Bakanlığa bağlı yatılı okullardaki öğrencilere sağlanan psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetlerine ilişkin

MBS

b) 15/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1778190 sayılı yazınız. Yaxs19

c) 15/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1778844 sayılı yazınız.

ç) 16/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1780598 sayılı yazınız. Y383! 7 Ce 2 d)21/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1782702 sayılı yazınız. / 489/8)

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/38516 ve 7/38917, Osmaniye Milletvekili Asu KAYA'nın 7/38679, Gaziantep Milletvekili Melih MERİÇ'in 7/38683, Ankara Milletvekili Aliye TİMİSİ ERSEVER'in 7/38684 ve 7/38685, Hatay Milletvekili Nermin YILDIRIM KARA'"'nın 7/38687, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/38688, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"ın 738818, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/38819, Balıkesir Milletvekili Serkan SARI'nın 7/38918 ile Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/39016 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (18 Sayfa)

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 7539

MagaL 33 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI O) sözi Strateji Geliştirme Başkanlığı ho OO siz ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan "Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayında yer alan "2.4.b Ortaokullarda okul türlerine göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı", "3.3 Öğretim dairelerine göre pansiyon Sayısı, pansiyon kapasitesi ve pansiyonlarda kalan öğrenci sayısı", "3.4 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzeye göre resmi pansiyonlu okullarda kalan öğrenci sayısı ve pansiyon kapasitesi" ve "3.5 İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması 3. düzeye göre özel öğrenci yurtlarında kalan öğrenci sayısı ve yurt kapasitesi" başlıklı tablolarda yer almaktadır.

Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı okullarda öğrenim gören toplam öğrenci sayısı 70.443 olup yatılı öğrenci sayısı 457'dir. Toplam öğrenci sayısı dikkate alındığında bu okullarda görev yapan rehber öğretmen başına düşen öğrenci sayısı yaklaşık 39"dur.

Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarımızdaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında yapılan çalışmalar; eğitim kurumunun tür, kademe, özellikleri ile öğrencilerin ihtiyaçları, gelişim dönemi özellikleri ve risk altındaki öğrenciler dikkate alınarak ortak bir anlayış ve iş birliği içerisinde yapılmaktadır. Bu ilkeler doğrultusunda yapılan söz konusu çalışmalar okul ve kurumlarımızda yürütülmektedir. Çalışmalara ilişkin konu başlıkları rehberlik hizmetleri sunum sistemi içerisinde yer almaktadır. Okul ve kurumlarda görev yapan rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından okulun ihtiyaçları göz önünde bulundurularak rehberlik hizmetleri sunum sistemi içerisinde yer alan konularda çalışmalar yürütülmektedir.

Okullarımızda eğitim gören tüm kademelerdeki öğrencilere yönelik akran zorbalığı farkındalık programları hazırlanmış, öğretmen ve velilere yönelik bilgilendirici sunum, afiş ve broşür içerikleri oluşturulmuştur. Akran zorbalığında bulunan ve akran zorbalığına maruz kalan öğrencilere yönelik ise ayrı ayrı ve her kademeye özgü (okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise) akran zorbalığı ile baş etme becerilerinin geliştirilmesine yönelik psikoeğitim programları hazırlanmıştır. Okul öncesi ve ilkokul kademelerindeki öğrencilerin akran zorbalığı konusunda farkındalık kazanmalarını sağlamak amacıyla hikâye kitapları da hazırlanmıştır. Bu doğrultuda okul rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri kapsamında, zorbalık ve şiddetin önlenmesi amacıyla öğretmen, veli ve öğrencilere yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Şiddeti önleme çalışmaları kapsamında okullarda öğrencilerimizle yapılacak olan çalışmalarda kullanılmak üzere "Akran Zorbalığı Programları" hazırlanmıştır. Bu programlar öğrencilere uygulanarak öğrencilerin şiddetle baş etme becerileri geliştirilmektedir.

Ayrıca öz farkındalık, sosyal farkındalık, öz yönetim, ilişki becerileri ve sorumluluk alma başta olmak üzere sosyal ve duygusal becerilerinin gelişmiş olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu kapsamda öğrencilerin iş birliği yapma, etkili öğrenme, toplumsal yaşam, aile yaşamı gibi alanlarda yeterli olabilmelerini sağlayan, başarı için önemli rol oynayan ve akademik başarıyı destekleyen yönlerini geliştirmek için sosyal duygusal beceri programları hazırlanmıştır.

Öğrencilerin Sosyal Duygusal Becerilerini geliştirmek için; e Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde tüm öğrencilere yönelik sosyal duygusal beceri programı,

İMİZ .. ; a O — A MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN KEL Ee Strateji Geliştirme Başkanlığı Yüzyılı N 2 YA | mum e Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde risk altındaki öğrencilere yönelik sosyal duygusal beceri psikoeğitim programı,

Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerinde yüksek risk altındaki öğrencilere yönelik sosyal duygusal beceri bireysel müdahale programı,

Öğretmenlere yönelik öğrenci temelli sosyal duygusal beceri programı,

Sosyal duygusal becerilere yönelik kuramsal bilgiye dayalı kitap,

Sosyal Duygusal Oyunlar kitapçığı,

Öğrencilere yönelik afiş içerikleri,

Öğretmenlere yönelik rehber/broşür ve sunu içerikleri, e Velilere yönelik rehber/broşür ve sunu içerikleri hazırlanmıştır.

Ayrıca okullarda görevli psikolojik danışman/rehber öğretmenler öğrenciler arasındaki şiddet olaylarını engelleme kapsamında çalışmalar yürütmektedir. Bu kapsamda; şiddete maruz kalan öğrenci ve gençlerimizin hangi yetkili mercilere başvurabileceği konusunda bilgilendirme, rehberlik ders saatleri içerisinde öfke ve kontrolü konularında bilgilendirme çalışmaları, zararlı alışkanlıklar, risklerden korunma, şiddet ve saldırganlığın nedeni, öfke kontrolü, iletişim, stresle başa çıkma yöntemlerini kavrama ve sorun çözme becerileri kazandırma gibi konularda öğrencilere bilgilendirici çalışmalar yapmaktadır.

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'na göre verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarından biri olan danışmanlık tedbiri, korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocuk hakkında mahkeme ya da hâkim tarafından verilen koruyucu ve destekleyici tedbir türlerinden biridir. Danışmanlık tedbirinin temel amacı çocuğun ailesi yanında ve kendi sosyal çevresinde korunmasını sağlamak veya çocuk hakkında verilen tedbir kararlarının uygulanması sırasında çocuğu ve bakımından sorumlu olan kimseleri desteklemek ya da uygulanması muhtemel tedbirler hakkında bilgilendirmektir.

Danışmanlık tedbiri kapsamında suça sürüklenen çocuğu, aileyi ve çocuğun bakımından ve eğitiminden sorumlu kişileri bir arada, sistematik bir şekilde ele alarak suç ve mağduriyetin tekrarlanmasını engellemek üzere riskleri ve koruyucu önlemleri değerlendiren ve çocuğun sağlıklı gelişimini destekleyen psikososyal ve eğitsel destek hizmetleri uygulanmaktadır.

Korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocuklar hakkında verilen danışmanlık tedbirlerinin uygulanmasına ilişkin usül ve esasları düzenleyen 25.10.2008 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Danışmanlık Tedbiri Kararlarının Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ" ile eğitim plan programları ve materyalinin hazırlanmasına yönelik sekretarya hizmetlerini yürütme sorumluluğu Bakanlığımıza verilmiştir.

Bu kapsamda, danışmanlık tedbir kararlarının uygulanması sürecinde Bakanlığımız Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayımlanan "Danışmanlık Tedbiri Uygulamaları El Kitabı" kullanılmaktadır. 2013 yılında hazırlanan kitapta yer alan modüllerin günümüz ihtiyaçlarına yönelik güncellenmesi amacıyla Bakanlığımız; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı iş birliği ile UNICEF destekli olarak revize çalışmaları yürütülmüştür. Hâlihazırda var olan modüllerin yanı sıra "Hak ve sorumluluklarım, yaşam becerileri, kayıp ve yas, boşanma, şiddet, güvenli ilişkiler, bilinçli teknoloji kullanımı, etkili ebeveynlik" konularına ilişkin 8 farklı program geliştirilmiştir. İletişim, öfke kontrolü, hayır diyebilme, aile içi ilişkiler, cinsel istismar ve madde bağımlılığı konularında var olan 6 program ise gelişim dönemleri dikkate alınarak yaş gruplarına göre revize edilmiş ve çocuklar ile yapılacak çalışmalarda kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

Cumhurbaşkanlığı himayelerinde "Aile Yılı" olarak ilan edilen 2025 yılında ailenin önemini her alanda öne çıkarmak, aile içi dayanışmayı korumak ve risklere karşı ailenin bütünsel gelişimini desteklemek amacıyla danışmanlık tedbiri uygulamalarında çocuklarla MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

(00) Eğin O sirin çalışırken kullanılan modüller aynı zamanda 14 program şeklinde ailelere yönelik olarak da hazırlanmıştır. Böylece ailelere sunulan rehberlik hizmetlerinin kalitesinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır. Geliştirilen modüller aile içindeki iletişimi güçlendirmeyi, bireylerin karşılaştığı zorluklara karşı daha etkili destek mekanizmaları oluşturmayı ve ailelerin toplumsal hayata daha etkin katılımını sağlamayı amaçlayan kapsamlı bir kaynak olarak tasarlanmıştır.

Söz konusu içerikler, Bakanlığımızda görev yapan rehber öğretmen/psikolojik danışmanların yanı sıra Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı başta olmak üzere birçok Bakanlık personelinin kullanımına sunularak yol gösterici olacaktır. Geliştirilen programlar yalnızca danışmanlık tedbiri uygulamalarında değil bahsedilen konu başlıklarına yönelik ihtiyaç duyan tüm öğrenciler ve aileleri ile uygulanabilecek şekilde hazırlanmıştır.

Ayrıca öğrencilerin esenliklerinin (iyi oluşlarının) güçlendirilmesi, Bakanlığımızın en önemli önceliklerinden biridir. Bu anlayıştan hareketle hazırlanan Öğrencilerin İyi Oluşlarının Güçlendirilmesi Projesi, öğrencilerin psikososyal gelişimlerini bütüncül bir yaklaşımla desteklemeyi; okul ortamında ve sanal dünyada karşılaşabilecekleri risklere karşı koruyucu ve güçlendirici beceriler kazanmalarını amaçlamaktadır. Proje, bilimsel veriye dayalı, önleyici ve geliştirici bir rehberlik anlayışı çerçevesinde yapılandırılmıştır.

Projenin ilk aşamasında farklı eğitim kademelerinden rehber öğretmenlerin katılımıyla düzenlenen çalıştaylar düzenlenmiş, birinci çalıştayda GZFT (SWOT) analizi yapılarak öğrencilerin iyi oluşlarını tehdit eden ve destekleyen etkenler çok boyutlu olarak değerlendirilmiştir. Bu analizler temel alınarak proje kapsamında; 4'ü öğrencilere, X'si öğretmenlere ve 2'si velilere yönelik olmak üzere toplam 8 psikoeğitim programı geliştirilmiştir. Öğrencilerin gelişim düzeyleri dikkate alınarak ayrıca ilkokul, ortaokul, lise kademelerine yönelik sınıf rehberlik programı ve 2 bireysel müdahale programı hazırlanmıştır. Rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar, öğretmenler ve veliler için kullanılmak üzere 3 ayrı uygulayıcı kılavuzu oluşturulmuştur. Sanal dünyada güvenli, sağlıklı ve bilinçli katılımı desteklemek amacıyla ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerine uygun 3 sanal beceri geliştirme programı ile öğrenciler için 2, öğretmenler ve veliler için 2 olmak üzere toplam 4 bilgilendirici sunu hazırlanmıştır.

