2025 yılında yaşanan gıda zehirlenmesi vakalarına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 9 Ocak 2026 tarihinde 7/38937 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 19 Şubat 2026).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “2025 yılında yaşanan gıda zehirlenmesi vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38937, 9 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38937-2025-yilinda-yasanan-gida-zehirlenmesi-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bbe5d66-365c-4514-bd91-019bb1541412
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 08.01.2026
Ömer Fethi Gürer
Türkiye'de son yıllarda gıda güvenliği denetimlerine ilişkin yaşanan sorunlar ile sahte ve kaçak alkollü içki üretimi ve tüketimi, gıda zehirlenmeleri ve metil alkol kaynaklı zehirlenme vakalarını ciddi bir halk sağlığı sorunu hâline getirmiştir. Basına ve kamuoyuna yansıyan çok sayıda olayda zehirlenmeler ve ölüm vakaları dikkat çekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde kayıtlara geçen gıda zehirlenmesi vakalarının sayısı kaçtır? Bu sayı son beş yıl içinde yıllar itibarıyla nasıl bir değişim göstermiştir? 2. Gıda zehirlenmesi vakalarının illere, tüketim alanlarına (restoran, okul, yurt, toplu yemek hizmetleri vb.) ve nedenlerine göre dağılımı nasıldır?
Sahte ve kaçak alkollü içki üretimi ve satışına yönelik olarak 2025 yılında yapılan denetim sayısı kaçtır? Bu denetimler sonucunda kaç işletme hakkında işlem yapılmıştır?
4, Gıda güvenliği kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında yürütülen ortak denetim ve veri paylaşımı çalışmaları bulunmakta mıdır? 5. Gıda zehirlenmeleri ve sahte alkol kaynaklı ölümleri önlemeye yönelik olarak, denetimlerin artırılması, kamuoyunun bilgilendirilmesi ve caydırıcı yaptırımların güçlendirilmesi konusunda Bakanlığınızca yürütülen veya planlanan çalışmalar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde gıda kaynaklı hastalıkların izlenmesi 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" esas alınarak gıda kaynaklı hastalık sonucu oluşan vaka/salgında, il/ilçe müdürlükleri ile il gıda kontrol Jaboratuvarınca uyulması gereken kurallar ve izlenecek yollar ile ilgili hususları belirlemek üzere hazırlanan "Gıda Kaynaklı Hastalıklara İlişkin Resmi Kontrol Prosedürü" kapsamında yürütülmektedir. Bu kapsamda 81 il tarım ve orman müdürlüğünde, Bakanlığımıza bağlı gıda kontrol laboratuvarlarında ve Sağlık Bakanlığı'na bağlı il sağlık müdürlüklerinde irtibat noktaları belirlenmiş olup söz konusu gıda kaynaklı salgın durumlarında koordineli hareket edilmektedir.
Gıda kaynaklı hastalık bildirimleri genel itibarıyla yaz aylarında artış göstermekte olup son yıllarda mevsimsel geçişlerin değişmesinden dolayı sonbaharın ilk aylarında da bildirim alınmaktadır.
Bakanlığımıza iletilen zehirlenme ihbarlarının büyük çoğunluğu hastaneye çeşitli nedenlerle giden vatandaşlarımızın (mide üşütmesi, yediği yemeğe karşı inteloransı olan vs.) önlem olarak zehirlenme şüphesi ile Bakanlığımıza müracaatı neticesinde oluşmaktadır. Tüketilen gıdanın kesin olarak enfeksiyon veya zehirlenmeye sebep olduğunu iddia etmek için gıdada tespit edilen mikroorganizmalara ait suş ile insandan alınan klinik örneklerde saptanan (gaita, idrar, mide özsuyu vb.) suşların eşleşmesi gerekmektedir. Tarafımıza yapılan çoğu ihbarda tıp doktorları tarafından koyulan bir besin zehirlenmesi teşhisi bulunmamakla birlikte Bakanlığımız zehirlenme şüphesi üzerine bile olsa tüm ihbarları aynı gün içerisinde değerlendirerek gerekli tüm resmi kontrollerini yapmaktadır. Bakanlığımız veri sisteminde tarafımıza bildirilen her bildirim (gıda kaynaklı zehirlenme olsun veya olmasın) "gıda kaynaklı hastalık" olarak kayıt altına alınmaktadır. Bu nedenle Bakanlığımıza bildirimi yapılan her zehirlenme şüphesi gıda kaynaklı hastalık yaşandığına dair kesin bir veri değildir.
Cumhuriyet Başsavcılıkları, herhangi bir ölüm olayında yaptıkları soruşturma kapsamında kişinin tükettiği gıdalardan numune alınmasını talep etmektedir. Bu durum tamamen soruşturma gereği istenmekte olup kişinin tükettiği gıdadan zehirlenerek öldüğüne dair kesin bir bulgu değildir.
Vatandaşların besin zehirlenmesi yaşandığına dair kesin veriler Sağlık Bakanlığı uhdesindedir.
5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun "Kaçakçılığı önleme, izleme ve araştırmakla görevli olanlar" başlıklı 19'uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Mülki amirler, Gümrük Müsteşarlığı personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı personel, bu Kanunla yaptırım altına alınan fiilleri önleme, izleme ve araştırmakla yükümlüdür." hükmüyle kaçak/sahte alkollü içki üretimi ile ilgili önleme, izleme ve araştırmakla yükümlü olan birimler sayılmıştır.
Ayrıca bandrolsüz veya taklit bandrollü olarak piyasaya arz edildiği tespit edilen alkollü içkiler ile bandrole ilişkin usulsüzlük yapanlar hakkında 5607 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinin 16, 17 ve 18'inci fıkraları uyarınca üç yıldan altı yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, etil alkolün amacı dışında kullanılmasına yönelik olarak 4733 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin beşinci fıkrasının (p) bendinde idari yaptırım öngörülmüş olup 2025 yılında uygulanacak idari yaptırım tutarı 151.112 TL'den 755.574 TL'ye kadardır. Bu madde uyarınca TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı idari yaptırım uygulamaya ve idari yaptırıma konu ürünlerin mülkiyetini kamuya geçirme kararı vermeye mahalli mülki amirler yetkili kılınmıştır.
Ülkemiz genelinde 2025 yılında "Alkollü İçki" üreten işyerlerinde 451, büfe, otel, restoran, cafe. bar vb. yerlerde sunulan işyerlerinde 314.766 olmak üzere toplamda 315.217 yurtiçi resmi kontrol gerçekleştirilmiş olup mevzuata aykırı faaliyette bulunan işletmelere yönelik 5.651 adet idari para cezası uygulanmıştır. 34 işletme için Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan