Üniversite mezunu gençlerin istihdamına ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 24 Aralık 2025 tarihinde 7/38459 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 4 Şubat 2026).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Üniversite mezunu gençlerin istihdamına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38459, 24 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38459-universite-mezunu-genclerin-istihdamina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f84b9763-d55e-4f2e-8dcc-019b556b5984
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı Milli Eğitim Bakanı Prof. Dr. Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğü'nün 96.maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Günümüzde üniversite mezunu gençlerin yaklaşık yüzde 40'ı işsizdir. Bu tablo, yıllardır sürdürülen yanlış eğitim ve istihdam politikalarının kaçınılmaz sonucudur. Gençler suçlu değildir, aileler suçlu değildir. Suçlu olan plansızlık, öngörüsüzlük ve günü kurtarma anlayışıdır. Bir yanda kontrolsüz biçimde çoğalan üniversiteler, özellikle de ticarethane mantığıyla açılan özel üniversiteler vardır. Ülkenin hangi alanda ne kadar mezuna ihtiyacı olduğu hesaplanmadan her yıl yüz binlerce genç diplomayla mezun edilmektedir. Eğitim kalitesi ikinci plana itilmiş, kontenjan doldurmak esas hedef haline gelmiştir. Gençler birer öğrenci değil, birer müşteri olarak görülmüştür. Aileler ise umutlarını paraya dönüştürmeye zorlanmıştır.
Diğer yanda ise istihdam alanları giderek daraltılmıştır. Üretim ekonomisi terk edilmiş, sanayi güç kaybetmiş, tarım bitme noktasına gelmiş, bilim ve teknoloji yatırımları göstermelik hale getirilmiştir. Kamu alımlarında liyakat değil sadakat belirleyici olmuş, torpil sistemi gençlerin önüne aşılmaz duvarlar örmüştür. Çalışmak isteyen, üreten, ülkesine faydalı olmak isteyen gençler işsizlikle ve umutsuzlukla baş başa bırakılmıştır. Aileler binbir zorlukla çocuklarını okutmaktadır. Kimi borçlanmakta, kimi fedakârlık üstüne fedakârlık yapmaktadır. Mezuniyet günü hayallerin gerçekleşmesi gereken gündür. Ancak o gün, hayallerin yıkıldığı güne dönüşmüştür. Diploma sevinci yerini işsizlik kaygısına, gelecek planları yerini belirsizliğe bırakmıştır. Bu düzenin doğal sonucu olarak beyin göçü artmaktadır. Gençler isteyerek değil, mecbur bırakılarak yurt dışına gitmektedir. Bu ülkenin en nitelikli beyinleri başka ülkelerin ekonomilerine, bilimine ve teknolojisine hizmet etmektedir. Bu bir beyin göçü değil, açık bir beyin kaybıdır. Ülke kendi geleceğini kendi elleriyle yurt dışına göndermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sorun üniversite mezunu sayısının fazlalığı değil, doğru planlama yapılmamasıdır. Sorun gençlerin yetersizliği değil, sistemin çöküşüdür. Eğitimle istihdam arasındaki bağ kopmuş, diplomalar değersizleştirilmiş, umutlar tüketilmiştir. Gençliği işsizliğe, umutsuzluğa ve göçe mahkum eden bu anlayış değişmeden ne eğitim düzelir ne ekonomi ayağa kalkar ne de ülkenin geleceği güvence altına alınır. Bu mesele sadece gençlerin değil, tüm toplumun ve ülkenin geleceği meselesidir.
Bu bilgiler doğrultusunda;
Yıllarını verip üniversite okuyan bir gencin mezun olduğunda ilk karşılaştığı şey neden işsizliktir?
Diplomalar neden emeğin değil, hayal kırıklığının belgesine dönüştü?
Hangi planlamayla her yıl yüz binlerce mezun veriliyor ama karşılığında tek bir istihdam haritası bile ortaya konmuyor?
Üniversiteler bilgi üreten kurumlar mı, yoksa umut satan ticarethaneler mi?
Aileler borçlanarak çocuklarını okuturken, bu gençlerin işsiz kalacağını bilenler neden susuyor? ,
SORULAR
Gençlere "okuyun" denildi, peki mezun olunca neden "iş yok" deniliyor?
Liyakat varken torpil neden bu kadar belirleyici hale geldi?
Mülakatlar gerçekten yetenek ölçmek için mi yapılıyor, yoksa elemek için mi?
Gençler neden hayallerini bu ülkede değil, başka ülkelerde kurmak zorunda kalıyor?
. Bir ülke kendi yetiştirdiği en nitelikli insanları neden kaybetmeyi normalleştirir? . Gençler işsizlikle mücadele ederken, yönetenler hangi başarıdan söz ediyor?
. Mezuniyet kepi neden artık sevinç değil, kaygı sembolü haline geldi?
. Bir gencin en verimli yıllarını iş arayarak tüketmesi kimin sorumluluğudur?
. Gençliğini kaybeden bir ülkenin geleceği olabilir mi?
. Umudu yurt dışına valizle koyup giden gençlere bu ülke ne zaman "kal" diyecek?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 07/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1772581 sayılı yazınız.
c) 08/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1774040 sayılı yazınız.
ç) 12/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1775572 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN'ın 7/38197, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/38198, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/38199 ve 7/38466, Samsun Milletvekili Mehmet KARAMAN'"'ın 7/38292, Ardahan Milletvekili Özgür Erdem İNCESU'nun 7/38298, Aydın Milletvekili Evrim KARAKOZ'un 7/38371, Mersin Milletvekili Talat DİNÇER'in 7/384599, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL"ın 7/38464 ile Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/38467 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.
1138132 - 3 alse zda TE / suf TEKİN Milli Eğitim Bakanı
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
• /(38453 SıKk83 SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 3663 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI AN Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı ğe
Sayı (o :E-57802651-610-3663 ğe Konu : Soru Önergeleri-7/38459 3
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA ,
(Strateji Geliştirme Başkanlığı) İlgi (o : 12.01.2026 tarihli ve E-32661919-610-150885026 sayılı yazınız. M5
Mersin Milletvekili Talat DİNÇER tarafından verilen EN gs sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığımızca incelenmiş olup ilgili soru önergesine il ap ekte sunulmuştur.
Başkan Vekili
7138459 esas sayılı Soru Önergesi Cevabı
Bilindiği üzere 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek Madde-36'da;
"Yükseköğretim Programları Danışma Kurulu, yükseköğretim alanındaki istihdam odaklı politikaların oluşturulması ve geliştirilmesi ile buna bağlı yeni açılacak eğitim programları ve kontenjanların planlanmasına yönelik süreçlerde görüş ve öneride bulunmak üzere Yükseköğretim Kurulu Başkanı başkanlığında, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen en az genel müdür seviyesinde görevlendirilecek yedi üyeden oluşur." hükmü yer almaktadır.
Bu doğrultuda "Yükseköğretim Eğitim Programları Danışma Kurulu" oluşturulmuş ve ilgili Kurum ve Kuruluşların görüş ve önerileri uyarınca ilgili alanlarda yeni kurulan fakülteler ve programlar dahil olmak üzere toplam kontenjanlar belirlenmektedir.
Ek Madde-37'de;
"Meslek Oo Yüksekokulları (Koordinasyon (Kurulu, Yükseköğretim (Kurulu Başkanı başkanlığında, meslek yüksekokul müdürleri arasından Üniversitelerarası Kurul tarafından seçilen bir müdür, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen en az genel müdür seviyesinde görevlendirilen üyelerden oluşur." hükmüne yer verilmiştir.
Söz konusu hüküm kapsamında, Yükseköğretim çağındaki gençlerimizin yeteneklerine göre sektör karşılığı olan mesleklere yönelik yetkinlik kazanmaları için Meslek Yüksekokulları yeniden yapılandırılmakta, iş yerinde ve uygulamalı eğitimler yaygınlaştırılmaktadır. Bu doğrultuda:
I) Üniversitelerin bünyesinde organize sanayi bölgelerinde açılan Meslek Yüksekokullarının;
a) Bölgede bulunan ilgili sektör kuruluşları ile iş birliği halinde yeni programlar açılmış,
b) Meslek Yüksekokullarının organize sanayisi bölgesinde açılması, bu bölgedeki iş yerlerine (fabrika vb.) eleman temin edilmesi ve Meslek Yüksekokulu öğrencilerine mezuniyet sonrasında iş imkanının sağlanması amaçlanmaktadır.