Şırnak'ta yürütülen bir soruşturma kapsamında göz altına alınan kişilerin kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim 20.01.2026.

Milletvekili

Şırn

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Suriye'de 6 Ocak 2026 tarihi itibarıyla Halep kentine bağlı Şeöxmegsüd ve Eşrefiy€ mahallelerine yönelik saldırıların yoğunlaşması. sivillerin ve çocukların doğrudan hedef alınması, bölgede ve Türkiye'de derin bir toplumsal tepkiye yol açmıştır. Bu saldırılara karşı Türkiye'nin birçok kentinde olduğu gibi Şırnak'ta da halk. barışçıl ve demokratik protesto ve basın açıklamaları yoluyla tepkisini ortaya koymuş: kamuoyunu duyarlılığa çağıran eylemler gerçekleştirilmiştir.

Ancak 08.01.2026 tarihinde Şırnak'ta gerçekleştirilen protestolar sırasında kolluk güçlerinin müdahalesi gerçekleşmiş; bu müdahaleler esnasında gazeteciler Emrullah Acar ve Nedim

Oruç'un kolluk tarafından açık biçimde tehdit edildiği kamuoyuna yansımıştır.

SORULAR

1. 01.2026 tarihinde Şırnak genelinde, Silopi, Cizre ve İdil ilçelerinde. Şırnak Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatıldığı belirtilen bir soruşturma gerekçesiyle eş zamanlı ev baskınları düzenlenmiştir. Bu baskınlar sırasında bir kısım ev aramasında çocuklara, gençlere ve ailelerine kötü muamelede bulunulmuş. işkenceye varan şiddet uygulanmıştır. Bu operasyonlar sonucunda 12'si çocuk olmak üzere toplam 14 kişi gözaltına alınmıştır. Gözaltına alınanlardan 2'si çocuk olmak üzere 4 kişi, "toplantı ve gösteri yürüyüşünde | kimliklerini gizlemek amacıyla yüzünü tamamen veya kısmen kapatmak" iddiasıyla tutuklanmış, diğer kişiler aynı suçlama kapsamında adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakılmıştır.

   Ancak bu süreçte ortaya çıkan ihlaller yalnızca gözaltı ve tutuklama işlemleriyle sınırlı değildir. 14 Ocak 2026 tarihinde gerçekleştirilen gözaltılara ilişkin tarafımıza aktarılan bilgiler ve gözaltına alınan kişilerin beyanları. Şırnak'ta yerleşik ve rutin hale gelmiş ağır bir hukuksuzluk pratiğine işaret etmektedir. Buna göre; adli soruşturmalar kapsamında Güvenlik Şube Müdürlüğü'ne götürülmesi gereken kişilerin, 14 Ocak tarihli gözaltı sürecinde sistematik biçimde önce Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü'ne götürüldüğü; bu kişilerin burada yaklaşık iki saat boyunca hukuki statüleri belirsiz şekilde tutulduğu, hakaret, küfür ve yoğun psikolojik işkenceye maruz bırakıldığı; gençler açısından ise bu uygulamalara fiili darp eşlik ettiği tarafımıza aktarılmıştır. Ancak avukatların müdahalesi sonrasında bu kişiler

   Güvenlik Şube Müdürlüğü'ne sevk edilmiş ve adli işlemler bu aşamadan sonra başlatılmıştır.

   Gözaltına alınan kişiler, TEM Şube'de maruz kaldıkları darp ve kötü muamelenin tutanak altına alınmasını talep etmiş; bu hususlar hem kolluk aşamasında hem de savcılık ifadeleri sırasında açık biçimde beyan edilmiş ve savcılık ifadelerine geçirilmiştir. Buna rağmen Cumhuriyet savcılığı, işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin herhangi bir resen soruşturma başlatmamış; darp ve psikolojik işkenceye dair beyanları etkili bir soruşturmanın konusu yapmak yerine gözaltı işlemlerinin olağan akışı içinde bırakmıştır. Bu tutum, işkence ve kötü muamele yasağına ilişkin devletin mutlak nitelikteki yükümlülükleriyle açıkça çelişmektedir.

   Öte yandan tarafımıza aktarılan bilgiler. bu uygulamanın söz konusu gözaltılara özgü olmadığı; Şırnak'ta gözaltına alınan kişilerin. adli işlemler başlatılmadan önce Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü'ne götürülerek burada fiili sorguya, baskıya ve kötü muameleye maruz bırakılmasının bir yöntem haline getirildiği; ardından Güvenlik Şube'ye sevk edilerek sürecin hukuki görünüme kavuşturulduğu tarafımıza aktarılmıştır. Bu tablo, işkence ve kötü muamelenin süreklilik arz eden, örtülü biçimde işletilen ve cezasızlık zemininde kalıcılaştırılan bir uygulama olduğuna işaret etmektedir.

   Yine aynı günün (14 Ocak) akşam saatlerinde ise Cizre ilçesinde Emek ve Demokrasi Platformu tarafından yapılan barış çağrısı sonrasında kolluk müdahalesi gerçekleşmiş, biri çocuk olmak üzere beş kişi gözaltına alınarak Şırnak İl Merkezi'ne götürülmüştür. Gözaltına alınanlar arasında haber takibi yapan gazeteci Nedim Oruç da bulunmaktadır. Basına yansıyan görüntüler ve tanıklıklar, Nedim Oruç'un gözaltı sırasında darp edildiğini ortaya koymuştur. Akabinde Oruç, mesleki faaliyetleri gerekçe gösterilerek "örgüt propagandası" iddiasıyla tutuklanmıştır.

   Ayrıca belirtmeliyiz ki adliyeye çıkarılan kişilerden bazıları mahkeme salonu kapısında, herhangi bir direnç ya da güvenlik riski bulunmamasına rağmen ters kelepçe uygulanarak bekletilmişlerdir. Yargılama makamlarının kapısında gerçekleşen bu muamele, kişi onurunu zedeleyen, kötü muamele yasağını ihlal eden ve masumiyet karinesini daha baştan ortadan kaldıran bir uygulama niteliği taşımaktadır. Kolluk şiddetinin adliye koridorlarına, mahkeme salonu kapılarına kadar taşınması: kötü muamelenin soruşturma aşamasıyla sınırlı kalmadığını göstermektedir.

2. 01.2026 tarihinde sabah ve akşam saatlerinde gözaltına alınanların tamamı hakkında savcılık tarafından CMK 155/2 ve 154/2 maddeleri uyarınca hem müdafilerin dosyayı inceleme hem de müvekkilleriyle görüşme hakları kısıtlanmıştır. Ancak bu süre zarfında çocukların müdafi ve pedagog eşliğinde derhal savcılıkça ifade vermesi gerekirken gözaltı süreleri uzatılmış; kollukta "mülakat" adı altında hem ifade alma hem de kendileri aleyhine olacak biçimde teşhis işlemleri yapılmıştır. Bu uygulamalar çocuk adalet sisteminin temel ilkelerine açıkça aykırıdır.

   Gözaltına alınıp adli kontrol ile serbest bırakılan 16 yaşındaki C.C.Y.. müdafilerine ve ailesine yaptığı açıklamada, Şırnak Emniyet Müdürlüğü Çocuk Büro Amirliği nezaretinde beklerken 15.01.2026 sabahı saat 09.00 civarında kendini avukat olarak tanıtan bir polisin avukat görüş odasına elinde fotoğrafların olduğu bir dosya ile gelerek kendisini teşhis yapmaya zorladığını, bunu kabul etmeyince şiddet uyguladığını ve hakaretlere maruz kaldığını ifade etmiştir. Avukat görüş odasında gerçekleştiği belirtilen bu olay, işkence ve kötü muamele yasağının en ağır ihlallerinden birini oluşturmaktadır. Henüz 16 yaşındaki bir çocuğun kolluğun gözetimi altındayken bu tür bir muameleye maruz kalması, devletin çocuğu koruma yükümlülüğünün açık ihlalidir.

