Engelli çocuğu bulunan ailelere sağlanan desteklerin artırılması talebine ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 3 Şubat 2026 tarihinde 7/39802 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 11 Mayıs 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Engelli çocuğu bulunan ailelere sağlanan desteklerin artırılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/39802, 3 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-39802-engelli-cocugu-bulunan-ailelere-saglanan-desteklerin-artirilmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e68f2a1f-dc21-41e2-ab04-019c28bb30dc
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 97 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş | tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri | gereğince talep ederim.
Pad
Op. Dr. Ali KARAOBA Tarafıma Türkiye'nin farklı illerinden, özellikle gelir düzeyi düşük ailelerden, engelli çocuğu olan yurttaşlarımız tarafından çok sayıda başvuru ulaşmaktadır. Bu başvurularda ortak olarak; engelli çocukların temel medikal ihtiyaçlarının karşılanmasında ciddi yetersizlikler yaşandığı, mevcut desteklerin yıllardır güncellenmediği ve ailelerin giderek derinleşen bir yoksullukla baş başa bırakıldığı ifade edilmektedir.
Özellikle ağır engelli çocukların kullanmak zorunda olduğu bebek bezleri, medikal sarf malzemeleri, yardımcı ekipmanlar ve düzenli sağlık kontrolleri, aile bütçeleri üzerinde büyük bir yük oluşturmaktadır. Tarafıma iletilen bir başvuruda, engelli çocuğu bulunan bir ailenin aylık dört paket bebek bezi kullanmak zorunda olduğu; ancak devlet tarafından yalnızca bir paket bedelinin karşılandığı, bu tutarın da yıllardır artırılmadığı belirtilmiştir. Aynı şekilde, hastane geliş—gidişleri için verilen ulaşım desteğinin gerçek masrafların çok altında kaldığı; yaklaşık bin liralık bir yol masrafına karşılık yalnızca üç yüz lira ödeme yapıldığı ifade edilmiştir. Bu tablo, engelli çocuğu olan ailelerin bakım yükünü tek başına üstlenmek zorunda bırakıldığını, sosyal destek mekanizmalarının ise sahadaki gerçek ihtiyaçları karşılamaktan uzak kaldığını göstermektedir.
Engelli çocukların sağlıklı bir yaşam sürdürebilmesi; yalnızca çocuğun değil, ailenin bütününün korunmasını ve desteklenmesini gerektirmektedir. Sosyal devlet ilkesi, engelli çocukların temel ihtiyaçlarının ailelerin omzuna bırakılmasını değil; kamunun bu yükü adil ve yeterli biçimde paylaşmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda,
SORULAR
Engelli çocuğu bulunan ailelere yönelik olarak bebek bezi, medikal sarf malzemeleri ve benzeri zorunlu ihtiyaçlar için sağlanan desteklerin türü, miktarı ve güncelleme sıklığı nedir? Bu destekler enflasyon karşısında güncellenmekte midir? Son 5 yılda yıl bazında kaç vatandaşımız bu desteklerden faydalanmıştır?
Engelli çocukların hastane, rehabilitasyon ve sağlık hizmetlerine erişimi için verilen ulaşım desteklerinin hesaplanmasında hangi kriterler esas alınmaktadır? Gerçek ulaşım maliyetleri ile yapılan ödemeler arasındaki farkın giderilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
Gelir düzeyi düşük engelli çocuklu ailelerin karşı karşıya kaldığı bebek bezi, medikal malzeme ve ulaşım giderlerinin hane bütçesi üzerindeki etkisine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir saha araştırması veya etki analizi var mıdır?
Engelli çocuğu olan ve yoksulluk riski altında bulunan aileler için mevcut sosyal yardımların bütüncül biçimde ele alınarak artırılması, düzenli güncellenmesi ve gerçek ihtiyaçlara göre yeniden yapılandırılması yönünde Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?
Engelli çocuklara yönelik sosyal desteklerde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu arasında etkin bir koordinasyon mekanizması bulunmakta mıdır? Bu koordinasyon, sahadaki mağduriyetleri gidermekte yeterli görülmemekte ve sorunlar artmaktadır. Bu kapsamda 3 Bakanlığın koordinasyonu arttırmak üzere çalışmaları bulunmakta mıdır?
Engelli çocuğu olan ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılayamaması nedeniyle yaşadığı ekonomik, psikolojik ve sosyal sorunların önlenmesi amacıyla Bakanlığınızın kısa ve orta vadeli yeni bir sosyal destek programı hazırlığı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (| : 12.02.2026 tarihli ve 1798147 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/39802 ve 7/39803 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 7/39802 Cevap Metni (2 Sayfa)
2. 739803 Cevap Metni (2 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 73 30 giğ
Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA ya Ait 7/39802 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında 9040 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/Xünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya "440 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
Ayrıca 2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli ve yaşlı aylık tutarları ile ilgili olarak; aylık tutarları Anayasanın 65 inci maddesi çerçevesinde mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde belirlenmektedir. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarının aylık tutarları, Kanunda belirtilen gösterge rakamı ile memur maaş katsayının çarpımından bulunacak tutara 5454 sayılı Kanuna göre 905 ya da 964 ek ödeme eklenerek belirlenmektedir.
Diğer taraftan, evde bakım yardımına ilişkin iş ve işlemler, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa 01.07.2005 tarihinde eklenen ek 7 nci maddeye dayalı olarak yürürlüğe giren 26.05.2023 tarih ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında yürütülmektedir.
Anılan Kanun maddesinde "Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarı, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3 ünden daha az olan bakıma ihtiyacı olan engellilere, resmi veya özel bakım merkezlerinde bakım hizmeti ya da sosyal yardım yapılmak suretiyle evde bakımına destek verilmesi sağlanır. " hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda, evde bakım yardımı gelir kriteri "hane geliri" üzerinden değil, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir esas alınarak değerlendirilmektedir.
Evde Bakım Yardımı Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin 1 inci bendine göre engelli bireyin evde bakım yardımından yararlanması için; a. Hanede ikamet eden tüm bireylerin her ne ad altında olursa olsun her türlü gelir toplamı esas alınmak suretiyle, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, asgari ücretin aylık net tutarının 2/3*ünden daha az olması, b. Sağlık kurulu raporunda 18 yaş üstü kişiler için "tam bağımlı/ağır engelli" ibaresi bulunması, (ÇÖZGER) çocuklar için sağlık kurulu raporunda "Çok ileri düzeyde Özel Koşul Gereksinimi Var (ÇÖGV)", "Belirgin Özel Koşul Gereksinimi Var (BÖGV)" ve "Özel Koşul Gereksinimi Var (ÖKGV)" ibarelerinin bulunması, c. Günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin bakım raporuyla tespit edilmesi gerekmektedir.
İlgili mevzuatlarda belirtilen şartları sağlayan kişiler evde bakım yardımından yararlanabilmektedir.
Bununla birlikte 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu hükümlerine göre 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, 60/c-1 ve 60/c-3 kapsamındaki genel sağlık sigortalısı sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin hastane, ilaç, reçete, optik katılım payı muhteviyatında ödedikleri katılım payı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları tarafından söz konusu kişilere geri ödenmektedir.
Ayrıca yaşlı ve engelli vatandaşlarımızın ev temizliği ve kişisel bakımları gibi zaruri ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Ulusal VEFA Programı, ihtiyaç sahibi engelli vatandaşlarımızın topluma uyumunu kolaylaştıracak her türlü araç gereç, cihaz, protez vb. ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik Engelli İhtiyaç Yardımı, özel eğitime ihtiyacı olan özel gereksinimli öğrencilere yönelik Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması gibi yardım programları yürütülmektedir.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan