İnşaat sektörüne sağlanan finansman desteğine ve batık kredi oranlarına ilişkin

İ Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı maddeleri gereğince, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet YILMAZ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 05.12.2025 ömez üre mez İYİ Parti Grup Başkanvekili

Türkiye ekonomisi 2025 yılı büyüme verilerine göre güçlü bir seyir izlerken, en yüksek büyüme performansı inşaat sektöründe görülmüştür. TÜİK verilerine göre sektör, 2025'in ilgili dönemlerinde "47,3 ile "010,9 arasında değişen oranlarda büyüme kaydetmiştir. Bu büyümenin önemli bir bölümü; deprem sonrası yeniden yapılanma, kentsel dönüşüm ve kamu destekli altyapı yatırımlarından beslenmektedir.

Ancak büyüme rakamlarına paralel olmayan başka bir veri dikkat çekmektedir: İnşaat sektörü, bankacılık sistemindeki batık kredilerin şampiyonu hâline gelmiş, sektöre verilen her 100 TL'lik kredinin yaklaşık 37 TL'si geri ödenememiş; sektörün takipteki kredi miktarı 51,8 milyar TL'yi aşmıştır. Bu tablo sektörün finansal yapısının sürdürülebilir olmadığını, büyümenin büyük ölçüde borçla finanse edildiğini ve kredi riskinin bankacılık sistemine yayıldığını göstermektedir.

Bir yandan yüksek büyüme açıklanırken, diğer yandan sektörün geri ödenemeyen kredilerde tüm ekonomiye liderlik etmesi; kamu kaynaklarının, kentsel dönüşüm politikalarının, deprem sonrası fonların ve kredi teşviklerinin şeffaflığı açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. İnşaat sektörünün büyüme görüntüsü altında yapısal bir finansal kırılganlık oluşup oluşmadığı, gelecek dönemde bankacılık sistemi ve hane halkının konut finansmanı üzerinde kriz riski yaratıp yaratmayacağı kamuoyunun yakından takip ettiği bir husustur.

İnşaat sektörünün yüksek büyüme verilerine karşın rekor seviyede batık kredi üretmesi, Türkiye ekonomisinin makyajlanmış bir büyüme ile mi yönetildiği sorusunu gündeme getirmiştir. Ekonomide gerçek üretim yerine borca dayalı sektörlerin büyütülmesi, finansal istikrarın geleceği açısından ciddi risk oluşturmaktadır. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi bakımından aşağıdaki sorularımın yanıtlanması zorunludur.

SORULAR

1. İnşaat sektörünün aldığı her 100 TL kredinin yaklaşık 37 TL*sinin batmış olması doğru mudur? Bu oranı teyit eden resmi veriler nelerdir?

2. İnşaat sektörüne ait 51,8 milyar TI.>yi aşan takipteki kredi tutarının yıl bazlı seyri nedir? Son beş yılda bu rakam nasıl değişmiştir?

3. İnşaat sektöründe kredi geri ödeme performansının diğer sektörlere kıyasla kötüleşmesinin nedenleri nelerdir? Bu durum ekonomik güvenlik ve finansal istikrar için bir risk olarak değerlendirilmekte midir?

4. Sektördeki büyüme oranı ile batık kredi oranı arasındaki bu uçurum, kamu kaynaklı projelerin finansman yöntemlerinin şeffaf olmadığı anlamına mı gelmektedir?

5. Deprem sonrası yeniden yapılanma ve kentsel dönüşüm projeleri kapsamında kullanılan kamu kaynaklarının kredi geri ödeme risk analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

6. İnşaat sektörünün büyüme rakamları propaganda amaçlı mı kullanılmaktadır? Bu büyümenin ne kadarı kamu harcamalarından, ne kadarı özel sektör yatırımlarından kaynaklanmaktadır?

7. Takipteki kredilerin sektörde birikmesi halinde bankacılık sistemi için öngörülen senaryo nedir? Bu riskin toplumsal maliyetini kim üstlenecektir?

8. İnşaat sektörüne verilen kredi, teşvik, vergi muafiyeti ve yeniden yapılandırma kararlarının kamuya olan yükü nedir? Vatandaşın konut fiyatlarına erişimini kolaylaştıracak somut bir planınız var mıdır?

9. Mevcut kredi bataklarının ileride bir "inşaat balonu" riskine yol açtığı yönündeki uzman görüşleri dikkate alınmakta mıdır? Hükümet bu olasılığı reddediyor ise bilimsel gerekçesi nedir?

10. İnşaat dışındaki üretim, sanayi ve tarım sektörleri neden bu ölçüde desteklenmemektedir? Ekonominin tek bir sektöre bağımlı hâle gelmesi bir politika tercihi midir?