Prim borcunu ödeyemeyen çiftçi ve esnaflara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA

Uşak ili başta olmak üzere Türkiye'nin farklı illerinden tarafıma ulaşan çok sayıda çiftçi ve esnaf, Bağ-Kur (4/b) prim borçları nedeniyle hem ekonomik hem de insani açıdan ağır mağduriyetler yaşadıklarını ifade etmektedir. Üretici ve küçük esnaf; artan girdi maliyetleri, düşen gelirler ve piyasa daralması nedeniyle prim borçlarını ödeyemez hâle gelmiş; buna karşın prim borcu gerekçesiyle krediye, sosyal güvenlik haklarına ve sağlık hizmetlerine erişimleri fiilen kısıtlanmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Çiftçiler açısından Bağ-Kur borçları, yalnızca bir sosyal güvenlik meselesi olmaktan çıkmış; tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini doğrudan tehdit eden yapısal bir sorun hâline gelmiştir. Prim borcu bulunan çiftçilerin sübvansiyonlu tarımsal kredilere erişememesi, üretimden çekilmeye ve kırsal yoksulluğun derinleşmesine yol açmaktadır. Bu durum, gıda arz güvenliği ve tarımsal üretim açısından da ciddi riskler barındırmaktadır. Benzer biçimde esnaflar da Bağ-Kur borçları nedeniyle büyük bir çıkmaza sürüklenmiştir. Tarafıma iletilen taleplerde; Bağ-Kur prim borcu nedeniyle yapılandırma beklentisinin uzun süredir karşılanmadığı, borçlar ödenemediği için sağlık hizmetlerine erişimde ciddi sorunlar yaşandığı ve özellikle kronik hastalığı olan yurttaşların hayati önemdeki ilaçlara dahi ulaşamadığı belirtilmektedir. Prim borcu nedeniyle biyolojik ilaç gibi düzenli (kullanılması zorunlu tedavilerin (karşılanamaması, sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Esnaf ve çiftçiler için Bağ-Kur borçlarının yalnızca bir mali yük değil; sağlık hakkını, çalışma hakkını ve insan onuruna yakışır yaşam hakkını doğrudan etkileyen bir sorun hâline geldiği açıktır. Mevcut sistemde, gelir kaybı yaşayan kesimlerden prim tahsil edilemediği gibi, borç nedeniyle temel haklara erişimin kesilmesi toplumsal adalet duygusunu da zedelemektedir. Bu bağlamda,

I- Türkiye genelinde Bağ-Kur (4/b) kapsamında prim borcu bulunan çiftçi ve esnaf sayısı kaçtır? Bu kişilerin illere ve sektörlere göre dağılımı nasıldır? Uşak ili özelinde prim borcu bulunan esnaf ve çiftçi sayısı kaçtır?

SORULAR

1. Bağ-Kur prim borcu nedeniyle sağlık hizmetlerinden yararlanamayan, ilaç temininde sorun yaşayan veya tedavisi aksayan kişi sayısına ilişkin Bakanlığınızın elinde veri bulunmakta mıdır? Kronik hastalığı olan ve hayati ilaçlara erişimi kesilen kaç yurttaş bulunmaktadır?

2. Bağ-Kur prim borçları için yeni bir yapılandırma düzenlemesi hazırlanmakta mıdır? Uzun süredir kamuoyunda dile getirilen yapılandırma beklentisine rağmen Meclis gündemine henüz bir düzenleme gelmemesinin gerekçesi nedir?

3. Geliri düzensiz ve mevsimsel olan çiftçiler ile küçük esnaflar için primlerin gelir esaslı, esnek ve üretim döngüsüne uyumlu biçimde yeniden düzenlenmesine yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?

4. Bağ-Kur prim borcu bulunan yurttaşların, borçları devam etse dahi sağlık hizmetlerine ve hayati ilaçlara erişiminin kesilmemesi yönünde bir geçici veya kalıcı düzenleme yapılması gündemde midir?

5. Prim borcu nedeniyle krediye erişemeyen çiftçi ve esnafların üretimden ve ticaretten çekilmesinin istihdam ve sosyal güvenlik sistemi üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir etki analizi bulunmakta mıdır?

6. Uşak ili özelinde; Bağ-Kur prim borçları nedeniyle üretimini sürdüremeyen çiftçiler ve faaliyetini sonlandırma riskiyle karşı karşıya kalan esnaflar için Bakanlığınızın yerel düzeyde planladığı bir destek veya pilot uygulama var mıdır?