Dijital mecralarda işlenen suçlara karşı alınan önlemlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYAtarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte internet, yalnızca kamusal ve görünür alanlardan ibaret olmaktan çıkmış; arama motorları tarafından indekslenmeyen ve çoğu zaman anonim erişim araçlarıyla ulaşılan deepweb ve darkweb gibi alanlar, ağır ve örgütlü suçların yürütüldüğü karanlık bir zemine dönüşmüştür. Uluslararası raporlar, akademik çalışmalar ve kolluk faaliyetlerine yansıyan veriler; özellikle insan ticareti, çocuk ticareti, kadın ticareti, mültecilerin sömürülmesi ve çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarının bu mecralarda sistematik ve örgütlü biçimde yürütüldüğünü ortaya koymaktadır.

Darkweb üzerinde faaliyet gösteren bu suç ağları; anonimliksağlayan yazılımlar, kripto paralar gibi izlenmesi güç ödeme sistemleri ve kapalı forumlar aracılığıyla hem mağdurların tespitini hem de faillerin yakalanmasını son derece zorlaştırmaktadır. £ Birleşmiş (o Milletler (o Uyuşturucu Ove Suç Ofisi (UNODC), Europol ve Interpol raporlarında; kadınların, çocukların ve mültecilerin cinsel sömürü, zorla çalıştırma ve insan ticareti amacıyla en kırılgan gruplar olarak hedef alındığı; çocuk istismarı materyallerinin ve insan ticareti ağlarının önemli bir bölümünün darkweb üzerinden dolaşıma sokulduğu açıkça belirtilmektedir. Son yıllarda farklı ülkelerde yürütülen operasyonlarda, darkweb üzerinden pazarlanan istismar içeriklerinin çocuklara, kadınlara ve mültecilere karşı işlenen fiili suçlarla doğrudan bağlantılı olduğu ve mağdurların fiziksel olarak kurtarıldığı vakalar kamuoyuna yansımıştır.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Mevcut yasal düzenlemeler, insan ticareti ve cinsel sömürü suçlarını genel çerçevede tanımlamakla birlikte; darkweb ve deepweb gibi kapalı dijital alanlarda işlenen suçların özgül niteliğini, bu suçlarda kullanılan anonimleştirme teknolojilerini, kripto varlıklar aracılığıyla yürütülen finansal akışları ve sınır aşan dijital örgütlenme biçimlerini kapsayacak özel ve bütüncül bir yaklaşım içermemektedir. Mevzuatın büyük ölçüde klasik suç tipleri ve fiziksel mekânlar üzerinden kurgulanmış olması; çocuklar, kadınlar ve mülteciler gibi dezavantajlı gruplara yönelik olarak dijital YEtol mecralarda işlenen insan ticareti ve cinsel sömürü suçlarının erken tespiti, delillendirilmesi ve önlenmesi bakımından ciddi boşluklar yaratmaktadır.

Ayrıca mevcut düzenlemelerde; darkweb kaynaklı suçlara özgü önleyici izleme mekanizmalarının, mağdur odaklı özel koruma ve rehabilitasyon modellerinin, mağduriyetleri engelleyecek güvencelerin ve uluslararası veri paylaşımına ilişkin açık, bağlayıcı ve düzenli işleyen bir hukuki çerçevenin yeterince tanımlanmadığı görülmektedir. Bu durum, devletin çocukların, kadınların ve mültecilerin yaşam hakkı ile bedensel ve ruhsal bütünlüğünü korumaya yönelik pozitif yükümlülüklerini yerine getirmesini zorlaştırmakta; dijital suç ağlarının hızla dönüşen yapısı karşısında mevzuatın fiili olarak geride kalmasına yol açmaktadır.

Bu suçların yalnızca teorik ya da Türkiye dışı kaynaklı olmadığı; Türkiye'yi de doğrudan ilgilendiren çok boyutlu bir risk alanı yarattığı malumdur. IŞİD'in özellikle Ezidi kadın ve çocukları dijital ve kapalı ağlar üzerinden insan ticaretine konu etmesi; kadınlara ve çocuklara yönelik cinsel köleleştirme, zorla evlendirme ve pazarlama pratiklerinin dijital suç ağlarıyla nasıl iç içe geçtiğini açıkça göstermiştir. Ayrıca Türkiye'nin coğrafi konumu, yoğun göç hareketleri ve mülteci nüfusu dikkate alındığında; kadınlar, çocuklar ve mülteciler açısından deepweb ve darkweb kaynaklı insan ticareti faaliyetlerinde hem hedef hem de transit ülke olmariski taşıdığı açıktır.

Tüm bu veriler ışığında; darkweb ve deepweb üzerinden yürütülen insan ticareti, özellikle çocuklar, kadınlar ve mülteciler bakımından cinsel sömürü, zorla çalıştırma ve satış suçlarına karşı devletin hangi kurumsal, teknik ve hukuki araçlarla mücadele ettiği; bu alanda ne ölçüde etkin bir izleme ve müdahale kapasitesine sahip olunduğu; mağdurların nasıl korunduğu ve rehabilite edildiği; ayrıca uluslararası işbirliğinin hangi düzeyde işletildiği hususlarının kamuoyuna açıklanması büyük bir zorunluluk haline gelmiştir. Çocukların, kadınların ve mültecilerin yaşam hakkı, bedensel ve ruhsal bütünlüğü ile devletin pozitif yükümlülükleri açısından bu alanın karanlıkta bırakılması kabul edilemezdir.

Bu bağlamda; ı. Bakanlığınızın, darkweb ve deepweb üzerinden yürütülen insan ticareti, çocuk ticareti, kadın ticareti ve mülteci ticareti faaliyetlerine ilişkin izleme, tespit ve müdahale çalışmalarının kapsamı nedir? Son yıllarda bu kapsamda yürütülen operasyonlara, açılan soruşturmalara ve kurtarılan çocuk, kadın ve mülteci mağdurlara ilişkin hangi veriler mevcuttur? Kaç çocuk, kadın ve mülteci kaçırılmış; kaçı tespit edilmiş, kaçı bulunmuştur?

SORULAR

1. Elde edilen bu veriler istatistiki olarak hangi suç örüntülerini ortaya koymaktadır? Suçların yaş, cinsiyet, uyruk, mağduriyet türü ve coğrafi dağılım bakımından dağılımı ne şekildedir?

2. Bakanlık bünyesinde darkweb ve deepweb kaynaklı suçlarla, özellikle çocuklara, kadınlara ve mültecilere yönelik insan ticareti suçlarıyla mücadele etmek üzere özel olarak görevlendirilmiş siber suç birimleri bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu birimlerin teknik donanımı, personel sayısı, uzmanlık alanları ve bu personele yönelik özel eğitim programları nelerdir?

3. Darkweb üzerinden yürütülen çocuk, kadın ve mülteci ticareti ile cinsel istismar suçlarının tespiti amacıyla Interpol, Europol ve benzeri uluslararası mekanizmalarla yürütülen işbirlikleri nelerdir? Bu işbirlikler kapsamında ortak faaliyetler ve veri paylaşım mekanizmaları işletilmekte midir?

4. Bu yöntemlerle suç ilişkisi içerisinde olduğu tespit edilen kaç kişi bulunmaktadır? Bunlardan kaçı yakalanarak yargı makamlarına sevk edilmiştir? Henüz yakalanmamış faillerin ve ağların ortaya çıkarılması için hangi çalışmalar yürütülmektedir?

5. Anonim ödeme sistemleri ve kripto paralar aracılığıyla yürütülen insan ticareti ve cinsel sömürü faaliyetlerinin mali izlerinin sürülmesine yönelik olarak Bakanlığınızın geliştirdiği ya da dahil olduğu teknik ve hukuki takip mekanizmaları bulunmakta mıdır? Bu mekanizmaların kapsamı ve işleyişi nedir?

6. Darkweb ve deepweb kaynaklı insan ticareti suçlarında mağdur olduğu tespit edilen çocukların, kadınların ve mültecilerin korunması, rehabilitasyonu ve yeniden toplumsal yaşama kazandırılması amacıyla Bakanlığınızca yürütülen özel programlar var mıdır? Bu kişilerin ikinci kez mağdur edilmesini önlemek için hangi somut tedbirler alınmaktadır? s. Darkweb ve deepweb üzerinden işlenen bu ağır suçlarla mücadelede mevcut yasal düzenlemelerin, özellikle çocuklar, kadınlar ve mülteciler gibi kırılgan grupların korunması, dijital mecralara özgü suç yöntemlerinin önlenmesi, anonim ödeme sistemleri ve kripto varlıkların denetlenmesi ile sınırdışına taşan suç ağlarının etkin biçimde soruşturulması açısından yeterli yasal düzenlemeler ve ekipmanlar mevcut mudur?

7. Mevcut mevzuatın bu alanlarda ortaya çıkan boşlukları gidermediği hususu nazara alındığında bu eksikliklerin giderilmesine yönelik yeni bir mevzuat çalışması, özel bir eylem planı ya da kurumsal kapasite artırımı planlanmakta mıdır?

8. Suçların önlenmesi ve mağduriyetlerin giderilmesi adına alınacak önlemlere dair Bakanlığınızın hangi çalışmaları mevcuttur? Bu doğrultuda ilgili diğer bakanlıklar ve kurumlar ile imzalanan protokoller mevcut mudur? Yapılacak olan çalışmalar ile varsa protokollerin kapsamı nedir?