Projenin etki alanını genişletmek amacıyla; ilkokul, ortaokul ve lise öğrencileri ile velilere ve öğretmenlere yönelik toplam 5 sesli yayın içeriği üretilmiştir. Geliştirilen tüm program ve materyaller pilot uygulamalarla test edilmiş, geri bildirimler doğrultusunda içeriklere son hâli verilmiştir. Proje kapsamında Aralık 2026'ya kadar 4.500 rehber öğretmen/psikolojik danışmana eğitimlerin verilerek en az 30.000 öğrenciye uygulamaların yapılması planlanmaktadır. Bu yönüyle proje kapsamında ortaya çıkan ürünler, öğrencilerin esenliklerini güçlendirmeyi, koruyucu ve önleyici rehberlik hizmetlerini yaygınlaştırmayı ve okul temelli psikososyal destek sistemini sürdürülebilir biçimde güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı ve bütüncül bir model sunmaktadır.

Öğrencilerin travma sonrası yaşadıkları tepkileri sınıf ortamında azaltmayı amaçlayan, sistematik olarak yapılandırılmış, davranışçı bir seri etkinliği içeren (drama, oyun, yazı, ritim, müzik, resim ve anlatım gibi) ve öğrencilere daha etkili destek sunmak, psikolojik sağlamlıklarını güçlendirerek travmatik yaşam olayları sonrasında iyi oluşlarını artırmak amacıyla rehber öğretmen/psikolojik danışmanlar tarafından uygulanmak üzere 14 oturumdan oluşan "Sınıf Temelli Müdahale (STM) Programı" hazırlanmıştır. Hazırlanan "Zorlayıcı Yaşam Olayları Sonrası Sınıf Temelli Müdahale (STM) Programı"nın yaygınlaştırma çalışmaları kapsamında rehber öğretmen/psikolojik danışmanlara eğitici eğitimi düzenlenmiştir.

Sınıf temelli psikososyal müdahale programının içeriği öğrencilerin aktif olarak kendilerini ifade edebilmeleri ve keşfedebilmeleri, zorlayıcı yaşam olaylarına dair FAZIN a ve .

EN " MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 0) EĞİTİMİN | gl Wi Strateji Geliştirme Başkanlığı yüzyıLı ae "4 y Smm Za, deneyimlerini tanıyabilmeleri, var olan baş etme becerilerini fark etmeleri ve yeni başa etme becerileri kazanarak iyileşme sürecinde bu becerileri denemeleri için yapılandırılmış etkinliklerden oluşmaktadır.

Dünyanın her yerinde çocuk, ergen ve yetişkinler, deprem, sel, kasırga, heyelan, yangın, savaş, göç gibi çok çeşitli travmatik yaşam olaylarına maruz kalmaktadır. Travmatik yaşam olayları sonrasında tehlike ya da risk altında olmak, yaşanan olaya bir anlam verememek, olayın olumsuz etkilerinden nasıl korunacağını bilememek ve olay sonrasında ortaya çıkan farklı zorluklar karşısında belirsizlik yaşamak özellikle çocuk ve ergenlerde çeşitli travmatik stres tepkilerinin ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Bu gibi zorlayıcı yaşam olayları sonrasında ileri düzeyde etkilenen öğrencilerle yapılacak olan çalışmalar için rehber öğretmen/psikolojik danışmanlara yönelik "Travma Sonrası Grup Temelli Müdahale (TS-GTM)" programı hazırlanmıştır ve ihtiyaç duyan öğrencilerle hazırlanan bu program yolu ile çalışmalar yapılmıştır.

Öte yandan rehberlik ve danışma hizmetlerinin daha kapsamlı yürütülebilmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde yer alan "Sevk çalışmaları kapsamında bireyin, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin müdahale alanı ya da rehber öğretmen/psikolojik danışmanın mesleki yeterlikleri dışında kalan bir uzmanlık alanında yardıma ihtiyaç duyması durumunda, bireyi yardım alabileceği düşünülen daha yetkin uzman kişi, kurum veya kuruluşlara yönlendirir." hükmü ile kapsamında ilgili kurumlarla da koordinasyon sağlanmaktadır.

Yudüf TEKİNMilli Eğitim Bakanı