Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde yapılan değişikliğe ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Ahmet Şık İstanbul Milletvekili

23 Ekim 2025 tarihli ve 33056 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde yapılan düzenleme, denizlerin 250 metreden daha derin anoksik tabakalarında "tehlikesiz inorganik atıkların" boru hatları aracılığıyla deniz tabanına taşınarak bertaraf edilmesine ve bu alanların karbon yutak/depolama alanı olarak kullanılmasına izin vermektedir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Söz konusu düzenleme;

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun denizlerin korunmasına ilişkin temel ilkelerine, Türkiye'nin taraf olduğu Kuzeydoğu Atlantik Deniz Çevresinin Korunmasına Dair Sözleşme (OSPAR) hükümlerine, Akdeniz'in Kirliliğe Karşı Korunmasına İlişkin Barselona Sözleşmesi ve protokollerine aykırılık teşkil etmektedir.

Deniz Memelileri Araştırma Derneği (DMAD) ve Türkiye Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV) tarafından yapılan çalışmalarda, Türkiye denizlerinin derin alanlarında balina gözlemleri yapılmakta ve bu alanların biyolojik zenginliği somut olarak belgelenmektedir.

TMMOB Çevre Mühendisleri Odası ve DMAD, yaptıkları açıklamalarla yönetmelik değişikliğinin geri alınmasını talep etmiştir. Bu bağlamda kamuoyunda ciddi kaygılar oluşmuştur.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde yapılan söz konusu değişiklik hazırlanırken hangi bilimsel raporlar ve etki değerlendirme çalışmaları esas alınmıştır? Bu çalışmalar kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

2. "Tehlikesiz inorganik atık" tanımı hangi maddeleri kapsamaktadır? Bu atıkların uzun vadeli ekotoksik etkilerine ilişkin bir bilimsel değerlendirme yapılmış mıdır?

3. Düzenlemenin, Türkiye'nin taraf olduğu Barselona Sözleşmesi ve ilgili protokollerle çeliştiği yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığınızın hukuki değerlendirmesi nedir? . Deniz tabanına bırakılacak atıkların, akıntılar yoluyla farklı deniz alanlarına yayılmasını önlemeye yönelik hangi teknik ve idari önlemler öngörülmektedir?

4. . Derin denizlerde yaşayan balinalar, yunuslar ve diğer deniz memelileri üzerindeki olası etkiler konusunda bir biyolojik etki analizi yapılmış mıdır?

5. Söz konusu düzenlemeye ilişkin üniversitelerden, meslek örgütlerinden ve STK'lardan görüş alınmış mıdır?

6. . Denizlerin korunmasına ilişkin ihtiyatlılık ilkesi gözetildiğinde, bu düzenlemenin geri çekilmesi ya da yeniden değerlendirilmesi Bakanlığınızın gündeminde midir?

7. . Türkiye'nin derin denizlerinin atık bertaraf alanı değil, korunması gereken doğal alanlar olarak ilan edilmesine yönelik bir çalışma planlanmakta mıdır?