28 Aralık 2024 tarihinde Van'ın Saray ilçesinde meydana gelen bir olaya ilişkin

Aşağıda sıralamış bulunduğum sorularımın Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Zülküf Uçar Van Milletvekili

28 Aralık 2024 tarihinde, Van ili Saray ilçesinde askerlerin açtığı ateş sonucu sivil yurttaş Seyithan Durdu hayatını kaybetmişti. Olayın ardından basına yansıyan bilgiler, dosya avukatının açıklamaları ve dava dosyasındaki veriler, olayın kasten öldürme fiilini açıkça ortaya koyduğunu ve sürecin sistematik bir hukuksuzluk ve delil karartma çabasıyla yürütüldüğünü işaret etmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Dosya kapsamındaki bilgilere göre; olayın yaşandığı yerin askeri yasak bölge olmadığı, faillerin İlçe Jandarma Komutanlığına bağlı askerler değil, hudut hattından yaklaşık 30 kilometre içeri giren ve görev sahalarının dışına çıkan piyade hudut birlikleri olduğu belirtilmektedir. Avukat beyanlarına göre; askerlerin yetkisi olmayan bir alanda, herhangi bir rutin devriye veya takip durumu olmaksızın ölümcül güç kullandıkları, yaralı yurttaşı göz takip mesafesinde olmasına rağmen ölüme terk ettikleri ve durumu İlçe Jandarma Birliğine bildirmeyerek delil karartma yoluna gittikleri ifade edilmektedir.

Soruşturma sürecinde ise "skandal" olarak nitelendirilen vahim gelişmeler yaşanmıştır. Olayı kaydeden termal kamera kayıtlarının dosyaya alınmadığı, hudut karakolu ve çevre kamera görüntülerinin saklandığı, askerlerin birbirleriyle olan yazışmalarının silindiği ve dijital delillerin yetkisiz birimlerce incelendiği belirtilmektedir.

Dosyada, Adli Tıp raporu ile kriminal rapor arasında ciddi çelişkiler mevcuttur. Otopsi raporunda merminin kemiklere çarparak vücuda girdiği belirtilmesine rağmen, kriminal raporda mermi çekirdeğinde herhangi bir deformasyon olmadığı ancak üzerinde maktulün kanının bulunduğu iddia edilmektedir. Ayrıca savcılığa, olayın yaşandığı yerin haritasının vasfının değiştirilerek sunulduğu ve korsan belgelerle maddi gerçekliğin çarpıtıldığı belirtilmektedir. Sanık askerlerin ifadelerinde önce ateş etmediklerini, sonra ettiklerini beyan etmeleri ise olayın üzerinin örtülmeye çalışıldığı göstermektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 28 Aralık 2024 tarihinde Van Saray ilçesi kırsalında Seyithan Durdu'nun ölümüyle sonuçlanan olayda, sınır birliklerinin sınır hattından 30 kilometre içeride, kendi görev ve sorumluluk sahaları dışında bulunmalarının yasal dayanağı nedir? Bu askerlere o bölgeye gitme emrini kim vermiştir?

2. Olayın gerçekleştiği bölgenin askeri yasak bölge olmadığı bilinmesine rağmen, görev sahasını terk ederek sivil alanda operasyonel faaliyet yürüten ve ölümcül güç kullanan askeri personel hakkında idari ve adli soruşturma başlatılmış mıdır? Söz konusu personel açığa alınmış mıdır?

3. Vurulan yurttaş yaralı haldeyken, olaya müdahil askerlerce izlendiği ancak tıbbi yardım çağrılmadığı ve yetkili İlçe Jandarma Komutanlığına haber verilmeyerek ölüme terk edildiği iddiaları hakkında bakanlığınız hangi araştırma ve soruşturmaları yapmıştır?

4. Olay anını ve yerini görüntülemesi gereken "Şahin Göz" termal kamera kayıtları ile hudut karakolu kamera görüntülerinin soruşturma dosyasına girmemesinin veya saklanmasının sebebi nedir?

5. Askeri personelin kendi aralarındaki yazışmaları sildiği, olayın yaşandığı bölgenin haritasını ve vasfını değiştirerek savcılığa yanıltıcı belge sundukları iddiaları hakında bakanlığınız hangi araştırmaları yapmıştır?

6. Hudut birliklerinin, sorumluluk alanları dışındaki köylere/kırsal alanlara inerek keyfi operasyon veya denetim yapması, Bakanlığınızın bilgisi ve talimatı dahilinde mi gerçekleşmektedir?

7. Seyithan Durdu'nun yaşamını yitirmesi olayının, münferit bir olay olmadığı bilinmektedir. Bu ve benzeri suçlar hakkında bakanlığınız önleyici herhangi bir mekanizma kurmayı düşünmekte midir?