   Bu bağlamda;

3. 8—15 Ocak 2026 tarihleri arasında Şırnak il merkezi ve ilçelerinde gerçekleştirilen operasyonlara katılan kolluk personeli sayısı kaçtır? Bu personelin birimlere göre dağılımı nedir?

4. Bu süreçte barışçıl protestolara yapılan müdahalelerde kaç kişi yaralanmıştır? Kaçı hakkında darp ve cebir tespitine ilişkin sağlık raporu düzenlenmiştir?

5. 14 Ocak 2026 tarihinde gözaltına alınan kişilerin, adli işlemler başlatılmadan önce Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü'ne götürülmesi talimatı kim tarafından verilmiştir? Bu uygulama yazılı bir emir veya genelgeye mi dayanmaktadır? Dayanıyorsa bu talimatın hukuki gerekçesi nedir?

6. Gözaltına alınan kişilerin Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü'nde tutuldukları süreye ilişkin kamera kayıtları, giriş-çıkış tutanakları. nezarethane defterleri ve görevlendirme çizelgeleri muhafaza altına alınmış mıdır? Bu kayıtlara ilişkin Bakanlığınızca herhangi bir inceleme yapılmış mıdır?

7. Gözaltı sürecinde kolluk tarafından "mülakat" adı altında yapılan görüşmelerin hukuki dayanağı nedir? Bu uygulama Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dâhilinde midir? Kolluk personeline bu yönde verilmiş bir eğitim, talimat veya genelge bulunmakta mıdır? Şırmmak İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde resmi nezarethaneler dışında, fiilen gözaltı ve sorgu amacıyla kullanılan başka birimler veya alanlar bulunmakta mıdır? 14 Ocak sürecinde gözaltına alınan kişiler bu tür alanlarda tutulmuş mudur?

8. Gözaltına alınan kişilerin önce Terörle Mücadele birimlerine götürülmesi şeklindeki uygulama yalnızca Şırnak'a özgü müdür, yoksa Bakanlığınızın diğer illerde de uyguladığı bir yöntem midir? Son beş yıl içinde bu uygulamanın yapıldığı başka iller bulunmakta mıdır?

9. Gazeteciler Emrullah Acar ve Nedim Oruç'un 08.01.2026 tarihinde kolluk tarafından açıkça tehdit edilmesi hakkında Bakanlığınızca idari soruşturma başlatılmış mıdır? Gazeteci Nedim Oruç'un 14.01.2026 tarihinde haber takibi sırasında darp edilerek gözaltına alınmasına ilişkin kaç kolluk personeli hakkında işlem yapılmıştır? 14.01.2026 tarihinde gerçekleştirilen ev baskınlarında çocuklara ve ailelerine yönelik darp ve kötü muamele uygulayan personel hakkında Bakanlığınızca idari soruşturma açılmış mıdır?

10. Gözaltına alınan kişilerin adliyeye sevkleri sırasında mahkeme salonu kapısında ters kelepçe uygulanmasına hangi kolluk birimleri tarafından karar verilmiştir? Bu uygulamaya ilişkin idari inceleme yapılmış mıdır?

    16 yaşındaki bir çocuğun, Çocuk Büro Amirliği nezaretinde bulunduğu sırada avukat görüş odasında darp edildiği yönündeki beyanı üzerine kaç kolluk personeli hakkında soruşturma başlatılmıştır? yoz

    Kolluk gözetimi altındaki alanlarda, özellikle çocuklara yönelik işkence ve kötü muamele iddialarına ilişkin olarak Bakanlığınız bünyesinde standart bir izleme ve denetim mekanizması bulunmakta mıdır?

11. Son beş yıl içerisinde Şırnak ilinde kolluk personeli hakkında "işkence" ve "kötü muamele" iddiasıyla açılan idari soruşturma sayısı kaçtır? Kaçı disiplin cezası ile sonuçlanmıştır?

12. Şırnak'ta yaşanan bu olayların bütününe ilişkin olarak Bakanlığınızca özel teftiş veya mülkiye müfettişi incelemesi yapılması planlanmakta mıdır?