Engelli sporcuların spor aletlerinin gümrük muafiyeti dışında tutulması sonucu yaşanan mağduriyete ilişkin
Kaynak göster
Nurten Yontar (CHP), 16 Ocak 2026 tarihinde 7/39174 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 6 Mart 2026).
Nurten Yontar (CHP, Tekirdağ). “Engelli sporcuların spor aletlerinin gümrük muafiyeti dışında tutulması sonucu yaşanan mağduriyete ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39174, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39174-engelli-sporcularin-spor-aletlerinin-gumruk-muafiyeti-disinda-tutulmasi-sonucu-yasanan-mag (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/99038282-d3fe-47a5-a096-019bd5436827
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Nurten/YONTAR Tekir Milletvekili
Anayasamızın 61'inci maddesi uyarınca, engelli bireylerin korunması, hayat standartlarının yükseltilmesi ve toplumsal yaşama katılımlarının sağlanması devletin anayasal yükümlülüğü altındadır. Bu çerçevede, engelli bireylerin sosyal, ekonomik ve sportif hayata eşit koşullarda katılabilmeleri amacıyla vergi ve gümrük mevzuatında çeşitli muafiyet ve istisnalar düzenlenmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 167'nci maddesinin birinci fıkrasının (12/a) bendi uyarınca, malul ve engellilerin kullanımına mahsus eşya gümrük vergilerinden muaftır. Ancak uygulamada, engelli sporcuların bireysel ve takım sporlarında kullanmak zorunda oldukları, yalnızca yurt dışında üretilen ve Uluslararası Spor Federasyonları tarafından onaylanmış özel spor ekipmanları bu muafiyet kapsamı dışında bırakılmaktadır.
Söz konusu bu durum, ülkemizi uluslararası alanda temsil eden engelli sporcuların ve engellilere yönelik faaliyet yürüten spor kulüplerinin ya yasa dışı yollarla ekipman teminine zorlanmasına ya da fahiş fiyatlarla malzeme satın almak zorunda bırakılmasına yol açmaktadır.
Öte yandan, sporcu olmayan engelli bireyler için vakıflar, kamu yararına çalışan dernekler ve kamu kurumları aracılığıyla getirilen çeşitli araç ve gereçlere gümrük muafiyeti tanınırken, spor yapan engelli bireylerin bu haklardan yararlanamaması açık bir eşitsizlik örneği olarak görünmektedir.
Bu durum hem Anayasa'nın eşitlik ilkesine hem de engellilerin spora erişim hakkına aykırılık teşkil etmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
I- Engelli bireylerin kişisel kullanımına mahsus spor ekipmanlarının, sporcu olmaları gerekçesiyle gümrük muafiyeti dışında bırakılmasının hukuki gerekçesi nedir?
SORULAR
Uluslararası spor federasyonları tarafından onaylanmış ve yalnızca yurt dışında üretilen özel spor malzemelerinin, engelli sporcular için gümrük vergisinden muaf tutulmasına yönelik bir mevzuat çalışması yapılmakta mıdır?
Sporcu olmayan engelli bireylere tanınan gümrük muafiyetlerinin, engelli sporcular ve engelli spor kulüplerini kapsayacak şekilde genişletilmesi yönünde bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Engelli sporcuların ulusal ve uluslararası müsabakalarda ülkemizi temsil ederken karşılaştıkları ekipman temini sorunlarının spordan kopuşa yol açtığına dair Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Engelli bireylerin "spor yapmaya teşvik edilmesi" yönünde kamuoyuna yapılan çağrılar dikkate alındığında, mevcut uygulamanın çelişkili bir kamu politikası oluşturduğu kabul edilmekte midir?
Engelli sporcuların spor faaliyetlerini sürdürebilmeleri için gümrük, vergi ve ekipman desteklerini içeren bütüncül bir destek modeli oluşturulması yönünde bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Tekirdağ Milletvekili Sayın Nurten YONTAR'" a âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mev.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7139174 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Nurten YONTAR, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi mevzuatımızda engelli vatandaşlarımız başta olmak üzere dezavantajlı grupların, eğitim, sağlık, kültür, spor ve çevresel faaliyetlerin desteklenmesine yönelik birçok düzenleme bulunmaktadır.
Bu kapsamda, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 17/4-s maddesi uyarınca engellilerin eğitimleri, meslekleri, günlük yaşamları için özel olarak üretilmiş her türlü araç-gereç ve özel bilgisayar programlarının ithali ve yurt içi teslimleri katma değer vergisinden istisnadır. Bununla birlikte, engelli sporcuların spor faaliyetlerinde kullandıkları ekipmanlar, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na ekli listelerde yer almadığından özel tüketim vergisine tabi bulunmamaktadır.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca engelli sporcular da dahil olmak üzere, sporcuların ücret ve ücret sayılan ödemeleri, klasik ücret vergilendirme sisteminden farklı bir şekilde artan oranlı tarifeye göre değil, sporcunun oynadığı lige göre sabit tevkifat oranlarına tabi tutulmak suretiyle vergilendirilmektedir. Aynı Kanunun "Engellilik indirimi" alt başlıklı 31 inci maddesi uyarınca, çalışma gücünün asgari 680'ini kaybetmiş bulunan hizmet erbabı birinci derece engelli, asgari Yo 60'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı ikinci derece engelli, asgari Yo 40'ını kaybetmiş bulunan hizmet erbabı üçüncü derece engelli sayılmakta ve engellilik dereceleri itibarıyla belirlenen aylık tutarlar hizmet erbabının ücretinden indirilmektedir. Söz konusu madde kapsamında engelli sporcuların da engellilik derecelerine göre engellilik indiriminden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır.
Ayrıca, mezkur Kanunda yapılan düzenlemeyle engelli sporcu ücretleri de dahil olmak üzere 1.1.2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış, asgari ücretin üzerinde ücret alanlarda ise asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar ise damga vergisinden istisna edilmiştir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan