Hatay'da 6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında yıkılan tescilli yapılara ilişkin
Kaynak göster
Nermin Yıldırım Kara (CHP), 7 Ocak 2026 tarihinde 7/38676 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 223 gün sonra, 18 Ağustos 2026).
Nermin Yıldırım Kara (CHP, Hatay). “Hatay'da 6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında yıkılan tescilli yapılara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38676, 7 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38676-hatay-da-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasinda-yikilan-tescilli-yapilara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/edcb9a3a-c21e-4de1-aaef-019b9e15a219
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 223 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 9Y'uncu maddeleri gereğince, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olatak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
NERMİN YILDIRIM KARA
Hatay'da 6 Şubat 2023 depremleri sonrasında, özellikle Antakya'daki tarihi ve kültürel miras yapılarının korunması ve restorasyonu sürecinde ciddi ihmaller ve kayıplar yaşanmaktadır. Hatay Valiliği'nin faaliyet raporuna göre 269 tescilli yapının enkazı kaldırılmış; geçtiğiniz eylül ayında ise Barudi Cafe ve Kavinn Otel gibi kent belleğini oluşturan yapılar tamamen yıkılmıştır. Konuyla ilgili çalışma yapan bir SIK 'ya göre Antakya'da tarihi dokunun yüzde 35'i yıkılmış, 584 tescilli ve 1.500 potansiyel tescilli yapı ile arkeolojik katmanlar kalıcı hasar görmüştür. Kültürel mirasın korunması için acil önlemler alınması zotunludur; aksi takdirde Hatay'ın kimliği ve tarihi değerleri telafi edilemez biçimde zatar görecektir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Hatay'da kaç tescilli yapı yıkılmış ve enkazı kaldırılmıştır?
CHP Hatay Milletvekili 2 — Hatay'da kaç tane potansiyel tescilli yapı yıkılmış ve enkazı kaldırılmıştır?
3— Hatay'da hasar gören ve yıkılan tescilli yapıların ilçelere ve türlerine göre dağılımı nedir?
4 — Hatay Valiliğinin raporuna göte enkazı kaldırılan 269 tescilli yapıda özgün materyallerin aytıştırılması ptotokolleri uygulanmış mıdır, bu amaçla hangi çalışmalar yapılmıştır?
5 — Potansiyel kültürel miras yapılarının tescillenme süreci ve Koruma Amaçlı İmat Planı onayı süteçleri nasıl işlemektedir?
6 — Eylül ayında Antakya'da yıkılan Barudi Cafe ve Kavinn Otel gibi yapıların yıkım izinleri kimlerce verilmiş ve kültütel değerleri değerlendirilmiş midir?
7 — Hatay'da deprem sonrası tescilli tarihi yapıların restorasyonunda özgün mimari unsurların korunması için alınan önlemler nelerdir?
8 — Tescillenen tarihi yapıların kaçının testorasyon çalışması başlatılmış ve kaç tarihi yapının eski haline getirilme süreci tamamlanmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili alt mevzuatı kapsamında yalnızca korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilen taşınmazlara ilişkin iş ve işlemler Bakanlığımızca yürütülmektedir. Hatay ilinde de tescili olmayan yapılara ilişkin Bakanlığımızca yürütülen bir işlem bulunmamakta olup tescilsiz yapıların yıkılması ve enkazının kaldırılmasına yönelik uygulamalar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yapılmaktadır.
Hatay ili, Antakya, Altınözü, Arsuz, Belen, İskenderun, Kırıkhan, Samandağ ve Yayladağı ilçelerinde deprem sonrası yapılan çalışmalar sonucunda tescilli taşınmaz kültür varlıklarından toplam 623 yapının tümden göçtüğü veya ağır hasar aldığı tespit edilmiştir.
Hatay Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 14.02.2023 tarihli kararı uyarınca, Hatay'da yıkılan tescilli yapıların enkazına yönelik nitelikli mimari elemanların yeniden kullanılmak üzere saklanacak şekilde kaldırılma işlemi Hatay ili, Antakya ilçesinde Bakanlığımız bünyesinde kurulan Hatay Afet Bölgesi Kazı Başkanlığının denetiminde tamamlanmıştır.
