2025 yılında beyaz eşya sektöründe yaşanan üretim ve satış daralmasına ilişkin

Türkiye beyaz eşya sektörü; yüksek katma değerli üretim kapasitesi, ihracat performansı ve yarattığı istihdam ile ülke sanayisinin stratejik sektörlerinden biridir. Sektör üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini ihraç etmekte, başta Avrupa Birliği ülkeleri olmak üzere çok sayıda pazara ürün sunmaktadır.

Ancak 2025 yılında sektör; üretimde yüzde 9, ihracatta yüzde 10, yurtiçi satışlarda ise yüzde 3 oranında daralma yaşamıştır.

Yaşanan bu gerileme, beyaz eşya ihracat hacmini 2017 yılı seviyelerine kadar düşürmüş; artan enerji maliyetleri, finansmana erişimde yaşanan zorluklar, kur, enflasyon dengesizliği ve dış pazarlardaki talep daralması sektör üzerindeki baskıyı artırmıştır. Sektör temsilcileri, söz konusu kayıpların kalıcı hale gelmemesi için kamudan destek çağrısında bulunmaktadır.

Bu bağlamda;

Soru 1- 2025 yılında beyaz eşya sektöründe yaşanan üretim, ihracat ve iç satışlardaki daralmanın nedenlerine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır? Bulunuyor ise sonuçları nelerdir?

Soru 2- İhracat hacminin 2017 yılı seviyelerine gerilemesinde; enerji maliyetleri, kur politikası, finansman koşulları ve dış pazar daralmasının ayrı ayrı etkileri yüzde olarak hesaplanmış mıdır? Sonuçları nedir?

Soru 3- Beyaz eşya sektöründe faaliyet gösteren firmaların 2025 yılı itibarıyla karşı karşıya kaldığı finansman maliyetleri ve krediye erişim sorunlarının çözümüne ilişkin hangi somut önlemler alınmıştır?

Soru 4- Sektörde yaşanan daralmanın istihdam üzerindeki etkileri nelerdir? 2017, 2020, 2024, 2025 döneminde beyaz eşya sektöründe istihdam edilen, işten çıkarılan veya ücretsiz izne ayrılan çalışan sayısı kaçtır?

Soru 5- Üretim ve ihracat kayıplarının kalıcı hale gelmemesi amacıyla; enerji maliyetlerinin düşürülmesi, yatırım ve işletme kredilerine erişimin kolaylaştırılması, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi yönünde yeni bir destek veya teşvik programı planlanmakta mıdır? Kapsamı nedir?

Soru 6- Avrupa Birliği'nin Yeşil Mutabakat süreci kapsamında, beyaz eşya sektörünün rekabet gücünü koruyabilmesi için enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönelik ilave destekler sağlanacak mıdır? Kapsamı nedir?

Soru 7- İç pazardaki daralmayı aşmak amacıyla, tüketici talebini canlandıracak vergi indirimi, taksitlendirme veya benzeri düzenlemeler yapılacak mıdır? Buna ilişkin takvim nedir?

Soru 8- Ankara özelinde beyaz eşya üretimine ilişkin 2017, 2020, 2024, 2025 yıllarına ilişkin verileri nedir? Aynı yıllarda her yıl için ayrı ayrı olmak üzere, Ankara özelinde beyaz eşya satışına ilişkin veriler nedir?

CEVAPLAR:

Bakanlığımızca; yüksek katma değer, istihdam kapasitesi, geniş üretim ekosistemi ve ihracat katkısı boyutları ile ülkemiz açısından kritik öneme sahip elektrikli ev aletleri sektöründeki yatırımlara yönelik olarak kapsamlı destek programları yürütülmektedir.

Nitekim 29.05.2025 tarihli ve 2025/9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında, "Elektrikli Ev Aletleri İmalatı" yatırımları, Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi ve Sektörel Teşvik Sistemi kapsamında desteklenebilmektedir. Ayrıca; Teknoloji Hamlesi Programı çerçevesinde öncelikli ürün listesindeki ürünlere ya da teknolojilere yönelik olup tarafımızca uygun görülen yatırımlar Teknolojik Hamle Programı kapsamındaki desteklerden, yerel yatırım konuları listesinde yer alıp uygun görülen yatırımlar ise Yerel Kalkınma Hamlesi Programı bünyesindeki desteklerden yararlanabilmektedir.

İlaveten, Avrupa Birliği (AB)'nin Yeşil Mutabakat süreci kapsamında, beyaz eşya sektörünün de yer aldığı imalat sanayimizin rekabet gücünün korunması ve artırılması amacıyla enerji verimliliği ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönelik ilave destek mekanizmaları hayata geçirilmekte ve OSB'lerin "yeşil/sürdürülebilir üretim alanlarına" dönüştürülmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu bağlamda, Dünya Bankası finansmanlı "Türkiye Organize Sanayi Bölgeleri Projesi" çerçevesinde Dünya Bankasından temin edilen toplam 250 milyon Avro tutarındaki kredi, OSB tüzel kişiliklerine kullandırılmakta olup 2026 Yılı Kamu Yatırım Programında 32 OSB'deki 43 alt projeye kredi desteği sağlanmaktadır.

