İsrail'in Somaliland'ın bağımsızlığını tanımasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Dışişleri Bakanı Sayın Hakan FİDAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 27.12.2025 alikesir illetvekik"

Somali'nin kuzeyinde yer alan Somaliland, 18 Mayıs 1991 tarihinde Somali'den tek taraflı olarak ayrıldığını ilan etmiş olmasına rağmen, bugüne kadar hiçbir Birleşmiş Milletler üyesi ülke tarafından resmen tanınmamıştır.

Son dönemde, İsrail Başbakanı'nın Somaliland yönetimi ile doğrudan temas kurduğu, bu temasların ardından İsrail'in Somaliland"ı tanıdığına dair açıklamaların uluslararası basına yansıdığı, bu adımın Kızıldeniz—Bab el-Mendeb-Hint Okyanusu hattında yeni bir jeopolitik kırılmaya yol açabileceği yönünde ciddi değerlendirmeler yapılmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu gelişmenin; Somali'nin toprak bütünlüğünü, Afrika Boynuzu'ndaki güç dengelerini, Kızıldeniz'deki askeri ve ticari güvenliği, İran-Husiler eksenli asimetrik tehditleri, Filistin meselesinin bölgeselleştirilmesi girişimlerini ve Türkiye'nin Somali merkezli Afrika politikasını doğrudan etkileme potansiyeline sahip olduğu görülmektedir.

Öte yandan, bazı uluslararası çevrelerde Gazze'de yaşayan Filistinlilerin farklı coğrafyalara zorla veya dolaylı yollarla yerleştirilmesine ilişkin senaryoların dillendirilmesi, Somaliland gibi uluslararası tanınması bulunmayan kırılgan bölgelerin bu tür planlar için gündeme getirilmesi ihtimalini de beraberinde getirmektedir.

Bu gelişmeler, Türkiye'nin Somali?nin egemenliği ve toprak bütünlüğünü esas alan dış politika yaklaşımı, Kızıldeniz güvenliği, Afrika Boynuzu'ndaki askeri-diplomatik varlığı ve

Filistin meselesine ilişkin ilkeli tutumu açısından ciddi riskler barındırmaktadır.

Bu çerçevede aşağıdaki sorularımın cevaplanması önem arz etmektedir.

SORULAR İsrail'in Somaliland yönetimi ile kurduğu temaslar ve Somaliland'ı tanıdığına yönelik açıklamalar Bakanlığınızca teyit edilmiş midir? Bu konuda Türkiye'ye ulaşan resmi veya gayriresmi diplomatik bildirimler var mıdır? âSi ya

SORULAR

1. Somaliland'ın herhangi bir BM üyesi tarafından tanınmasının, Somali'nin toprak bütünlüğü ve egemenliği açısından doğuracağı sonuçlara ilişkin Bakanlığınızın hukuki ve siyasi değerlendirmesi nedir?

2. İsrail'in bu hamlesinin, Bab el-Mendeb Boğazı ve Kızıldeniz'de askeri ve istihbari varlık tesis etme amacına yönelik olduğu yönündeki değerlendirmelere katılıyor musunuz?

3. Söz konusu gelişmenin, İran'ın Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki etkinliği, Husiler kaynaklı asimetrik tehditler ve bölgedeki deniz ticaret yolları açısından çatışma riskini artıracağı öngörülmekte midir?

4. İsraj—BAE—Etiyopya ekseninin Somaliland üzerinden güç kazanmasının, Afrika Boynuzu'nda yeni bloklaşmalara yol açacağı değerlendirmesi Bakanlığınız gündeminde midir?

5. Bu sürecin, Filistin meselesinde Arap ve İslam dünyasının ortak tutumunu zayıflatmayı hedefleyen bir stratejinin parçası olduğu yönündeki yorumlara ilişkin Bakanlığınızın görüşü nedir?

6. Gazze'de yaşayan Filistinlilerin, uluslararası hukuka aykırı biçimde başka coğrafyalara gönderilmesine yönelik planların Somaliland gibi bölgeler üzerinden gündeme getirilmesi ihtimali Türkiye tarafından nasıl değerlendirilmektedir?

7. Böyle bir nüfus transferinin, uluslararası hukuk, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar bağlamında doğuracağı sonuçlara ilişkin Türkiye'nin resmi tutumu nedir?

8. İsrail'in Somaliland"ı tanımasının, Türkiye'nin Somali, Sudan ve Katar hattında yürüttüğü dengeleyici Afrika politikasını zayıflatma riski bulunduğu değerlendirmesine katılıyor musunuz?

9. Türkiye'nin Somali Federal Hükümeti ile imzaladığı askeri, güvenlik ve iş birliği anlaşmaları, bu yeni gelişmeler karşısında gözden geçirilmekte midir?

10. Afrika Birliği, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler nezdinde, Somali'nin toprak bütünlüğünün korunması için Türkiye'nin başlatmayı planladığı diplomatik girişimler var mıdır?

11. Son olarak; İsrail'in Somaliland hamlesinin, Türkiye'nin Kızıldeniz güvenliği, Afrika Boynuzu'ndaki çıkarları ve Filistin politikasına yönelik orta ve uzun vadeli riskleri nelerdir? Bu risklere karşı hangi somut adımların atılması planlanmaktadır?