Hatay ilinde deprem sonrası tescilli taşınmaz kültür varlığı yapıların restorasyon süreçlerinde özgün mimari unsurların korunmasına yönelik olarak Bakanlığımızca gerekli önlemler alınmıştır. Bu kapsamda, enkazı kaldırılamayan tescilli yapıların kamu güvenliğini riske etmeyecek şekilde askıya alınması çalışmaları gerçekleştirilmiş, 14.02.2023 tarihli Kurul kararı doğrultusunda yapıların kaldırılması ve ayrıştırılması işlemleri gerçekleştirilmiştir. Söz konusu çalışmalarda özgün nitelik taşıyan işlemeli ve profilli taş elemanlar ile ahşap yapı malzemeleri, parsel bazında ayrıştırılarak uygun koşullarda istiflenmiş ve tescilli taşınmaz kültür varlığı yapıların konservasyon, restorasyon ve rekonstrüksiyon çalışmalarında kullanılmak üzere Hatay Valiliğince tahsis edilen alanlara yerleştirilmiştir.
Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ve sit alanlarının tespiti, Bakanlığımız koordinatörlüğünde ilgili ve faaliyetleri etkilenen kurum ve kuruluşların görüşü alınarak yapılır. Korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ve sit alanları ile ilgili yapılan tespitler sonucu Koruma Bölge Kurulu kararı ile tescil edilir. Belediyeler, valilikler ve ilgili kurumlar sit ilanı sonrasında sit alanlarına yönelik üç yıl içinde koruma amaçlı imar planı hazırlatıp değerlendirilmek üzere Koruma Bölge kuruluna sunmak zorundadır. Koruma Bölge Kurulunda uygun görülen koruma planları onaylanmak üzere ilgili idarelere gönderilir. İlgili idareler, koruma amaçlı imar planını en geç iki ay içinde görüşür ve varsa değişmesini istediği hususları Koruma Bölge Kuruluna bildirir. Koruma Bölge Kurulunda bu hususlar değerlendirilir ve Kurul tarafından uygun görülen haliyle planlar ilgili idarelere onaylanmak üzere gönderilir. Planlar Koruma Bölge Kurulunun uygun gördüğü şekliyle ilgili idarelerce altmış gün içinde onaylanmak zorundadır. Bu süre içinde görüşülmeyen ya da onaylanmayan planlar kesinleşerek yürürlüğe girer.
Ayrıca, plan yapma/yaptırma yetkili onay mercilerinden gerekli yetkiler alınarak Bakanlığımız Yatırım Programı kapsamında Antakya Tarihi Kent Merkezi Koruma Amaçlı İmar Planı hazırlanmış; müteakiben, planın onay mercii olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından plan revize edilmiştir. Bununla birlikte, Bakanlığımız Yatırım Programı kapsamında Hatay ili, Yayladağı ilçesinde bulunan sit alanlarına ilişkin 2 koruma amaçlı imar planına yönelik çalışmalar halen devam etmektedir.
Ağır hasarlı, yıkılmaya yüz tutmuş veya yıkılmış olduğunun tespiti yapılan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının kaldırılması çalışmaları; taşınmaz ve çevresinde ilgili idaresince can ve mal güvenliği tedbirlerinin alınmasına, hazırlanacak rölöve, restitüsyon, restorasyon/rekonstrüksiyon projelerine esas olmak üzere sayısal veri oluşturacak bilgi ve belgelerin elde edilmesinden sonra tehlikeli yapıların ve yapı kalıntılarının ilgili idare denetiminde kaldırılabileceğine, yapının nitelikli mimari elemanlarının yeniden kullanılmak üzere saklanmasına karar verilen Hatay Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 14.02.2023 ve 24.09.2025 tarihli kararları doğrultusunda Hatay Afet Bölgesi Kazı Başkanlığı denetim ve sorumluluğunda yapılmaktadır.
Bakanlığımız Yatırım Programı kapsamında tescilli tarihi yapılara ilişkin olarak, St. Pierre Anıt Müzesi'nde, Hatay Kent Müzesi'nde (Kütüphane), Eski Belediye Binası'nda çalışmalar tamamlanmış olup Hatay Gastronomi Merkezi'nde çalışmalar devam etmektedir.
Özel mülkiyette bulunan tescilli yapılara ilişkin olarak; Hatay ilinde Bakanlığımız Yatırım Programı kapsamında 210 yapının proje çalışmaları ve Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında 258 yapının proje çalışmaları olmak üzere toplam 468 yapı için proje desteği sağlanmaktadır.
Bakanlığımız Yatırım Programı ve Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım
Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında toplamda 42 yapı için uygulama desteği sağlanmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan