Osmangazi Köprüsü'nde uygulanan geçiş ücretine ilişkin
Kaynak göster
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP), 20 Ocak 2026 tarihinde 7/39306 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 9 Mart 2026).
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu (CHP, İstanbul). “Osmangazi Köprüsü'nde uygulanan geçiş ücretine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39306, 20 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39306-osmangazi-koprusu-nde-uygulanan-gecis-ucretine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1d025900-c58b-447a-b63e-019bdf56224e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
A. Sibel YANİKÖMEROĞLU İstdnbul Milletvekili
Yap-İşlet-devret (YİD) modeli kapsamında özel sektör tarafından işletilen ve kamuoyunda İstanbul-İzmir Otoyolu olarak bilinen Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunda Osmangazi Köprüsü'nü kullanarak İzmir'e kadar giden bir otomobilin (1.sınıf araç) geçiş ücreti I Ocak 2026 itibari ile toplam 2.465 TL'dir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İşletmeci firmalar, kullanıcıdan alınan bu bedelin yanı sıra sözleşmedeki geçiş garantisi gereği her otomobil için devletten 3.690 TL ek ödeme almaktadır. 6.sınıf araçlarda (TIR) ise kullanıcı 7.835 TL öderken, devletin bütçesinden şirketlere yaklaşık 11.600 TL tutarında garanti ödemesi yapılmaktadır.
Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) verilerine göre ana gövde uzunluğu 384 km olan bu güzergahta, bir otomobil ortalama 1.500 TL tutarında akaryakıt tüketmektedir. Sonuç olarak; 2.465 TL'lik geçiş ücreti ile 1.500 TL'lik yakıt masrafı toplandığında, bir otomobilin toplam seyahat maliyeti 3.965 TL'ye ulaşmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Akaryakıt fiyatlarının yüksekliğinin yanında Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunda yukarıda hesaplamaları yapılan geçiş ücretlerinin fahişliği nedeni ile sürücülerin alternatif güzergah olarak ücretsiz devlet yolunu tercih ettikleri; bu nedenle güzergah üzerinde yer alan Bursa-Balıkesir-Manisa şehir geçişlerinde kilometrelerce araç kuyrukları oluştuğu gözlemlenmektedir. Bu sorunun çözümü için Bakanlığınızca alınmış veya alınacak bir önlem bulunmakta mıdır?
Osmangazi Köprüsü'nü de kapsayan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunun sonradan verilen ilave işletme süreleri hariç 22 yıl 4 ay boyunca özel sektör firmaları kontrolünde olduğu ve geçiş ücretlerinin ABD Doları endeksli, ABD enflasyon oranı eklenerek hesaplandığı bilinmektedir. Bu hesaplama yönteminin kamu maliyesi üzerinde sürdürülemez bir yük oluşturduğu gerçeği karşısında, sözleşme koşullarının revize edilmesi veya bu kara deliğin kapatılması hususunda Bakanlığınızın bir çalışması yapılmakta mıdır?
. Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunda en azından ticari araçlar için indirimli bir abonman sistemi getirilmesi düşünülmekte midir?
. Otoyol güzergahında geçiş ücretlerini nakit ödemek isteyen vatandaşlar için yeterli sayıda gişenin açık olmadığı, buna neden olarak işletmeci şirketlerin işletme maliyetlerini düşürmek için yeterince personel istihdam etmedikleri iddiaları doğru mudur? Eğer doğruysa, sözleşme hükümlerini yerine getirmeyen firmalara yönelik bir yaptırım uygulanmış mıdır? Ayrıca, denetim görevini ihmal eden Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) personeli hakkında idari bir soruşturma açılmış mıdır?
. Son günlerde söz konusu otoyol üzerinde sık sık ölümlü kazaların meydana geldiği basında yer almaktadır. Bu kazalara, işletmeci firmaların bakım ve işletme yükümlülüklerini teknik şartnameye uygun şekilde yerine getirmemesinin sebep olduğu iddiaları doğru mudur? Kusuru tespit edilen işletmecilere yönelik yaptırım uygulanmış mıdır ve ilgili denetim birimleri hakkında bir soruşturma yürütülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Otoyollar, erişme kontrolünün uygulandığı, transit trafiğe hitap eden, belirli kavşaklardan giriş-çıkış yapılabilen, yüksek hızda trafik seyri olan, maksimum ve minimum hız limitleri uygulanan, yapım maliyeti yüksek, konforlu yollardır. Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli ile yapılanlar da dahil Otoyolların bakım, onarım ve işletme maliyetleri bulunması nedeniyle zorunlu haller dışında ücretsiz olması mümkün değildir. Ücret ödemeden seyahat etmek isteyenler için ise alternatif ücretsiz geçiş güzergahları bulunmaktadır.
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılarak işletilen otoyollar ve köprüler ile KÖİ modeliyle yapılarak görevli şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerden yapılan tüm geçişlerde; herhangi bir şahsın veya meslek grubunun (özel durumu bulunan vatandaşlar da dahil olmak üzere) indirim veya ücretsiz geçiş hakkı bulunmamaktadır.
KÖİ modeliyle yapılarak görevli şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerde geçiş ücretleri çıkış gişelerinde sadece HGS ödemelerinin alındığı ve hem HGS hem nakit ödemelerin ortak alındığı gişeler olarak ayrılmıştır. Gişelerde hangi tür ödemenin yapıldığı baş üstü gişe tabelalarında ayrı renk ile bilgilendirilmektedir.
Ayrıca; KÖİ modeliyle yapılarak görevli şirketler tarafından işletilen otoyol ve köprülerde, gişe alanlarında uygulanan altyapı ve üstyapı düzenlemeleri uluslararası teknik standartlara uygun şekilde projelendirilmiş ve hayata geçirilmiştir. Vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğinin sağlanması kapsamında otoyol, köprü ve gişe alanlarında güvenliğin artırılmasına yönelik gerekli teknik ve idari tedbirler ilgili mevzuat çerçevesinde alınmaktadır. Söz konusu alanlarda hız düşürülmesine yönelik yeterli mesafede yatay ve düşey trafik işaretlemeleri bulunmaktadır. Gişe sahalarındaki azami hız limiti ise; 20 km/saat olarak belirlenmiştir.
Diğer taraftan; KÖİ modeli ile ihale edilen otoyol ve köprü projelerinde; tüm iş ve işlemler mevzuata uygun olarak, uygulama sözleşmelerinde yer alan hükümler çerçevesinde yürütülmektedir.
Abdulkadir URALOĞLUBakan