İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/39280 GEÇ CEVAPLANDI · 39 GÜN

Öğrencilere bir öğün ücretsiz yemek verilmesi talebine ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98. ve

TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını arz ederim. 12.01.2026 tal

Türkiye?de çocuk yoksulluğu, eğitimde fırsat eşitliğini ortadan kaldıran en büyük engel haline gelmiştir. TÜİK'in 2025 yılı verilerine göre çocukların *036,8i yoksulluk riski altındadır. OECD verileri ise her 5 öğrencimizden I'inin okulda parası yetmediği için yemek yiyemediğini göstermektedir. Okul çağındaki çocukların yetersiz beslenmesi; bodurluk, anemi ve bilişsel gerileme gibi kalıcı sağlık sorunlarına yol açarken, ders başarısını doğrudan düşürmektedir. Bugün milyonlarca evladımız yetersiz beslenerek gününü tamamlamaktadır. 9080'i yoksulluk sınırının altında yaşayan ülkemizde sosyal devletin asli görevi, çocukların beslenme çantasını "ailelerin cüzdanına bırakmak değil, her bir öğrenciye okulda sağlıklı ve sıcak yemek sunmaktır.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Devlet okullarında tüm kademelerdeki öğrencilere ayrım gözetmeksizin "ücretsiz bir öğün sıcak yemek" verilmesi için 2026 bütçesinde neden bir kalem oluşturulmamıştır? Okul öncesi eğitimde daha önce uygulanan ancak "tasarruf" gerekçesiyle kapsamı daraltılan yemek desteğinin, öğrencilerin okullaşma oranları ve fiziksel gelişim verileri üzerindeki etkisine dair elinizde bir etki analiz raporu mevcut mudur?

  2. . Beslenme yetersizliği nedeniyle odaklanma sorunu yaşayan ve akademik başarısı düşen öğrenci sayısı hakkında bir saha araştırmanız mevcut mudur?

  3. Okul yemeği programına kaynak bulamazken, çeşitli vakıf ve derneklerle yapılan protokoller kapsamında aktarılan toplam kaynak miktarı nedir?

  4. Okullarda ücretsiz ve güvenli içme suyu sağlanması amacıyla her kata "ücretsiz su sebili" kurulması yönünde bir talimatınız olacak mıdır?

  5. Anayasa'nın 42. maddesinde yer alan "Eğitim ve öğretim hakkı" ile "Devlet, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar" ilkesi uyarınca; beslenme sorununun bu anayasal hakkın önünde bir engel teşkil edip etmediğine dair hukuki bir mütalaanız bulunmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·

b) 16/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1780598 sayılı yazınız.

c) 23/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1785166 sayılı yazınız. ç)27/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1787827 sayılı yazınız. d)30/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1788785 sayılı yazınız.

e) 02/02/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1790281 sayılı yazınız.

7/3u500 GC 10 7/2ş9J)9 GC 86 7/ 2912Uu Gc 30 7/29280 GC 3h 7/25 289 Ge 7) 39 EE Cv 45 721 23 1,9) EK 2S S1 23242 Gk 45 7129195 & 95

7/39525 Ge93h 71/1395)6 eg

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/34500, Burdur Milletvekili İzzet AKBULUT'un 7/38919, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/39184, Giresun Milletvekili Elvan IŞIK GEZMİŞ'in 7139280 ve 7/39395, İstanbul Milletvekili Saliha Sera KADIGİL'in 7/39282, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/39388, Tekirdağ Milletvekili Nurten YONTAR'"ın 7/39391 ve 739392, Eskişehir Milletvekili İbrahim ARSLAN'ın 7/39525 ile Şanlıurfa Milletvekili Ferit ŞENYAŞAR'ın 7/39526 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bakanı Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539

7|22289 © Su

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN

Strateji Geliştirme Başkanlığı A YÜZYILI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Anayasa'nın 42. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında; kimsenin, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamayacağı ve öğrenim hakkının kapsamının kanunla tespit edilip düzenleneceği belirtilerek, yedinci fıkrasında, "Devler, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır." hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca, Anayasanın "Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları" başlıklı 65'inci maddesi ise; "Devler, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. " hükmüne yer verilmiştir.

