Aşı reddi mücadeleye ilişkin

Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince aşağıda yer alan soruların Sağlık Bakanı Prof. Dr. Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim.

Son yıllarda ülkemizde giderek artan aşı kararsızlığı, aşı tereddüdü ve aşı reddi, toplum sağlığını ciddi biçimde tehdit eder hale gelmiştir. Nitekim uzun yıllar kontrol altında tutulan kızamık hastalığı, aşı reddindeki artışla birlikte yeniden yükselişe geçmiş; 2021 yılında 50 olan vaka sayısı 2022'de 103'e, 2023'te ise 5.088'e ulaşmıştır. Kızamık, ciddi sekellere ve ölümlere yol açabilen son derece tehlikeli bir hastalık olup bu artış, bağışıklama programlarının zayıflamasının doğrudan bir sonucudur.

Dünya Sağlık Örgütü, aşıların bulaşıcı hastalıklara bağlı ölüm ve sakatlanmaları önlemede en etkili halk sağlığı araçlarından biri olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Buna karşın, medyada ve dijital platformlarda yayılan yanlış ve yanıltıcı bilgiler, toplumda aşı tereddüdünü beslemekte; bu durum hastalık yükünü artırarak sağlık sistemini ve sağlık çalışanlarını daha fazla zorlamakta, sağlık hakkına erişimi güçleştirmektedir.

Bu çerçevede, aşı reddi ve tereddüdüyle mücadelede sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik kapsamlı bir eylem planının, kamu spotları ve doğru bilgilendirme çalışmalarıyla desteklenerek hayata geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Toplum sağlığını doğrudan etkileyen bu konuda Sağlık Bakanlığının mevcut ve planlanan çalışmalarının açıklığa kavuşturulması gerekliliği doğmuştur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Son yıllarda ülkemizde artış gösteren aşı reddi ve/veya aşı tereddüdüne ilişkin olarak Bakanlığınızın elinde bulunan güncel veriler nelerdir? Yıllara göre aşı reddi sayıları kaçtır? vi

2. 2022 yılında 103 olan kızamık vaka sayısının 2023 yılında 5.088'e yükselmesi ve 2024 yılında 1.582 olarak kaydedilmesi dikkate alındığında; bu dalgalanmanın nedenleri nelerdir? Söz konusu artış ve kısmi düşüşün aşı reddi ve/veya aşı tereddüdü ile ilişkisine dair Bakanlığınızca yapılmış bir değerlendirme veya bilimsel analiz bulunmakta mıdır?

3. Ülkemizde aşı reddi ve/veya tereddüdü nedeniyle bağışıklama oranlarının düştüğü iller veya bölgeler bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bu bölgeler hangileridir?

4. Aşı tereddüdünün önemli nedenlerinden biri olan yanlış ve yanıltıcı bilgilendirmelerle mücadele etmek amacıyla Bakanlığınız tarafından yürütülen veya planlanan sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik çalışmalar nelerdir?

5. . Tereddüt yaşayan bireylerin doğru bilimsel bilgiye erişimini sağlamak amacıyla kamu spotları, eğitim kampanyaları veya dijital bilgilendirme çalışmaları planlanmakta mıdır? . Aşı reddinin ve/veya tereddüdünün artmasının sağlık sistemi üzerindeki yükü (artan vaka sayıları, hastane yatışları, sağlık çalışanlarının iş yükü vb.) hakkında Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

6. . Dünya Sağlık Örgütü'nün bağışıklama konusundaki önerileri doğrultusunda, ulusal bağışıklama programının güçlendirilmesine yönelik olarak planlanan somut adımlar nelerdir?