Düzce'de son beş yılda açılan ve kapanan esnaf işletmeleriyle ilgili çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Talih Özcan (CHP), 21 Ocak 2026 tarihinde 7/39447 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 9 Mart 2026).
Talih Özcan (CHP, Düzce). “Düzce'de son beş yılda açılan ve kapanan esnaf işletmeleriyle ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39447, 21 Ocak 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39447-duzce-de-son-bes-yilda-acilan-ve-kapanan-esnaf-isletmeleriyle-ilgili-cesitli-verilere-ilis (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d1853df7-e05f-4f86-89d5-019bea2847ea
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 47 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki yazılı sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri uyarınca Ticaret Bakanı Önter Bolat tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Türkiye ekonomisinde uzun süredir devam eden yüksek enflasyon ve yüksek girdi maliyetleri, özellikle küçük esnaf ve Sanatkâr işletmeleri üzerinde ciddi baskı oluşturmaktadır. TESK/ESBİS verilerine göre Düzce'de 31/12/2025 itibarıyla, 14.049 esnaf ve sanatkâr bulunmakta; işyeri sayısı 17.081 olarak raporlanmaktadır. Öte yandan, Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesi istatistiklerinde Düzce için kapanışları ifade eden "Sicil Terkin * Meslek Terkin" kalemlerinde dikkat çekici seviyeler görülmektedir. Düzce ilinde özellikle mahalle arası perakende, bakkal,market, kasap, manav, kırtasiye, giyim, züccaciye gibi küçük ölçekli geleneksel esnafın kira, enerji, finansmana erişim ve zincir market rekabeti karşısında ayakta kalmakta zorlandığı, açılan işletmelerin kısa süre içinde kapandığı yönünde saha gözlemleri bulunmaktadır.
Bu çerçevede Düzce'de esnafın gerçek durumunun ilçe bazında, sektör bazında ve kapanış-açılış dinamikleriyle şeffaf biçimde ortaya konulması ve bakanlığınızın çözüm için politika setinin açıklığa kavuşturulması gerekliliği doğmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla Düzce il genelinde kayıtlı esnaf ve sanatkâr sayısı kaçtır? Bu sayının ilçelere göre ve sektörel dağılımı nasıldır?
Düzce'de son 5 yıl içinde kaç esnaf işletmesi faaliyete başlamış, kaç esnaf işletmesi kapanmıştır? Bu rakamların yıl, ilçe ve sektör bazında dağılımı nedir?
Son 5 yılda Düzce'de kapanan esnaf işletmelerinin faaliyet süresine göre dağılımı nedir?
Türkiye Büyük Millet Meclisi Yeni Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat Oda No: FZ-028
Son 5 yılda Düzce'de faaliyete başladıktan sonraki ilk iki yıl içinde kapanan esnaf işletmesi sayısı kaçtır? Bu kapanışların ilçelere ve meslek kollarına göre dağılımı nedir?
Kapanan esnaf işletmelerinin başlıca kapanma gerekçeleri Bakanlığınız kayıtlarında nasıl sınıflanmaktadır? Bu sınıflamaya göre Düzce verileri nedir?
Düzce'de faaliyet gösteren zincir market şube sayısı kaçtır? Son 5 yılda bu sayı kaç artmıştır ve artışın ilçelere göre dağılımı nedir?
Son 5 yılda Düzce'de zincir marketlerin yoğun olduğu ilçelerde, küçük esnaf kapanış oranları ile zincir market artışı arasında Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Düzce'de son 5 yıl içinde esnaf ve sanatkârların kullandığı kredi miktarı ve takipteki kredi tutarları nedir?
Düzce'de esnaf ve sanatkârların vergi ve SGK prim borcu bulunan işletme sayısı ve toplam borç tutarı kaçtır? Bu rakamların son 5 yıldaki değişimi nasıldır?
Düzce'de küçük esnafın kısa sürede kapanmasının gerek önlenmesine yönelik olarak Bakanlığınız tarafından özel bir destek veya eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa bu eylem planı nedir? Hazırlanmadıysa gerekçesi nedir?
Türkiye Büyük Millet Meclisi Yeni Halkla İlişkiler Binası Zemin Kat Oda No: FZ-028
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (O: 30.01.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1788785 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Düzce Milletvekili Sayın Talih ÖZCAN tarafından verilen 7/39447 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan
TİCARET BAKANLIĞI
Düzce Milletvekili Sayın Talih ÖZCAN'a Ait 7/39447 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1440) 2025 yılsonu itibarıyla Düzce il genelinde 15.463 esnaf ve sanatkâr faaliyet göstermektedir. Bu sayının sektörlere göre dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır:
SEKTÖR ESNAF SAYISI Ağaç İşleri 715 Eğlence, Dinlenme, Organizasyon 988 Elektrik, Elektronik, Bilgisayar 805 Gıda, Tarım 2.992 Giyim, Deri Ürün, Ev Tekstili, Dokuma 1.126 Hediyelik Eşya, Eğitim, Basım, Fotoğraf, Çeşitli Mallar | 598 Hizmetle İlgili Meslek Kolları 17 İmalat ve Tamiratla İlgili Meslek Kolları 9 Kuaför, Berber, Temizlik, Spor, Kozmetik, Sağlık 1.028 Metal, Otomotiv, Makine 1.847 Pazar, Seyyar 626 Ulaştırma Hizmetleri 3.700 Yapı Sanatları 1.012
Son 3 yıl içerisinde Düzce'de 1.546 esnaf ve sanatkâr tescil, buna karşın 936 esnaf ve sanatkâr terkin işlemi gerçekleştirmiş olup, aradaki olumlu fark 610 olmuştur. Terkin işlemleri, yalnızca ekonomik zorluk kaynaklı olarak değil ticari hayatın doğal akışı içerisinde; esnaf ve sanatkârların meslek değiştirmesi, tacir sınıfına geçmesi, emekli olması, vefat etmesi ya da işini kapatarak farklı sektörlere yönelmesi gibi çok çeşitli nedenlerle de gerçekleşebilmektedir.
Düzce'de son 5 yıl içinde Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) aracılığıyla ya da doğrudan Türkiye Halk Bankası (HALKBANK) tarafından 7.994 adet kullandırım kapsamında 3 milyar 173 milyon TL tutarında Hazine Sübvansiyonlu Kredi sağlanmıştır. Esnaf ve sanatkârlarımızın faiz indirimli kredi geri ödemeleri ülkemiz genelinde sorunsuz şekilde devam etmekte olup, taksitler; 9699,5'in üzerindeki oran ile banka takibine girmeksizin ifa edilmektedir.
Gerek Bakanlığımız gerekse ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız, esnaf ve sanatkârlarımızın (desteklenmesi, sektörel rekabette korunması ve işletmelerinin sürdürülebirliği noktasında sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda gerekli adımları atmaktadır.
Yakın dönemde Bakanlığımızın girişimleri neticesinde yapılan son düzenlemelerle faiz indirimli kredilere ilişkin esnaf ve sanatkârların borç yüklerini hafifletmek ve kredi kullanım şartlarını kolaylaştırmak adına önemli kolaylıklar hayata geçirilmiştir. Buna göre;
• İşletme kredilerinin üst limitleri 1 milyon TLye, yatırım kredilerinin üst limitleri ise 2,5 milyon TL'ye çıkarılmıştır.
• 2025 yılı başında faiz oranı 9625'e düşürülmüş olan 9050 Hazine Faiz Sübvansiyonlu Krediler'in faiz oranı, 5 Ocak 2026 tarihinden itibaren 920"ye düşürülmüştür.
• Azami 5 yaşına kadar ikinci el araç (otomobil, kamyonet, kamyon, minibüs, midibüs, otobüs vs.) alımları yatırım kredisi kapsamına alınmıştır.
• Esnafın kredi alabilmesi için ticari faaliyetine başlangıç süresinden itibaren geçmesi gereken 6 aylık süre 3 aya düşürülmüştür.
• ESKKK vasıtasıyla verilen kredilerin daha önce 3 ay olan azami taksit ödeme vadesi isteğe bağlı olarak 6 aya kadar uzatılmıştır.
• Kredilerin geri ödeme vadesinde de bir düzenleme yapılarak 36 ay olan toplam kredi geri ödeme süresi genişletilmiş ve 48 aya yükseltilmiştir.
• ESKKK'nin çalışma bölgelerine yönelik olarak esnaf ve sanatkârlarımız lehine düzenleme yapılmıştır.
-2026 yılı başından itibaren uygulanması öngörülen, esnaf kredilerinde en az "633 oranında faturalandırma şartına ilişkin düzenleme | yıl süreyle ertelenmiştir.
-Yatırım kredileri kapsamına, 2,5 milyon TL'ye kadar limitli makine ve teçhizat alım kredisi eklenmiştir.
Öte yandan, esnaf ve sanatkârların ve kefillerinin mevcut borçlarını hafifletmeye yönelik olarak muhtelif zamanlarda taksit erteleme ve borç yapılandırma uygulanmış, ayrıca krediler üzerinden yapılan kesintiler yıllar itibarıyla azaltılmıştır. Ayrıca, Esnaf ve Sanatkârlar Stratejisi ve Eylem Planı'nın hazırlıklarında son aşamaya gelinmiş olup, mezkur strateji ve eylem planının 2026 yılı içerisinde yürürlüğe girmesi planlanmaktadır. Esnaf ve sanatkârlarımızın desteklenmesi ve işletmelerinin sürdürülebilirliklerinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalara Bakanlığımızca ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde aralıksız şekilde devam edilmektedir.
Son olarak, Düzce ilinde 6 ulusal zincir marketin; 2023 yılı itibarıyla 263 adet, 2024 yılı itibarıyla 277 adet ve 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 297 adet şubesi bulunmaktadır.