1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Eğitim hakkı"nı düzenleyen 7'nci maddesinde; ilköğretim görmenin her Türk vatandaşının hakkı olduğu; ilköğretim kurumlarından sonraki eğitim kurumlarından vatandaşların ilgi, istidat ve kabiliyetleri ölçüsünde yararlanacakları; "Fırsat ve imkan eşitliği"ni düzenleyen 8'inci maddesinde ise; eğitimde kadın, erkek herkese firsat ve imkân eşitliği sağlanacağı, maddi imkanlardan yoksun başarılı öğrencilerin en yüksek eğitim kademelerine kadar öğrenim görmelerini sağlamak amacıyla parasız yatılılık, burs, kredi ve başka yollarla gerekli yardımlar yapılacağı ile özel eğitime ve korunmaya muhtaç çocukları yetiştirmek için özel tedbirler alınacağı hükümleri yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında öğrencilerin parasız yatılı veya burslu okumalarına ve bunlara yapılacak sosyal yardımlara ilişkin esasları düzenleyen 2684 sayılı İlköğretim ve Ortaöğretimde Parasız Yatılı Veya Burslu Öğrenci Okutma ve Bunlara Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin Kanun'un kapsam başlıklı 2'nci maddesinde; Kanunun Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında parasız yatılı veya burslu okumaya hak kazanan öğrencileri kapsadığı; 4*üncü maddesinde Milli Eğitim Bakanlığının, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında, kalkınma planlarında öngörülen hedefler doğrultusunda parasız yatılı ve burslu öğrenci okutacağı; parasız yatılı ve burslu okumak için maddi imkânlardan yoksun ve başarılı olmanın esas olduğu; ancak sınavsız olarak parasız yatılı öğrenciliğe kabul edilenler ile 6972 sayılı Korunmaya Muhtaç Çocuklar Hakkında Kanuna göre yetiştirme yurtlarından gelen veya aynı Kanun gereğince haklarında tedbir kararı verilmiş olan öğrencilerden, parasız yatılı veya burslu okumak isteyenlerin ailelerinin maddi durumlarının dikkate alınmayacağı; parasız yatılı ve burslu öğrenci kontenjanlarının illerin, gelişmişlik durumları ve öğrenci sayıları dikkate alınarak her yıl Milli Eğitim Bakanlığınca tespit edileceği; parasız yatılı okuma veya burslu okuma hakkından yararlanacak öğrencilere ait kontenjanların, 6972 sayılı Korunmaya Muhtaç Çocuklar Hakkında Kanunda yer alan korunmaya muhtaç çocuklar, öğretmen çocukları ve oturdukları yerde ilköğretim kurumu bulunmadığından öğrenim hakkından yararlanamayan çocuklar için tespitine ve bunlara ait yüzdeler karşılığındaki sayıların belirlenmesine dair esaslar yönetmelikle belirleneceği; parasız yatılı olarak okutulacak veya burs verilecek öğrencilerin sayısı, seçilmeleri, sınavları ve kabulleri ile ilgili esasların her yıl Milli Eğitim Bakanlığınca ilan edileceği hüküm altına alınmıştır.

Söz konusu Kanun hükümlerinden; Bakanlığımızın kalkınma hedeflerinde belirtilen hedefler doğrultusunda, maddi imkânlardan yoksun ve başarılı olmayı esas alarak; illerin, gelişmişlik durumları ve öğrenci sayıları dikkate alınarak her yıl ilköğretim ve ortaöğretim

