İndirimli tarım kredilerinde vergi ve SGK borcu olmadığına dair belge ibrazı zorunluluğu getirilmesine ilişkin
Kaynak göster
Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 9 Ocak 2026 tarihinde 7/38904 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 13 Mart 2026).
Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “İndirimli tarım kredilerinde vergi ve SGK borcu olmadığına dair belge ibrazı zorunluluğu getirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38904, 9 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38904-indirimli-tarim-kredilerinde-vergi-ve-sgk-borcu-olmadigina-dair-belge-ibrazi-zorunlulugu-g (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8e152021-e64a-4ed6-ad48-019bb63ba4dc
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 63 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 56 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98 - ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Basına yansıyan bilgilere göre; 01.01.2026 tarihi itibarıyla Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından uygulamaya konulan yeni düzenleme, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini ciddi biçimde tehdit etmektedir. Tebliğ kapsamında, faiz indirimli (sübvansiyonlu) tarım kredisi kullanmak isteyen üreticilerden vergi borcu ve SGK borcu bulunmadığına dair belge istenmesi, çiftçileri kredi sisteminin dışına itmiştir.
Bugün Türkiye'de üretim yapan çiftçilerin çok büyük bir bölümü Tarım Bağ-Kur kapsamında olup, mevcut prim sistemi ve tarımın doğasından kaynaklanan belirsizlikler nedeniyle Tarım Bağ-Kur borcu olmayan çiftçi sayısının yok denecek kadar az olduğu bilinen bir gerçektir. Aynı şekilde, girdi maliyetlerinin hızla arttığı, ürün fiyatlarının ise çoğu zaman maliyetleri karşılamadığı bir ortamda vergi borcu oluşması kaçınılmaz hâle gelmiştir. Bu gerçekler göz ardı edilerek getirilen "borcu yoktur" şartı, kâğıt üzerinde masum görünse de uygulamada çiftçinin üretim yapma imkânını ortadan kaldırmaktadır.
Faiz indirimli tarım kredileri bir ayrıcalık değil, üretimin devamı için zorunlu bir finansman aracıdır. Mazotunu, gübresini, yemini krediyle alan çiftçi; bu uygulama nedeniyle ya yüksek faizli kredilere mahkum edilmekte ya da üretimden tamamen çekilme noktasına sürüklenmektedir. Bu durum yalnızca çiftçiyi değil, gıda arzını ve tüketiciyi de doğrudan etkilemektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Faiz indirimli tarım kredilerinde vergi ve SGK borcu bulunmaması şartı Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın talebiyle mi getirilmiştir?
Borcuolan çiftçilerin krediye erişiminin engellenmesi, tarımsal üretimin daralmasına yol açarak orta ve uzun vadede kamu gelirlerini azaltmayacak mıdır?
Tarım sektörünün doğası gereği düzensiz gelir yapısına sahip olduğu gerçeği bu düzenleme hazırlanırken dikkate alınmış mıdır?
Faiz indirimli tarım kredilerinin, çiftçilerin borçlarını ödeyebilmesi için bir araç olduğu gerçeği neden göz ardı edilmiştir?
: 26901,
. Bu uygulama sonrası yüksek faizli kredi kullanımının artması durumunda çiftçilerin daha fazla borçlanmasının önüne nasıl geçilecektir?
. Borcunu ödeyemediği için kredi alamayan ve bu nedenle hasat yapamayan bir çiftçinin, vergi borcunu ödemesi için bakanlığınızın öngördüğü alternatif bir finansman yöntemi var mıdır?
. Uygulamanın revize edilmesi veya tarım sektörü için istisna tanınması yönünde bir çalışma planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Ceylan AKÇA CUPOLO' ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Muvale
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok. Kat: 3-4
7138904 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Ceylan AKÇA CUPOLO, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi ve Kâr Payı Destekli Fon Kullandırılmasına Dair Kanun uyarınca yayımlanan Kararlar çerçevesinde T.C. Ziraat Bankası A.Ş., Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından tarımsal üreticilere T. Halk Bankası A.Ş. tarafından ise esnaf ve sanatkârlara Hazine faiz/kâr payı destekli krediler/finansmanlar kullandırılmaktadır. Bu kapsamda;
• T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kullandırılan Hazine faiz destekli krediler, söz konusu kredilere ilişkin olarak yürürlükte olan 29.12.2023 tarihli ve 8039 sayılı Karar,
• Ziraat Katılım Bankası A.Ş. tarafından kullandırılan Hazine kâr payı destekli finansmanlar, söz konusu finansmanlara ilişkin olarak yürürlükte olan 29.12.2023 tarihli ve 8038 sayılı Karar,
• T. Halk Bankası A.Ş. tarafından esnaf ve sanatkârlara kullandırılan Hazine faiz destekli krediler, söz konusu kredilere ilişkin olarak yürürlükte olan 16.01.2025 tarihli ve 9436 sayılı Karar hükümleri çerçevesinde söz konusu krediler/finansmanlar kullandırılabilmektedir.
Bu çerçevede; 8038 ve 8039 sayılı Kararların üçüncü maddesinin yirmi beşinci fıkrası ile 9436 sayılı Kararın yedinci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca; 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yapılacak kredi/finansman tahsis işlemlerinde "vadesi geçmiş borç durumu" sorgulanması hükme bağlanmıştır. Ancak, 15.02.2026 tarihli ve 10935 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 8038, 8039 ve 9436 sayılı Kararlarda değişikliğe gidilmiştir.
Yeni düzenleme ile küçük üretici ile esnaf ve sanatkârı korumak adına "Temel Bitkisel Üretim" ve "Temel Hayvansal Üretim" konularında 400.000 TL'ye kadar olan tamamı ayni krediler ile kaybolmaya yüz tutmuş meslek kollarındaki esnaf ve sanatkâr kredileri 2026 sonuna kadar istisna kapsamına alınmış; diğer kullanımlarda ise borcu bulunan üretici ile esnaf ve sanatkârların krediye erişimlerine imkân tanınmıştır. Bu kapsamda; kredi/finansman kullandırım aşamasında borcu bulunanlar için kredi tutarının yüzde 25'ini ve her halükarda yılda toplam 300.000 TL'yi geçmemek kaydıyla borcun öncelikli olarak açılacak farklı bir krediden mahsup edilmesi imkânı getirilmiştir.
Tarım sektörünün stratejik önemi çerçevesinde, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin temini, yeterli ve güvenilir gıda arzının sağlanması ile bitkisel ve hayvansal ürünlerin
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 üretiminde verimliliğin artırılması temel amaçları kapsamında üreticilerimiz desteklenmeye devam edilmektedir. Bu çerçevede, 2026 yılı tarımsal destek bütçesi 2025 yılı başlangıç bütçesine göre yaklaşık yüzde 24 artırılarak 167,6 milyar TL seviyesine çıkarılmıştır.
Diğer taraftan, gelir politikalarımız ile sürdürülebilir büyüme, mali disiplinin tesisi ve fiyat istikrarı gibi makroekonomik hedefler gözetilirken, vergiler, bütüncül sosyal politikalarımızın önemli bir bileşeni olarak da etkin bir şekilde kullanılmaktadır.
Bu çerçevede tarımsal faaliyetler vergi politikalarımız ile güçlü bir şekilde desteklenmekte olup bu alanda birçok düzenleme mevzuatımıza kazandırılmış bulunmaktadır.
Bu kapsamda;
• Temel gıda maddelerinin teslimi yüzde | oranında katma değer vergisine (KDV) tabi bulunmaktadır.
• Tarım ve hayvancılığın önemli girdi maliyetlerini oluşturan yem ve gübre teslimleri
KDV'den istisna edilmiştir.
• Traktör, biçerdöver, ilaçlama, süt sağma makineleri gibi tarımsal makinaların teslimlerinde, tarımsal sulama sistemleri ve tarımsal abonelere yapılan elektrik teslimlerinde indirimli KDV oranı uygulanmaktadır.
• Çiftçilere yapılan destek ödemelerinden gelir vergisi kesintisi kaldırılmış, daha önce yapılan kesintiler iade edilmiştir.
• Lisanslı depoculuk sisteminin teşvik edilmesine ve bu alandaki yatırımların artarak gelişmesine katkı sağlamak amacıyla ürün senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançlar, 31.12.2028 tarihine kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna edilmiş, istisna edilen bu kazançlar üzerinden tevkifat yapılmaması da sağlanmıştır. Lisanslı depoculuk faaliyetleri kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin teslimleri KDV'den de istisna edilmiştir.
• Münhasıran lisanslı depoculuk faaliyetinden elde edilen kazançlar için gelir vergisi mükelleflerince yıllık beyanname verilmemekte, bu kazançlar verilecek beyannamelere de dâhil edilmemektedir.
• Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri, Sulama Kooperatifleri ile Tarım Kredi Kooperatiflerinin her türlü muamelelerinde düzenlenen ve bunlar tarafından ödenmesi gereken kâğıtlara damga vergisi istisnası sağlanmıştır.
Tarımsal faaliyetlerin teşvik edilmesi amacıyla 2025 yılı bütçesinde 211,2 milyar TL vergiden vazgeçilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan