Yapay tatlandırıcıların ve neden olduğu hastalıklara ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 16 Haziran 2023 tarihinde 7/394 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 80 gün sonra, 4 Eylül 2023).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Yapay tatlandırıcıların ve neden olduğu hastalıklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/394, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-394-yapay-tatlandiricilarin-ve-neden-oldugu-hastaliklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6d3431b1-ee5c-48d9-93a1-0188c4751a96
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 80 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 12.06.2023 mer Fethi Gürer Niğde Milletvekili
"Dünya Sağlık Örgütü yaptığı açıklamada sukralozunda dâhil olduğu yapay tatlandırıcıların tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riski üzerinde olumsuz etkileri olduğu; ayrıca vücut ağırlığı kontrolü içinde etkisiz olduğu konusunda açıklama da bulundu. Normal şekerden 320-1000 kat daha tatlı olan sukralozun, kalori içermemesi nedeniyle kalorisiz içeceklerde reçelde, kahve şurubu, sakız ve birçok sosta kullanıldığı biliniyor. Kilo sorunundan kaygılanan geniş bir kitle tarafından yaygın tüketilen ürünlerde yer alan sukraloz vb. tatlandırıcıların yanısıra farklı koruyucu ve renklendiriciler içinde yıllardır bilim insanları önemli uyarılar yapıyor ve bu konuda makaleler yazıyorlar.
I- Ülkemizde kullanımına izin verilen tatlandırıcı, renklendirici, koruyucuların bu bağlamda kapsamlı olarak insan sağlığı üzerindeki etkileri de sürekli ve düzenli olarak yeterli araştırılıp incelenmekte midir? ,
SORULAR
Ülkemizde gıdada verilen izinlerde esas alınan kriterler ve dünya sağlık örgütünün konuya ilişkin değerlendirmelerini de kapsayacak biçimde kapsamlı bir araştırma ve inceleme sağlanmakta mıdır?
Taklit ve tağşiş ürünlerle ilgili bakanlığın yaptığı açıklamada yer alan içecek ürünlerinde görüleceği üzere piyasada izin verilenin ötesinde ürünler olmasının engellenmesi için yapılması planlanan çalışmalar nelerdir?
Sukralozunda dâhil olduğu yapay tatlandırıcıların tip 2 diyabet ve kalp hastalığı riski üzerinde olumsuz etkileri olduğu üzerine yapılan çalışmalarınız var mıdır? Yapılan çalışmalar varsa sonuçları nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Gıda katkı maddeleri ülkemizde Avrupa Birliğinin ilgili tüzüğü ile uyumlu olan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği ile düzenlenmektedir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi-EFSA, AB Komisyonunun talebi üzerine 2009 yılından önce onay almış gıda katkı maddelerinin tümünü yeniden değerlendirmeye almış ve bu kapsamda yeniden değerlendirilen gıda katkı maddelerine ilişkin bilimsel görüşler EFSA tarafından peyderpey yayımlanmış ve yayımlanmaya da devam etmektedir. Gıda katkı maddelerine ilişkin olarak yalnız EFSA'nın tekrar değerlendirme raporları değil, aynı zamanda WHO/FAO, FDA, ANSES gibi diğer otoritelerce paylaşılan dokümanlar ve ilgili bilimsel yayınlar, Bakanlığımızca sürekli yakından takip edilmekte ve ihtiyaç halinde ulusal boyutta da bilimsel araştırmalar ve risk değerlendirme çalışmaları yürütülmektedir.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında risk esasına dayalı olarak işyeri ve ürüne yönelik bir gıda denetim ve kontrol sistemi oluşturulmuştur. Bu kapsamda Bakanlığımızca denetim ve kontroller; alkolsüz içecekler de dâhil olmak üzere risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin, yıllık denetim programlarının yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile CİMER ve ALO GIDA 174 kapsamında şikâyet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak yürütülmektedir.
Gıda katkı maddelerine ilişkin olarak tüm dünyada otorite konumunda bulunan kurum ve kuruluşların yapmış olduğu bilimsel araştırmalar neticesinde yapay tatlandırıcılar tüm dünyada birçok ürün grubunda uzun yıllardır güvenilir olarak kullanılmaktadırlar. WHO tarafından yayımlanan açıklama Bakanlığımızın ilgili birimlerince incelenmiş olup mevcut aşamada JECFA ve EFSA gibi kurumlar tarafından belirli yapay tatlandırıcılara ilişkin olarak yürütülen risk değerlendirme süreci de Bakanlığımızca yakından izlenmekte ve değerlendirilmektedir.
Katkı maddelerine ilişkin mevzuat, Avrupa Birliği'ne uyumlu olarak düzenlenmekte ve gerekli güncellemeler yapılmaktadır. Katkı maddelerinin hangi gıdalarda ve en yüksek hangi oranda kullanılacağı 30.06.2013 tarihli ve 28693 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde açıkça belirtilmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan