Son 5 yılda Gaziantep'te imara açılan birinci sınıf tarım arazileri ve mera alanlarına ilişkin
Kaynak göster
Melih Meriç (CHP), 16 Ocak 2026 tarihinde 7/39208 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 27 Nisan 2026).
Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “Son 5 yılda Gaziantep'te imara açılan birinci sınıf tarım arazileri ve mera alanlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39208, 16 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39208-son-5-yilda-gaziantep-te-imara-acilan-birinci-sinif-tarim-arazileri-ve-mera-alanlarina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/752ee200-cddd-4e25-8cc2-019bd58f103c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 101 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanmasını Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederim.
Melih Meriç Gaziantep Milletvekili
Uygulanan yanlış ekonomi ve tarım politikaları sonucunda gıdaya erişimdeki zorluğun had safhada olduğu böylesine bir dönemde, Gaziantep'te tarım ve hayvancılık açısından büyük önem taşıyan alanların bütünlüğünün bozularak imara açıldığına ve farklı amaçlarla kullanıma tahsis edildiğine dair vatandaşlardan ve Sivil Toplum Kuruluşlarından çokça şikâyet gelmektedir.
Nitelikli tarım arazilerinin ve mera alanlarının korunması, ulusal gıda güvenliğimiz ve kırsal kalkınmamız açısından hayati bir öneme sahip iken tarım ve hayvancılığı teşvik için politika üretmek yerine tarımsal arazilerin imara açılması kabul edilemez bir durumdur.
Konuya ilişkin olarak;
SORULAR
Gaziantep'te ilçe bazında ayrı ayrı olmak üzere son beş yılda imara açılan birinci sınıf tarım arazileri ve mera alanlarının toplam büyüklüğü (hektar olarak) ne kadardır? |
Gaziantep'te son 5 yılda imara açılan birinci sınıf tarım arazileri ve mera alanları hangi gerekçe ve hangi projeler için imara açılmıştır?
Mera vasfını yitirdiği gerekçesi ile tarımsal niteliği yüksek alanlarda güneş enerjisi santrali (GES) yatırımları yapıldığı iddiası doğru mudur, doğru ise bu konuda Bakanlığınızın görüşü ne olmuştur?
Gaziantep Oğuzeli Körkün bölgesindeki yaklaşık 44 hektarlık alanın imara açılma süreci ile ilgili söz konusu alanın tarımsal niteliği (sınıfı) ve ekolojik değeri Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir, değerlendirilmişse sonucu nedir?
"Vasıf kaybı" olduğu iddia edilen meralarda, rehabilitasyona gidilen ve yeniden hayvancılığa kazandırılanların sayısı ve büyüklüğü nedir?
Gaziantep özelinde ve Türkiye genelinde, verimli tarım arazilerinin ve meraların korunması, çiftçinin desteklenmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak için yapılan somut projeler nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Tarım arazilerinin azalması sadece tarım dışı amaçla kullanımlara bağlı olmamakla birlikte, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında hangi sınıf tarım arazisinin, hangi şartlarda, hangi yatırımlar için tarım dışı amaçla kullanılacağı düzenlenmiş olup birinci derecede önemli tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılması engellenmiş ve korunması sağlanmıştır.
5403 sayılı Kanun ile tarım arazileri üzerinde hiçbir şekilde plansız veya izinsiz yapılaşmaya izin verilmemektedir. İzinsiz yapılması halinde 5403 sayılı Kanun'un 2Vinci maddesi kapsamında cezai işlem tesis edilmektedir. 5403 sayılı Kanun kapsamında yapılacak faaliyetten dolayı çevre tarım arazilerinin zarar görmesini engellemek amacıyla Toprak Koruma Projesi hazırlattırılmakta, yine aynı Kanun kapsamında tarım arazilerinin izinsiz olarak amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi durumunda idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Ayrıca, Bakanlığımız tarafından tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar 5403 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi kapsamında koruma altına alınmaktadır. Bu amaçla, 5403 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesi kapsamında 73 ilde 468 adet olmak üzere toplamda 9.5 milyon hektar alan büyük ova koruma alanı olarak ilan edilmiştir.
Büyük Ova Koruma Alanı sayısının 500 adede çıkarılması için çalışmalarımız devam etmektedir.
Gaziantep ilinde mera vasfını yitiren herhangi bir mera parseli ve bu gerekçe ile yapılan herhangi bir güneş enerji santrali (GES) projesi mevcut değildir. GES müracaatları 4342 sayılı Mera Kanunu'nun 14'üncü maddesinin (&) bendi kapsamında yapılan yatırımlardır. Gaziantep İli genelinde meralar zayıf karakterli olup VI. sınıf mera alanlarıdır.
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak. verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşulları göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler. destekleme progranılarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir bükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Bakanlığımız tarafından üreticilere;
Bitkisel üretim.
Hayvansal üretim.
Kırsal kalkınma,
Su ürünleri üretimi ve
Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tirimsal destekler verilmektedir.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimser.mesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutu'ması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşu'lardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Yeni destekleme modeliyle;
"e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. se Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsarıındaki stratejik ürünlere ilave destek verilmektedir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanmaktadır. se Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek almaktadır. e Destek tutarları girdi malivetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenmektedir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilmektedir.
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilmektedir.
Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave "650 planlı üretim desteği ödenmektedir.
Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilerimize gübre maliyetinin kalan 9050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilmektedir. Böylece Strateji Geliştirme Başkanlığı bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 94100"ü desteklenmektedir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenmektedir.
Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım. iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.
Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği, patates siğili desteği, lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünler için kira desteği (Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin 9475'i oranında). bitkisel üretim sigortası. hasar fazlası, çay budama tazminatı ve masrafı destekleri de devam edecektir.
Ayrıca kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yağlık ayçiçeği, dane mısır, pamuk ve patatesin yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen çeşitlerinden yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumunu kullanarak ekim/dikim yapan çiftçilere ilave destek ödemesi yapılmaktadır.
Kamu araştırma enstitüleri tarafından geliştirilerek tescil ettirilen hibrit mısır ve ayçiçeği çeşitlerinin yaygınlaştırılması ve kullanın: oranının artırılmasına yönelik olarak "Yerli/Milli Hibrit Çeşitlerin Yaygınlaştırılması Projesi" yürütülmektedir.
Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması yerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami 9675 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi (TAKE)" yürütülmektedir.
Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır.
TAKE projeleri kapsamında 202. üretim vılından itibaren yaklaşık 115.000 dekar alanda; 75.029.797 TI. proje bütçesi ile Güziantep ilinde çiftçilerin üretimine katkı sağlanmıştır.
Ayrıca 2025 üretim yılında Gaziantep ilimizde "Kırmızı Mercimek Yetiştiriciliğini Geliştirme ve Yaygınlaştırma Projesi", "Sumak Y etiştiriciliği Projesi", "Nohut Yetiştiriciliğinin Desteklenmesi Projesi" ve "Soya Harımının Geliştirilmesi Projesi" uygulanmıştır.
Mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi ve kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla Bukanlığımızca Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri uygulanmaktadır. Günün.üze kaçar 26.6 milyon dekar alanda toplam 3.375 adet Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi uygulanmıştır.
Bu kapsamda Gaziantep ilinde 136 bin dekar alanda 31 adet Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi uygulanmıştır.
Üreticilerin tarımsal üretime yönelik &redi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla. 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraw. Katılırı Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farkl: konuda ""25-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz teme! bitkisel ve icmel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar 950-9100 aralığında faiz/kâr pay: destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 0100'e varan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.
Bu kapsamdaki işletme kredi/finansmanlarının belirli bir kısmı ayni olarak tahsis edilmekte, bu tutar akaryakıt, gübre, tohum, fide. ilaç, veterinerlik hizmeti, yem, aşı ve benzeri tarımsal girdilerin alımına yönelik kullandırılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan