Mardin'in Kızıltepe ilçesinde yaşanan şebeke suyu sorununa ilişkin

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Y Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 Mardin ili Kızıltepe ilçesinde yurttaşlar uzun yıllardır şebeke suyuna düzenli, kesintisiz ve sağlıklı biçimde erişememektedir. İlçede suyun belirli saatlerde verilmesi, sık sık yaşanan kesintiler ve "boru patlağı" gerekçesiyle günlerce süren susuzluk hâli, temel bir kamu hizmetinin fiilen yerine getirilmediğini göstermektedir.

Tarafımıza iletilen bilgilere göre; şebeke suyuna erişimde yalnızca süreklilik sorunu bulunmamakta, aynı zamanda suyun niteliği de ciddi sağlık endişeleri doğurmaktadır. Yurttaşlar, musluklardan akan suda yoğun kireç bulunduğunu, suyun gözle görülür biçimde tortulu olduğunu ve bu durumun ev aletlerine zarar verdiğini, hijyen ve sağlık açısından risk yarattığını ifade etmektedir. Buna karşın, suyun kalite denetimlerinin yeterince yapılıp yapılmadığına ilişkin kamuoyuna açıklanmış şeffaf bir bilgi bulunmamaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Öte yandan, "yeni boru hattı" olarak adlandırılan ancak yaklaşık yedi—sekiz yıl önce döşendiği ifade edilen bir şebeke suyu hattının bugüne kadar faal hâle getirilmediği, ana hatta ve konutlara bağlantısının yapılmadığı, boruların yalnızca bina girişlerine kadar getirilerek açıkta bırakıldığı yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Bu çalışmalar sırasında yolların kazıldığı, kaldırımların ve bina çevrelerinin zarar gördüğü, yurttaşların mülklerinde hasar oluştuğu; buna rağmen hattın hiçbir zaman çalıştırılmadığı ifade edilmektedir.

Döşenmiş ancak işletmeye alınmamış, açıkta bırakılmış ve yıllardır atıl durumda bulunan bu boru hatlarının, kamu kaynaklarının karşılığı alınmadan harcandığını gösterdiği; bu durumun açık bir kamu zararı oluşturduğu yönünde güçlü bir kanaat oluşmuştur. Yurttaşların en temel ihtiyaçlarından biri olan suya erişim sağlanamazken, altyapı yatırımlarının sonuçsuz bırakılması kabul edilemez bir kamu hizmeti anlayışına işaret etmektedir.

Anayasa'nın 5'inci maddesi devlete, kişilerin temel hak ve ihtiyaçlarını koruma yükümlülüğü yüklemekte; 56'ncı maddesi sağlıklı ve dengeli çevrede yaşama hakkını güvence altına almakta; 57'nci maddesi ise sağlıklı ve planlı kentleşmeyi devletin sorumluluğu olarak düzenlemektedir. Şebeke suyunun hem nitelik hem de süreklilik bakımından sağlanamaması ve altyapının atıl bırakılması, bu anayasal yükümlülüklerle bağdaşmamaktadır.

Bu nedenle Kızıltepe ilçesinde şebeke suyu altyapısının durumu, su kalitesi denetimleri, yıllardır faal hâle getirilmeyen boru hatları, oluşan kamu zararı ve sorumluların tespiti tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Mardin ili Kızıltepe ilçesinde şebeke suyunun belirli saatlerde verilmesi ve sık sık yaşanan kesintilerin gerekçesi nedir? Son beş yıl içerisinde "boru patlağı" gerekçesiyle yaşanan su kesintilerinin sayısı ve ortalama süresi ne kadardır?

2. Söz konusu kesintiler nedeniyle yurttaşların günlerce susuz kaldığı iddiaları doğru mudur? Bu süreçlerde herhangi bir geçici su temini veya alternatif hizmet sağlanmış mıdır?

3. Kızıltepe'de şebeke suyunun yoğun kireç içerdiği ve gözle görülür tortu bulunduğu iddiaları Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? İçme ve kullanma suyuna ilişkin son beş yıl içinde yapılan kalite analizleri nelerdir ve bu analizlerin sonuçları kamuoyuyla paylaşılmış mıdır?

4. "Yeni boru hattı" olarak anılan ve yaklaşık yedi—sekiz yıl önce döşendiği ifade edilen şebeke suyu hattı hangi proje kapsamında yapılmıştır? Bu hattın bugüne kadar neden faal hâle getirilmediği ve bağlantılarının neden tamamlanmadığı açıklanacak mıdır?

5. Söz konusu boru hattının yalnızca bina girişlerine kadar getirilip açıkta bırakılması, ana hatta ve konut içlerine bağlantı yapılmaması hangi teknik veya idari gerekçeye dayanmaktadır?

6. Bu çalışmalar sırasında yurttaşların konutlarına ve çevre düzenine zarar verildiği iddiaları doğru mudur? Doğru ise bu zararların tespiti ve giderilmesine yönelik herhangi bir işlem yapılmış mıdır?

7. Yıllardır atıl durumda bulunan ve kullanılmayan boru hatlarının kamu zararına yol açtığına ilişkin Bakanlığınız veya bağlı birimler tarafından yapılmış bir inceleme veya denetim bulunmakta mıdır?

8. Bu altyapı çalışmalarının ihale kapsamında yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise ihale bedeli, yüklenici firma ve sözleşme hükümlerinin neler olduğu açıklanacak mıdır?

9. Şebeke suyu yatırımlarının tamamlanmaması, suyun sağlıklı ve sürekli verilememesi nedeniyle sorumluluğu bulunan kamu görevlileri veya firmalar hakkında bugüne kadar idari ya da adli bir soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmış ise hangi aşamadadır?

10. Son olarak; Kızıltepe ilçesinde yurttaşların kesintisiz, sağlıklı ve güvenli şebeke suyuna erişimini sağlamak, atıl bırakılan boru hatlarını faal hâle getirmek, su kalitesini güvence altına almak ve oluşan kamu zararını gidermek için Bakanlığınızca hangi somut adımların atılacağı ve bu adımların hangi takvimle hayata geçirileceği net biçimde açıklanacak mıdır?