AB ve Türkiye eş finansmanıyla Bakanlığımız tarafından yürütülen IPA- Rekabetçi Sektörler Programı vasıtasıyla ise, aralarında beyaz eşyanın da bulunduğu bir dizi sektörün zamanın şartlarına öncü olarak uyması, daha fazla katma değer yaratması, ülke ihracatına katkı yapmaya devam etmesi ve rekabet gücünün artırılması amaçlanmaktadır. Bu program kapsamında beyaz eşya yan sanayiine yönelik dijital dönüşüm projesi yürütülmüştür. Nihai yararlanıcısı Beyaz Eşya Yan Sanayiciler Derneği (BEYSAD) olan projede, proje ortağı olan Özyeğin Üniversitesi ile üniversite sanayi işbirliği gerçekleştirilmiştir. Projenin bütçesi yaklaşık 10,3 milyon Avro'dur.

Söz konusu Proje kapsamında kurulumu gerçekleştirilen ve Mayıs 2025'te resmi olarak hizmete açılan OZUBEX Sanayi Dönüşüm Merkezi vasıtasıyla özellikle beyaz eşya yan sanayi sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'ler için sürdürülebilir bir dijital dönüşüm ve beceri geliştirme ortamı oluşturulması, bu merkezin Türkiye'nin gelecek dijital dönüşüm merkezleri için bir model haline gelmesi ve beyaz eşya sanayiinde dijital dönüşüm için yeni yerel çözümlerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Merkezde beyaz eşya yan sanayiine yönelik dijital olgunluk, otomasyon yeterlilik, nesnelerin interneti (IoT) yeterlilik değerlendirmeleri yapılabilmekte ve öğren-dönüş programı uygulanmaktadır.

Öte yandan, KOSGEB destekleri kapsamında beyaz eşya sektöründe faaliyet gösteren yaklaşık 11 bin KOBİ'ye bugüne kadar toplamda 2026 fiyatlarıyla 3,3 milyar TL tutarında destek ödemesi yapılmıştır. Beyaz eşya imalatı sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerimiz yürürlükte olan KOSGEB destek programlarının tamamından faydalanabilmektedir.

Konuyla ilgili güncel gelişmelerden biri, 31 Ocak 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe "Refinansman Kefalet Programı"dır. Program ile imalat sektörü başta olmak üzere stratejik sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ'lerin mevcut kredi yüklerini yönetilebilir hale getirmek, kısa vadeli likidite baskılarını azaltmak ve finansal istikrarlarını koruyarak üretim ve istihdam sürekliliğini sağlamak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda 6 ay anapara ödemesiz, 48 aya kadar vadeli ve 12,5 milyon TI'ye kadar kullandırılacak kredilerde 080 oranında kefalet sağlanmaktadır.

Bir diğer güncel gelişme de; başvuruları 2 Mart 2026 tarihinde başlayacak olan "İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı"dır. Bu Program ile de; imalat sanayinde üretim sürekliliğini güvence altına almak, işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve istihdamı korumak amaçlanmaktadır. Bakanlığımız, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, KOSGEB ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) iş birliğiyle yürütülecek Program, imalat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerle birlikte büyük işletmeleri de kapsamaktadır. Program kapsamında sağlanacak "Finansman Desteği" ile imalat sektörleri için geri ödemesiz olacak şekilde 10 puan finansman desteği sağlanacaktır. Program kapsamında imalat sektörleri için100 milyar TL'lik uygun koşullu krediye erişim ve istihdamı koruyan KOBİ'lere 10 puan finansman desteği sağlanacaktır.

Ayrıca, ülkemizde dayanıklı tüketim malları sektöründe beyaz eşya imalatı alanında faaliyet gösteren 139 Ar-Ge ve | Tasarım Merkezi bulunmaktadır. Bu merkezlerimizde istihdam edilen personel sayısı 2.632, tamamlanan proje sayısı 3.033, devam eden proje sayısı 376 ve tescilli patent sayısı 2.075'tir. Teknoparklarımızda ise beyaz eşya sektöründe 10 firma faaliyet göstermekte olup bu firmalarda 108 personel istihdam edilmektedir. Bu firmalarda tamamlanan proje sayısı 17, devam eden proje sayısı 13'tür. Tüm bu çalışmalar, sektörün yenilik kapasitesini ve rekabet gücünü artırmaktadır.

Bununla birlikte, 2017 yılında elektrikli ev aletlerinin imalatı sektöründe istihdam sayısı 52 bin seviyelerinde iken 2024 yılında yaklaşık 67 bine ulaşmıştır. Benzer şekilde, Ankara ilindeki beyaz eşya üretimi hacmi de 2017 yılında 2,3 milyon adet iken 2024 yılında üretim 2,8 milyona yükselmiştir.

Bakanlığımızca sektöre sağlanan desteklerimiz, 2026 yılında artarak devam edecektir.

Mehmet Fatih KACIRBakan