901 26.597

(©) 28. Yasama Dönemi karar sayılarına ilişkin veriler 14/05/2023-29/12/2025 tarihleri arasını kapsamaktadır.

Cevap 4.- TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı maddesinde belirtilen hükümler doğrultusunda Komisyon Başkanlık Divanı, Komisyona gelen dilekçeleri inceleyerek; belli bir konuyu ihtiva etmeyen, yeni bir kanunu veya bir kanun değişikliğini gerektiren, yargı mercilerinin görevine giren konularla ilgili olan veya haklarında bu merciler tarafından verilmiş bir karar bulunan, yetkili idari makamlarca verilen kesin cevap suretini ihtiva etmeyen ve kanunun dilekçede bulunmasını zorunlu gördüğü şartlardan herhangi birini taşımayan dilekçelerin görüşülemeyeceğini karara bağlamaktadır.

Ayrıca, 3071 sayılı Kanun ile TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı maddesinde öngörülen şartların varlığı bakımından başvuruların ilk incelemesi aşamasında; mükerrer olduğu, yalnızca temenni veya teşekkür mahiyetinde bulunduğu, başka bir makama hitaben yazıldığı veya içeriğinde kaba ve hakaret içeren ifadeler bulunduğu tespit edilen dilekçeler işlemden kaldırılmakta ve söz konusu dilekçeler hakkında hıfz kararı alınmaktadır.

Cevap 5.- 28. Yasama Döneminde, 29/12/2025 tarihi itibarıyla toplam 247 dilekçe hakkında hıfz kararı alınmıştır. Bu dilekçelerden 166'sı, mükerrer başvuru niteliğinde olmaları nedeniyle işlemden kaldırılarak hıfz edilmiştir. Mükerrerlik tespitinde; dilekçinin aynı konuya ilişkin daha önce işleme alınmış bir başka dilekçesinin bulunması ve yeni dilekçede önceki başvurudan farklı olarak yeni bir bilgi, belge, olay veya hukuki durumun ileri sürülmemesi esas alınmaktadır.

Cevap 6.- 3071 sayılı Kanun'un 8'inci maddesi gereğince Dilekçe Komisyonu, görevleri ile ilgili olarak, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile özel kuruluşlardan her türlü bilgi ve belgeyi almak, ilgilileri çağırıp bilgi almak, idari denetimin yapılmasını istemek, bilirkişi görevlendirmek ve yerinde inceleme yapmak yetkisine sahiptir. Bu kapsamda yapılan Başkanlık Divanı toplantısı ve alınan karar sayısı, Genel Kurul toplantısı ve alınan karar sayısı, kurulan alt komisyon ve alt komisyon toplantı sayısı, yerinde inceleme ve mükerrer olduğu için hıfz olunan dilekçe sayısı yasama dönemleri itibarıyla aşağıdaki şekildedir. m , , 24. 25. 26. 27. 28.

Yasama Dönemi / Komisyon Faaliveti Yasama | Yasama | Yasama | Yasama | Yasama y Dönemi | Dönemi | Dönemi | Dönemi | Dönemi'"

Başkanlık Divanı Toplantısı 74 - 53 88 48 Başkanlık Divanı Kararı 19.478 - 8.957 14.107 14.901 Genel Kurul Toplantısı 9 - 6 6 8 Genel Kurul Kararı 24 - 23 18 30 Kurulan Alt Komisyon 8 - 7 4 Alt Komisyon Toplantısı 40 - 29 31 Yerinde İnceleme 6 - 10 24 5 Hıfz Olunan 459 - 340 1.939 247

(9) 28. Yasama Dönemi verileri 14/03/2023-29/12/2025 tarihleri arasını kapsamaktadır.

Dilekçelerin incelenmesi ve karara bağlanması sürecinde, 3071 sayılı Kanun'un $[okunamadı]'inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen düzenleyici mahiyetteki altmış günlük yasal süre dikkate alınarak sonuçlandırılmaktadır. Ancak, 3071 sayılı Kanun'da öngörülen süre dilekçenin karara bağlanmasına ilişkin olup itiraz ve tebliğ işlemlerini kapsamamaktadır. Bazı başvuruların sonuçlandırılması sürecinde, kamu kurumlarından talep edilen bilgi ve belgelerin toplanmasının zaman alması, idari denetim süreçlerinin uzun sürmesi, Komisyon bünyesinde alt komisyon kurulması ya da yerinde inceleme yapılması gibi nedenlerle dilekçelerin karara bağlanması için bu işlemlerin tamamlanması beklenmektedir.

Dilekçe Komisyonuna gönderilen dilekçelerin incelenmesi ve karara bağlanmasına ilişkin istatistiki verilere, TBMM Yerel Ağı üzerinden "Genel Kurul Çalışmaları" / "Dilekçe Komisyonu Karar Cetvelleri" / "Başkanlık Divanı Kararları" sekmesi altında yayımlanan Dilekçe Komisyonu Başkanlık Divanı Karar Cetvellerinin sonunda yer alan "İncelemenin Aşamalarına Göre Dilekçeler" bölümünden ulaşılabilmektedir.

Cevap 7.- Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurular, TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı ila 120'nci maddeleri uyarınca Komisyon Başkanlık Divanı ve Komisyon Genel Kurulu tarafından incelenerek karara bağlanmaktadır. Komisyon Başkanlık Divanı kararlarına karşı, dağıtım tarihinden itibaren on beş gün; Komisyon Genel Kurulu kararlarına karşı ise otuz gün içinde milletvekillerinin itiraz hakkı bulunmaktadır. Bu sürelerin sona ermesiyle birlikte dilekçelere ilişkin kararlar kesinleşmekte ve başvurunun alınma yöntemine bağlı olarak e-Dilekçe Sistemi üzerinden veya posta yoluyla başvuru sahiplerine bildirilmektedir.

Dilekçe Komisyonu bünyesinde çözüme kavuşturulan başvurulara ilişkin istatistiki bir veri tutulmamaktadır. TBMM Yerel Ağı üzerinden "Genel Kurul Çalışmaları" / "Dilekçe Komisyonu Karar Cetvelleri" sekmesi altında yayımlanan Komisyon Başkanlık Divanı ve Komisyon Genel Kurulu kararlarının incelenebilmektedir.

Cevap 8.- Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurular hakkında Komisyon Başkanlık Divanı ya da Komisyon Genel Kurulu tarafından alınacak kararların tabi olduğu mevzuat dikkate alındığında; hak ihlali iddiası yönünden değerlendirme yapılmamaktadır. Başvurular hakkında Komisyon Başkanlık Divanı veya Komisyon Genel Kurulu tarafından alınan kararlar milletvekillerine dağıtılmakta; bu suretle Komisyonun karar ve işlemleri TBMM üyelerinin tamamının bilgisine sunulmaktadır. Bu itibarla, TBMM Yerel Ağı üzerinden "Genel Kurul Çalışmaları" / "Dilekçe Komisyonu Karar Cetvelleri" sekmesi altında yayımlanan Komisyon Başkanlık Divanı ve Komisyon Genel Kurulu kararlarının incelenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Cevap 9.- 3071 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince Dilekçe Komisyonu, görevleri ile ilgili olarak, kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile özel kuruluşlardan her türlü bilgi ve belgeyi almak, ilgilileri çağırıp bilgi almak, idari denetimin yapılmasını istemek, bilirkişi görevlendirmek ve yerinde inceleme yapmak yetkisine sahiptir. Talep ve şikâyetleri titizlikle değerlendirme prensibiyle hareket eden Komisyon, kendisine yapılan başvuruları ivedilikle incelemekte ve birçok dilekçe hakkında idareden bilgi ve belge alma veya idareye denetim yaptırma yetkisini kullanmaktadır. Bazı başvurularla ilgili olarak, idareden gelen yanıt doğrultusunda başvuru sahibine izleyebileceği hukuki yollar hakkında bilgilendirme yapılmaktadır. Mevzuat düzenlemesi yapılmasında toplumsal yarar görülen dilekçeler ise ilgili bakanlık veya kurumlarla paylaşılmaktadır.

3071 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, TBMM'ye gönderilen dilekçelerin Dilekçe Komisyonu tarafından incelenip karara bağlanması, altmış gün içerisinde sonuçlandırılmalıdır. İlgili kamu kurum ve kuruluşları ise Komisyon tarafından kendilerine iletilen dilekçelere otuz gün içinde yanıt vermekle yükümlüdür. Kamu kurumlarının bu süre zarfında cevap vermemesi veya verilen cevabın Komisyonca yeterli görülmemesi hâlinde, ilgili kuruma Komisyon tarafından tekit yazısı gönderilerek cevap vermeleri istenmektedir.

Ayrıca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanlar, TBMM İçtüzüğü"nün 1 19*uncu maddesi uyarınca kesinleşen Komisyon Genel Kurulu kararları hakkında yaptıkları işlemi, kararın kendilerine bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde Komisyona bildirmekle yükümlüdür. Komisyon Genel Kurulu, gereği için ilgili Cumhurbaşkanı yardımcılıkları ile bakanlıklara gönderilen kararlarına verilen cevapları yeterli bulmaması durumunda konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmek üzere sevkine hazırlayacağı bir raporla karar verebilir.

Cevap 10.- 24, 25, 26, 27 ve 28. Yasama Dönemlerinde Dilekçe Komisyonu tarafından herhangi bir suç duyurusunda bulunulmamıştır.

Cevap 11.- 24, 25, 26, 27 ve 28. Yasama Dönemlerinde Komisyon Başkanlık Divanı ve Komisyon Genel Kurulu olarak 3071 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında toplam 45 yerinde inceleme gerçekleştirilmiştir. Yerinde yapılan incelemelerde, şikâyet ve taleplerin konusu olan hususlara ilişkin başta yerel yetkililer olmak üzere ilgili kişilerden bilgi alınmış, vatandaşların görüş ve beklentileri dinlenmiş, sorunların çözümüne yönelik olarak ilgili idarelere gerekli önerilerde bulunulmuştur.

Cevap 12.- Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurular hakkında Başkanlık Divanı ya da Genel Kurul tarafından alınacak kararların tabi olduğu mevzuat dikkate alındığında; hak ihlali iddiası yönünden dilekçeler üzerinde inceleme ve değerlendirme yapılmamaktadır. Bu nedenle Dilekçe Komisyonu faaliyetleri hakkında, hak ihlallerinin önlenmesi ve ihlallere müdahale yönünden bir etkinlik değerlendirmesi yapılmamıştır.

Cevap 13.- Dilekçe Komisyonuna, başta e-Dilekçe Sistemi olmak üzere posta, elden, faks ya da milletvekilleri ile kurumlar üzerinden dilekçeler gelmektedir. e-Dilekçe Sistemi, Komisyona dilekçelerin elektronik ortamda sunulmasına imkân sağlamak amacıyla 17/10/2012 tarihinde hizmete alınmıştır. e-Dilekçe Sistemi sayesinde başvuru sahipleri; hızlı ve ücretsiz olarak Komisyona başvuru yapabilmekte, katılıma açık ise diğer başvurucuların dilekçelerini imzalayabilmekte ve dilekçelerinin durumunu takip edebilmektedir.

2012 yılında elektronik ortamda başvuru alınması ve başvurular hakkındaki işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesi amacıyla hizmete alınan e-Dilekçe Sistemi 2022 yılında ihtiyaçlar doğrultusunda güncellenmiştir. Yapılan güncellemelerle birlikte vatandaşların anayasal dilekçe hakkını daha kolay bir şekilde kullanabilmeleri ve başvurulara yönelik işlemlerin daha hızlı ve sorunsuz bir şekilde yürütülebilmesi sağlanmıştır. e-Dilekçe Sistemi, elektronik ortamda başvuruların belirli güvenlik kriterleri çerçevesinde kabul edilmesinin sağlanması amacıyla başvurularda kişilerin kimlik bilgilerinin e-Devlet Kapısı ya da cep telefonu aracılığıyla doğrulanmasını esas almaktadır. e-Devlet Kapısı veya TBMM'nin resmi internet sitesindeki "E-Dilekçe" bölümünden erişilebilen e-Dilekçe Sistemi, başvuruların hızlı ve kolay bir şekilde yapılabilmesi için kullanıcı dostu bir arayüze sahiptir. e-Dilekçe Sistemi, başvuru yapıldıktan sonra dilekçenin sürecinin sistem üzerinden takip edilebilmesine ve bu sayede vatandaşların dilekçelerinin hangi aşamada olduğunu ve sonucunu öğrenebilmesine olanak tanımaktadır. e-Dilekçe Sistemine 29/12/2025 tarihi itibarıyla kayıtlı kişi sayısı 485.520" ye ulaşmıştır. e-Dilekçe Sisteminin kullanımı gittikçe yaygınlaşmakta ve her geçen gün aktif kullanıcı sayısı hızla artmaktadır. e-Dilekçe Sisteminin kullanıma sunulmasıyla başvuruculara sağlanan kolay ve hızlı başvuru imkânı ile birlikte toplam dilekçe sayısında ciddi artış gözlemlenmiştir. Bu durum, yasama dönemleri itibarıyla Komisyona yapılan toplam başvuru sayısına yansımıştır. 26. Yasama Döneminde (01/11/2015-23/06/2018) 16.030 olan toplam başvuru sayısı 27. Yasama Döneminde (24/06/2018-13/05/2023) 28.219'a yükselmiştir. 28. Yasama Döneminde ise Komisyona gelen toplam başvuru sayısı 29/12/2025 tarihi itibarıyla 28.100'e ulaşmış bulunmaktadır. Bu başvuruların *085,12'si (23.919) e-Dilekçe sistemi, 905,25'i (1.477) ise posta yoluyla yapılmıştır.

Cevap 14.- Komisyon çalışmalarına teknolojik altyapının güçlendirilmesi ve e-Dilekçe Sisteminin geliştirilmesi yönünde çalışmalar devam etmektedir.

Vatandaşların, kamuoyu oluşmuş konularda toplu dilekçeler yazarak veya hâlihazırda gönderilmiş dilekçelere e-Dilekçe Sistemi üzerinden imza yoluyla katılarak Dilekçe Komisyonuna başvurabilme imkânına sahip olmaları ve başvuruların incelenme sürecindeki memnuniyetleri doğrultusunda diğer vatandaşlara dilek ve şikâyetleri hakkında Dilekçe Komisyonuna başvuru yolunu önermeleri gibi durumlar Komisyona başvuran vatandaş sayısında artış olmasını sağlamıştır. Bu artış, vatandaşların Komisyon faaliyetlerine ve dilekçe hakkının kullanımına yönelik ilgisinin her geçen gün arttığını ortaya koymaktadır.

Öte yandan, TBMM İçtüzüğü'nün 116'ncı maddesi uyarınca, Dilekçe Komisyonu Başkanlık Divanı tarafından alınan kararlara yalnızca milletvekillerinin itiraz edebileceği değerlendirildiğinden; anılan kararlara karşı vatandaşlar tarafından Komisyona yöneltilen itiraz niteliğindeki geri bildirimleri içeren dilekçeler hakkında, bu itirazların Dilekçe Komisyonunca incelenemeyeceğine yönelik karar verilmektedir.

Cevap 15.- Dilekçe Komisyonu, çalışmaları kapsamında uluslararası benzer kurumlara yerinde inceleme ziyaretlerinde bulunabilmektedir. 27. Yasama Döneminde, Dilekçe Komisyonu Genel Kurulunun 2 Haziran 2022 tarihinde gerçekleştirdiği toplantıda, Avrupa ülkelerinde yaşayan Türklerin dilekçe hakkı konusunda farkındalığının artırılması ve bu ülkelerin parlamentolarındaki dilekçe komisyonlarıyla deneyim paylaşımı amacıyla yerinde inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Bu kapsamda dilekçe komisyonları arasındaki iletişimin güçlendirilmesi ve iş birliğinin artırılması amacıyla 4-7 Temmuz 2022 tarihlerinde Almanya'da yapılan yerinde inceleme ziyaretleri kapsamında Federal Parlamento, 25-27 Ekim 2022 tarihlerinde Avrupa Parlamentosu ile Belçika Parlamentosu, 29-30 Kasım 2022 tarihlerinde Hırvatistan Parlamentosu, 1-2 Aralık 2022 tarihlerinde Çek Cumhuriyeti Parlamentosu, 30-31 Ocak 2023 tarihlerinde İrlanda Parlamentosu ve 1-2 Şubat 2023 tarihlerinde Birleşik Krallık Parlamentosu ziyaret edilmiştir. Söz konusu ziyaretler Dilekçe Komisyonunun 15/03/2023 tarihli ve 17 sayılı Genel Kurul Kararına konu olmuştur.

28. Yasama Döneminde, Dilekçe Komisyonu bünyesinde kurulan "Türkiye'de Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılması ve Düzeyinin Artırılması Alt Komisyonu" 15 Ekim 2024 tarihli toplantısında; finansal okuryazarlık alanında faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlarla görüşmeler yapmak ve yurt dışındaki iyi uygulama örneklerini yerinde incelemek amacıyla İngiltere'ye bir çalışma ziyareti düzenlenmesine karar vermiştir. Alınan karar doğrultusunda, 26-28 Ocak 2025 tarihleri arasında Londra'da gerçekleştirilen yerinde inceleme ziyareti kapsamında; Londra Finans Merkezi City UK"in Finansal Hizmetler Komisyonu, Yeminli Mali Müşavirler Derneği ve Para ve Emeklilik Hizmetleri (MaPS) yetkilileri ile görüşmeler yapılmıştır.

Para ve Emeklilik Hizmetleri (MaPS) ile gerçekleştirilen toplantıda, para ile ilgili konuşmaların önündeki engelleri kaldırarak bireylerin finansal meseleleri daha açık şekilde ele alabilmesini ve bu süreçte destek aramalarını teşvik etmeyi amaçlayan Talk Money Week etkinliğinin, her yıl Kasım ayında düzenlendiği ifade edilmiştir. Söz konusu etkinliğin, finansal stresin azaltılmasına ve daha bilinçli finansal kararlar alınmasına katkı sağladığı belirtilmiştir.

Alt Komisyonun 26 Şubat 2025 tarihinde gerçekleştirdiği 4'üncü toplantısında; finansal okuryazarlık bilincinin artırılması ve toplumun daha geniş kesimlerine ulaşılması amacıyla, 22 Mayıs tarihinin ülke genelinde "Finansal Okuryazarlık Günü" ve devamındaki haftanın etkinlik haftası olarak belirlenmesi hususunda ilgili kurumlarla istişare sürecinin başlatılmasına karar verilmiştir. Yürütülen çalışmalar; geniş katılımlı toplantılar ve uluslararası örnekler ışığında şekillenmiş olup, bu sürecin sonunda 17 Mayıs 2025 tarihli ve 32903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2025/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile, finansal okuryazarlık bilincinin ve finansal farkındalığın artırılması amacıyla 22 Mayıs tarihi "Finansal Okuryazarlık Günü" olarak ilan edilmiştir.

Cevap 16.- Dilekçe Komisyonuna intikal eden başvurular üzerine, Komisyon Başkanlık Divanı ve Komisyon Genel Kurulu düzeyinde yürütülen çalışmalara ilişkin bilgilere İdari Faaliyet Raporları ile Yasama Faaliyet Raporlarında yer verilmektedir. Bu çerçevede, Başkanlık Divanı ve Genel Kurul tarafından gerçekleştirilen yerinde incelemeler ile Komisyon bünyesinde kurulan alt komisyonların faaliyetlerine ilişkin bilgiler raporlarda ayrıntılı olarak sunulmaktadır. Ayrıca, Dilekçe Komisyonunun yürüttüğü faaliyetlere ilişkin bilgilere Komisyonun resmi internet sayfası üzerinden erişim sağlanmaktadır.

28. Yasama Döneminin 14 Mayıs 2023 — 17 Haziran 2025 tarihlerini kapsayan birinci devresinde Dilekçe Komisyonu tarafından yürütülen çalışmaları içeren "28. Yasama Dönemi |. Devre Faaliyet Raporu" adlı rapor hazırlanmış olup, basım sürecinin tamamlanmasının ardından Komisyonun internet sayfasında kamuoyunun erişimine sunulacaktır.

Bunun yanı sıra, 24, 25, 26, 27 ve 28. Yasama Dönemlerinde Dilekçe Komisyonuna yapılan başvurulara ilişkin istatistiki veriler ile başvuruların sonuçlandırılmasına dair bilgilere, TBMM Yerel Ağı üzerinden "Genel Kurul Çalışmaları" / "Dilekçe Komisyonu Karar Cetvelleri"

/ "Başkanlık Divanı Kararları" sekmesi altında yayımlanan Dilekçe Komisyonu Başkanlık Divanı Karar Cetvellerinin sonunda yer verilmektedir.