Ağrı ili Doğubeyazıt ilçesinde bazı köylerin su sorununa ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın

98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygıyla arz ederim. j vw")

Dr. Heval BOZDAĞ Ağrı Milletvekili

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ağrı ili Doğubayazıt ilçesine bağlı birçok köy yıllardır çözülemeyen yeterli ve temiz suya erişim sorunu ile mücadele etmektedir. İlçe köylerinin özellikle son yıllarda mücadele ettiği sorunlara kaynak yetersizliği de eklenmiştir. Yaşanan su krizi geciken çözümler sebebiyle de giderek büyümekte, ilçenin neredeyse tamamı mağdur edilmektedir.

Yurttaşlar; at, eşek ve katırlarla yerleşim alanlarından uzak kaynaklardan evlerine su taşımak zorunda kalmaktadırlar. Hayvan sulamasında ve temizlikte kullandıkları suyun yanı sıra kendileri için içme suyu dahi bulamayan köylüler, yıllardır çözüm beklemektedirler. Su sorunu ile uzun yıllardır mücadele eden köylerin başında Yalınsaz, Subeşiği, Yaygınyurt, Güngören ve Yığınçal gelmektedir. Bağlı mezralarla toplamda 8 yerleşim yeri olarak en büyük mağduriyetleri yaşayanların başında gelmektedirler. Örneğin Doğubayazıt ilçe merkezine 15 km mesafede bulunan Yığınçal köyü'nde yaklaşık 60 yıldır su köylüler tarafından kilometrelerce öteden yük hayvanları ile taşınmakta, 60 yıl geçmiş olmasına rağmen soruna çözüm bulunmamaktadır. İlçenin diğer birçok köyünde olduğu gibi Yığınçal köyü'nde de suyun yanı sıra, su şebekesi ve yolların olmaması gibi temel alt yapı sorunları bulunmaktadır. Su olmayışı sebebiyle verimli arazilere sahip olan bu köylerde tarım yapılamamakta, tek geçim kaynağı olan hayvancılık ise bitme noktasına gelmiş durumdadır.

Bölgedeki su kaynaklarının kuruyor olması ve artan kaynak yetersizliği ilçe köylerinin su sorununu daha da derinleştirmektedir. Taşlıçay ve Doğubayazıt ilçeleri arasında kalan ve bölgenin en önemli su kaynaklarının başında gelen Balık Gölü de kuruma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Kamuoyuna yansıyan haberlere göre, her geçen sene suyu büyük oranda azalan Balık Gölü'nde bu sene de su seviyelerinde çekilme yaşanmıştır. Aynı zamanda Dalbahçe, Yalınsaz, Seslitaş ve Subeşiği Köy muhtarları da bir araya gelerek Balık Gölü'ndeki kaynağın kontrolü sonrası suyun kuruduğunu gördüklerini anlatan bir açıklama da gerçekleştirerek durumun önemine dikkat çekmeye çalışmışlar fakat yıllardır olduğu gibi sorunların çözümüne dair herhangi bir karşılık bulamadıklarını belirtmişlerdir. Bölge sakinlerinin aktarımlarına göre; ilçe köylerinin su sorununun çözümü için bölgedeki ve Balık Gölü etrafındaki su kaynaklarının göle aktarılması ve gölü beslemesi için yapılması gereken proje çalışması söylemde kalarak yıllardır gerçekleşmemiştir. Büyük maliyetli projeler DSİ tarafından Ağrı bölgesinde gerçekleştirilmemekte, çoğunlukla Erzurum ili ve çevresine yatırımlarda öncelik verilmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ağrı ili Doğubayazıt İlçesi'ne bağlı birçok köyün yeterli ve temiz suya erişim sorununun çözümü için Bakanlığınız tarafından acilen bir girişimde bulunulacak mıdır?

2. Taşıma su ile ihtiyacın karşılanmaya çalışıldığı Doğubayazıt köylerinde olması gerektiği gibi şebeke suyu ile halkın evlerinden suya erişimlerinin sağlanabilmesi için Bakanlığınız tarafından acilen bir girişimde bulunulacak mıdır?

3. Doğubayazıt ilçe köylerinin yıllardır temiz ve yeterli suya erişememesinin nedenleri nelerdir?

4. Köylerin su şebekesi ve yolların olmaması gibi temel alt yapı eksikliklerinin yıllardır giderilmemesinin sebepleri nelerdir?

5. Bakanlığınız 2023 alt yapı programlarında Doğubayazıt ilçe köylerine dair herhangi bir projelendirme bulunmakta mıdır? Bağlı mezraları ile birlikte Yalınsaz, Subeşiği, Yaygınyurt, Güngören ve Yığınçal köyleri 2023 programlarının içerisinde bulunmakta mıdır?

6. Bölgenin en önemli su kaynaklarının başında gelen Balık Gölü'nün kuruma tehlikesine karşı Bakanlığınız ve ilgili kuruluşları tarafından planlanan ya da hayata geçirilen tedbir ya da planlamalar var mıdır? Varsa nelerdir?

7. İlçe köylerinin su sorununun çözümü için bölgedeki ve Balık Gölü etrafındaki su kaynaklarının göle aktarılması ve gölü beslemesi için yapılması gereken proje çalışmasının söylemde kalarak yıllardır gerçekleştirilmemesinin nedeni nedir? yatırımlarda önceliğin Erzurum ili ve çevresine verildiği iddiaları doğru mudur? Doğru ise nedenleri nelerdir?

8. Yeterli ve temiz suya erişim sorunu temelinde Bakanlığınız tarafından son 5 yılda Ağrı ilinde gerçekleştirilen proje ya da projeler var mıdır? Varsa bunların sayısı ve gerçekleştirildikleri bölgeler nelerdir? Bu proj elerin yatırım tutarları nelerdir? Yeterli ve temiz suya erişim sorunu temelinde Bakanlığınız tarafından son 5 yılda Erzurum ilinde gerçekleştirilen proje ya da projeler var mıdır? Varsa bunların sayısı ve gerçekleştirildikleri bölgeler nelerdir? Bu proj elerin yatırım tutarları nelerdir? Bakanlığınız tarafından bugüne kadar hizmet götürme noktasında ihmali olan veya keyfi davranışlar sergileyen varsa ilgili sorumlular hakkında herhangi bir soruşturma başlatılacak mıdır?

9. Bölge halkının ve köy muhtarlarının su sorununun giderilmesi için Bakanlığınız ilgili kuruluşlarına yapmış olduğu birçok başvurunun cevapsız kaldığı ve yetkililer tarafından herhangi bir girişimde bulunulmadığı iddiaları doğru mudur?