Afyonkarahisar'da bulunan Eber Gölü'nde yaşanan kuraklık ve kirlilik sorununa ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Ahmet ŞIK İstanbul Milletvekili

Afyonkarahisar'ın Çay, Bolvadin ve Sultandağı ilçeleri sınırlarını kapsayan, ulusal öneme sahip sulak alanlardan biri olan ve Türkiye'nin 12. Büyük gölü olarak literatüre giren Eber Gölü çevresinde son dönemde su seviyesinin kritik düzeylere düşmesi, artan çevre kirliliği ve yöre halkının suyu göle ulaştırmak için girişimlerde bulunması kamuoyunun dikkatine sunulmuştur. Arıtma kullanmayan fabrikaların atıkları, Çobanlar ve Sinanpaşa'nın kanalizasyon ve ağır metal atıkları canlı yaşamı açısından tehdit oluşturmaktadır. Ayrıca Eber Gölü'nü besleyen Akarçay havzasından izinsiz biçimde su alımı ve suyun akışının kesilmesi nedeniyle de gölü besler damarlardan biri kesilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kuraklığın da baş göstermesi ile Haziran 2025 tarihinde çıkan yangında, aynı zamanda bir sulak alan olan havzada pek çok canlı ve yavrular ölmüş, bu yıl yeniden Ocak 2026'da gölün beş farklı noktasında yangın çıkmıştır. Beş ayrı noktada eş zamanlı biçimde ve kuvvetli lodosun olduğu bir zamanda yangının çıkması, yangınların bilerek çıkarıldığı iddiasını gündeme getirmiştir.

"52'si maden ruhsatı alanı ilan edilen Afyonkarahisar'da yaşanan bu durum kamuoyunun kaygılanmasına neden olmaktadır. Bölgenin su varlıklarının korunması için acilen kamu politikası oluşturulması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Eber Gölü'nün membağı olarak kabul edilen su kaynakları üzerinde maden ve enerji projeleri bulunmakta mıdır?

2. Afyonkarahisar'ın 9052'si'nin maden ruhsat alanı ilan edilmesinin Eber Gölü'ne etki etmesi konusunda bir çalışma yapılmış mıdır?

3. Sonmeteorolojik ve hidrolojik verilere göre göle ulaşan su miktarı ile azalmanın boyutu nedir ve buna ilişkin ölçümler hangi kurum tarafından yapılmaktadır? Eber Gölü'nün mevcut su seviyesi ve su yüzey alanına ilişkin en güncel ölçümlere göre durum nedir?

4. Bölgedeki kirlilik seviyesinin artmasına karşı hangi çalışmalar yapılmaktadır?

5. Gölde ve çevresinde yapılan kimyasal ve biyolojik su analizleri sonucunda balık, bitki ve kuş türleri üzerinde gözlemlenen değişimler nelerdir?

6. Eber Gölü'nün korunması kapsamında su kaynaklarının korunması ve su yönetimi için yapılan çalışmalar var mıdır?

7. Gölden yapılan izinsiz su çekimleri ile ilgili denetimler ve yaptırımlar yeterli midir?

8. Göldeki kirlilik kaynakları ve atıkların göle karışmasının önlenmesi konusunda hangi tedbirler uygulanmaktadır?

9. Özellikle fabrika, kanalizasyon ve tarımsal atıkların arıtılması, tarımsal sulama sistemlerinin kontrolü gibi önlemler hayata geçirilmiş midir?

10. Uzun vadeli ekosistem ve göl varlığını koruyacak politika ve planlar mevcut mudur?

11. İklim değişikliğinin getirdiği kuraklık ve su güvencesi riskleri dikkate alınarak bölgesel ve ulusal su stratejisine ilişkin adımlar nedir?

12. Yerel halkın gölün korunmasına dönük halk katılımı, eğitim ve destek programları ile ekonomik sürdürülebilirlik için somut çalışmalar yapılmakta mıdır?