Çığ riski yüksek bölgelerde hayvancılıkla geçimini sağlayanların zararlarının tespiti ve telafisine ilişkin

Son bir hafta içerisinde Van, Hakkâri ve Artvin olmak üzere birçok ilde meydana gelen çığ olaylarında insanlar yaşamını yitirmiş, yüzlerce hayvan telef olmuş, çok sayıda yerleşim yerinin yolu ulaşıma kapanmıştır.

Artvin'in Ardanuç ilçesine bağlı Aksu Yaylası'nda meydana gelen çığda iki çoban (Suat Temel, Afganistan uyruklu Kerimullah Azizulla) hayatını kaybetmiş, çoban Bülent Gezer için de arama kurtarma çalışmalarının hava koşullarına bağlı olarak sürdüğü bildirilmiştir. Van'ın Çatak ilçesinde bir evin üzerine düşen çığ nedeniyle 61 yaşındaki Gülnaz Bitik yaşamını yitirmiş; bölgede devam eden riskler nedeniyle 22'den fazla ev tedbir amaçlı tahliye edilmiştir. Van'ın Gürpınar ilçesine bağlı Yalaztepe Mahallesi?nde meydana gelen çığda ise çok sayıda hayvan enkaz altında kalmıştır. Hakkâri"nin Taşbaşı köyüne bağlı İde Mezrası'nda yaşanan çığda 8 boş ev ve 2 ahır zarar görmüş, yaklaşık 120 küçükbaş hayvan telef olmuştur.

Özellikle Van, sert iklim koşulları, yoğun kar yağışı, dağlık ve eğimli yapısı nedeniyle her yıl ciddi çığ tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Son günlerde etkili olan yoğun kar yağışı sonucunda Van genelinde 670'ten fazla yerleşim yerinin yolu ulaşıma kapanmış, yurttaşlar temel kamu hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar yaşamıştır. Bölge genelinde yaşanan buzlanma ve don olayları karayolu ve havayolu ulaşımını aksatmış, günlük yaşam büyük ölçüde durmuştur.

Öte yandan, 4-5 Şubat 2020 tarihlerinde Van'ın Bahçesaray ilçesinde meydana gelen çığ olayında resmi verilere göre 42 kişi yaşamını yitirmiş, 84kişi de yaralanmıştır. İlk çığın ardından gerekli güvenlik önlemleri alınmadan sürdürülen arama kurtarma çalışmaları sırasında ikinci bir çığın meydana gelmesi, yaşanan kayıpların ihmal ve tedbirsizlik boyutunu gözler önüne sermiştir.

Tüm bu olaylar, öngörülebilir doğal afetlerin kader olmadığını; yaşam hakkını esas alan, önleyici bir afet politikasının zorunlu olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Bu bağlamda;