(a) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN e Mİ Strateji Geliştirme Başkanlığı " YÜZYILI kurumlarında parasız yatılı veya burslu okumaya hak kazanan öğrencileri belirlemeye yetkili ve sorumlu olduğu Kanun'la hüküm altına alınmıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 21.06.2011 tarih 5335/05 sayılı kararı ile 21.06.2011 tarih ve 44774/98 sayılı kararlarında; eğitimin toplum için taşıdığı öneme karşın, birçok temel hak ve özgürlükte olduğu gibi eğitim hakkının da mutlak ve sınırsız bir hak olmadığını, niteliği gereği devlet tarafından düzenleme yapılmasını gerektirdiğinden bazı kısıtlamalara tabi tutulmasının da doğal olduğunu, eğitim kurumlarını düzenleyen kuralların, toplumun ihtiyaç ve kaynakları ile eğitimin farklı düzeylerine has özelliklerine göre, zaman ve mekân içinde değişiklik gösterebileceğini, bu nedenle, devletlerin bu konuda yapacakları düzenleme ve uygulamalarda belli bir takdir alanına sahip olduklarını, devletin bu takdir alanının, eğitim kurumunun seviyesinin yükseldikçe arttığını, ancak, hiçbir kısıtlamanın söz konusu hakkı, esasına halel getirecek ve etkililiğini ortadan kaldıracak ölçüde engellememesi gerektiğini, söz konusu kısıtlamaların, ilgililerce öngörülebilir olması ve AİHS 1 No'lu Protokol'ün 2'nci maddesi uyarınca meşru bir amaç izlemesi gerektiği belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin B. No: 2019/6744 1.11.2023 tarihli kararında; "Anayasa'nın 5. maddesinde; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmak, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır. Buna göre bireylerin yaşam şartlarının iyileştirilmesi ve hak ve özgürlüklere ulaşmalarının önündeki her türlü engelin kaldırılması devletin anayasal bir ödevidir... Ancak devler, bireylerin eğitim ihtiyaçları ile bu tür ihtiyaçlara tahsis edilecek kısıtlı kaynaklar arasında bir denge kurmak zorundadır. Anayasa'nın 65. maddesinde yer alan, devletin sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun önceliklerini gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği şeklindeki hüküm de göz önünde bulundurulduğunda eğitim hakkı da dâhil olmak üzere sosyal ve ekonomik hakların gerçekleştirilmesinin ölçüsü konusunda yasama organının bir takdir yetkisi olduğu görülmektedir. Bu açıdan Anayasa'da sosyal ve ekonomik hak olarak düzenlenen eğitim hakkı kapsamında devlete yüklenen pozitif yükümlülükler yerine getirilirken devletin mali kaynaklarının yeterliliğinin gözetileceği açıktır. " mütalaasına yer verilmiştir.

Bu itibarla, Anayasa'nın ilgili hükümleri, yukarıda yer verilen kanun maddeleri, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda; mali kaynakların yeterliliği, kalkınma planlarında öngörülen hedefler, toplumun ihtiyaç ve kaynakları ile eğitimin farklı düzeylerine has özellikleri dikkate alınmak suretiyle Bakanlığımızca öğrencilerimize; parasız yatılılık ve bursluluk desteği; ücretsiz ders kitapları; taşımalı eğitim, ücretsiz servis ve yemek, pansiyon desteği verilerek eğitim hakkının kullanılmasında firsat ve imkân eşitliği sağlanmaktadır.

Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı resmi kurumlarda öğrenim gören ve maddi durumu yetersiz ailelerin çocuklarına yönelik sağlanan destekler, Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Resmi Okullarda Yatılılık, Bursluluk, Sosyal Yardımlar ve Okul Pansiyonları Yönetmeliği hükümleri kapsamında sağlanmaktadır. Bursluluk ve parasız yatılılık hizmetleri, söz konusu Yönetmelik kapsamında maddi durumu yetersiz olarak tespit edilen öğrencilere sunulmaktadır.

Öte yandan 11.09.2025 tarihinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün internet adresinde yayımlanan duyuru ile maddi durumu yetersiz ailelerin çocuklarına yönelik Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmeti (SED) verileceği bildirilmiştir.

Bununla birlikte Bakanlığımızca, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yürütülen Öğrenci Taşıma Uygulaması kapsamında taşınan ilköğretim ve ortaöğretim öğrencileri ücretsiz öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır.

• bLEN * , A Mz > KAN . MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN İYİ" " Gelieti 5 YÜZYILI N çer yi Strateji Geliştirme Başkanlığı DO

Ayrıca, ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerine öğrenci taşıma uygulaması kapsamında ücretsiz öğle yemeği hizmeti sunulan okullarda açılan özel eğitim sınıflarına devam eden öğrenciler ile taşıma merkezi okullarda eğitim gören öğrencilerden kapsam dışında olanlardan Sosyal Yardım Dayanışma Fonu verileri doğrultusunda tespit edilen öğrenciler de ücretsiz öğle yemeği hizmetinden yararlanmaktadır.

Metin otomatik okundu. 4 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir