TRT'nin dijital platformuna ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 195 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ Bakanı tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili
TRT bünyesinde kurulan ve 2023 yılında faaliyete geçen dijital platform "Tabii"nin kuruluş, işletme ve içerik üretim süreçleri kamuoyunda ciddi soru işaretlerine neden olmaktadır. Gelirlerinin yaklaşık 9690'ını halktan toplanan bandrol ücretleri ve katkı paylarından elde eden TRT'nin, bu kamu kaynaklarını şeffaf olmayan bir şekilde ticari bir platforma aktarması kamu zararı şüphesi uyandırmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Tabii platformunun kurulması için bugüne kadar (Ocak 2026 itibarıyla) harcanan toplam tutar ne kadardır? Bu bütçenin ne kadarı TRT'nin öz kaynaklarından (bandrol ve katkı payı), ne kadarı reklam veya diğer gelirlerden karşılanmıştır?
Platform için satın alınan veya üretilen içeriklere (dizi, film, belgesel vb.) ödenen toplam meblağ nedir? Bu ihaleler hangi usulle (21/b vb.) gerçekleştirilmiştir?
Halkın cebinden çıkan vergilerle finanse edilen içeriklerin, yine halka "Premium" adı altında ücretli olarak sunulmasının hukuki ve etik gerekçesi nedir? Burada bir "çifte vergilendirme" söz konusu değil midir?
Tabii platformunun bugüne kadarki toplam abone sayısı ve bu aboneliklerden elde edilen net gelir ne kadardır? Platformun kar-zarar tablosu kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?
Platformun teknolojik altyapısı ve reklam çalışmaları için hangi şirketlerle, hangi bedeller üzerinden sözleşme imzalanmıştır? Bu şirketler arasında TRT yönetimindeki kişilerin yakınlığı bulunan veya kamu ihalelerinde adı sıkça geçen "tanıdık" firmalar var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT), kamu tüzel kişiliğini haiz, tarafsız ve özerk bir yayın kuruluşu olarak Anayasa, 11/11/1983 tarihli ve 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu, 15/2/2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun ve ilgili meri mevzuat hükümleri çerçevesinde faaliyetlerini yürütmektedir.
TRT'nin dijital mecralardaki gelirlerini artırması açısından önemli bir girişim olan tabii'nin gelir modeli, reklamlı (A VOD) ve ücretli (SVOD) abonelik olarak planlanmıştır. 2024 yılı Ekim ayında ücretli abonelik seçeneğini kullanıma sunan tabii'nin IRT televizyon kanallarının internet üzerinden canlı yayınlarını eş zamanlı olarak sunmak için kullandığı sistem televizyon yayınlarından farklı reklamlar gösterilmesine de olanak tanımaktadır. İçerik planlamaları yapılırken her iki yayın modelinin dengeli biçimde temsil edilmesine özen gösterilmektedir. Güncel sevilen içeriklerin yanı sıra Türkiye'nin en büyük görsel-işitsel hafızası olan TRT Arşiv uygulamasındaki içerikler, önemli ölçüde tabii platformuna aktarılmış; böylece dizi, film, program, belgesel ve çocuk içerikleri başta olmak üzere birçok türdeki binlerce içerik, platformun yüzde 93'e varan bölümü abonelere ücretsiz olarak sunulmaktadır.
İçerik üretimi ve alım süreçleri, 15/9/2018 tarihli ve 30536 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu (TRT) Satınalma Yönetmeliği kapsamında yürütülmekte olup, söz konusu süreçler; ilgili ihtiyacın tanımlanması, teklifin teknik ve mali yönden değerlendirilmesi ve yönetim onayı aşamalarını içeren kurumsal denetim mekanizmaları çerçevesinde ilerlemektedir.
Ücretsiz aboneliğe sahip kullanıcılar TRT kanallarının canlı yayınlarına ve tüm TRT kanal içeriklerine ücretsiz olarak erişebilmektedir. Bunun yanı sıra Türk takımlarının UEFA maçları TRT kanalları ve aynı zamanda "tabii" üzerinden ücretsiz olarak verilmektedir.
Platformda sunulan ücretli içerikler ile oluşan maliyet; kaynakların etkin ve adil kullanılması Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831 adına tüm kamuya değil, yalnızca söz konusu içerikleri izlemek isteyen kullanıcılara paylaştırılmaktadır. Ayrıca ücretler, sektördeki spor yayıncılığı da yapan diğer yayıncılara göre daha uygun belirlenmiştir.
2025 yılı içerisinde platforma 32 adet özgün içerik kazandırılmış, böylece toplam orijinal içerik sayısı 68'e ulaşmıştır. Platformun 2025 yılı sonu itibarıyla 13 milyonu aşkın kayıtlı kullanıcısı bulunmaktadır. TRT, diğer dijital platformlarla rekabet etmektedir. Kurulum, içerik, operasyonel maliyetler ve ücretli abone bilgilerinin açıklanması, ilgili rakiplere kendi pazarlama ve içerik stratejilerini belirlemede avantaj sağlamaktadır. Bu durumda ana aktörler, tabii'ye göre zayıf ve güçlü yönlerini görme imkânı bulacaktır. Sektördeki diğer platformlar da bu bilgileri paylaşmamaktadır.
TRT'nin idari ve mali yapısına ilişkin bilgilere, Kurumun internet adresinden ulaşılabilmektedir.
Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 5255831
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı