Kars'ın Kağızman ilçesinde iki kişinin sosyal medya paylaşımları nedeniyle gözaltına alınmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Gülüstan Kılıç KOÇYİĞİT Kars Milletvekili

Kars'ın Kağızman ilçesinde, biri 17 yaşında çocuk, diğeri 20 yaşında genç kadın olan iki yurttaşın, saçlarını örerek bu durumu sosyal medya hesaplarında paylaşmaları gerekçe gösterilerek güvenlik güçleri tarafından gözaltına alındıkları kamuoyuna yansımıştır. Gözaltına alınan N.A, (17) ve Ayşe Avcı (20) isimli yurttaşların söz konusu paylaşımı, Suriye ve Rojava'daki gelişmelere ilişkin barışçıl bir tepki ve ifade biçimi olarak gerçekleştirdikleri belirtilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Saç örme eylemi, şiddet içermeyen, herhangi bir suç unsuru barındırmayan ve tamamen sembolik nitelikte bir ifade biçimidir. Bu eylemin suç kapsamında değerlendirilmesi ve kişilerin gözaltına alınması, ifade özgürlüğünün açık bir ihlali niteliğindedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 26'ncı maddesi, herkesin düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla açıklama ve yayma hakkına sahip olduğunu açıkça düzenlemektedir. Aynı şekilde Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10'uncu maddesi, yalnızca hoş karşılanan değil, rahatsız edici veya aykırı bulunan ifadeleri de koruma altına almaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin yerleşik içtihatlarında, sembolik ve barışçıl protesto biçimlerinin ifade özgürlüğü kapsamında olduğu açıkça vurgulanmıştır.

Öte yandan, gözaltına alınan kişilerden birinin çocuk olması, durumu daha da vahim hale getirmektedir. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuğun ifade özgürlüğünü güvence altına almakta; Çocuk Koruma Kanunu ise çocuklara yönelik özgürlükten yoksun bırakma tedbirlerinin son çare olarak uygulanabileceğini düzenlemektedir. Barışçıl bir sosyal medya paylaşımı nedeniyle bir çocuğun gözaltına alınması, çocuğun üstün yararı ilkesine açıkça aykırıdır.

Bu olay, güvenlik güçlerinin keyfi ve ölçüsüz müdahalelerinin, temel hak ve özgürlükler üzerinde caydırıcı bir baskı aracı haline getirildiğini bir kez daha ortaya koymuştur. İfade özgürlüğünün kriminalize edilmesi, demokratik toplum düzeniyle bağdaşmadığı gibi, hukuk devleti ilkesini de ağır biçimde zedelemektedir.

YIL

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Kars'ın Kağızman ilçesinde saç örerek sosyal medyada paylaşım yapan N.A. (17) ve Ayşe Avcı (20) isimli yurttaşlar hangi somut gerekçe ile gözaltına alınmıştır?

2. Söz konusu eylem, Türk Ceza Kanunu'nun veya herhangi bir özel kanunun hangi maddesi kapsamında suç olarak değerlendirilmiştir?

3. Şiddet içermeyen ve sembolik nitelikte bir ifade biçimi olan bu paylaşımın, kamu düzenini bozduğuna dair Bakanlığınıza ulaşmış somut bir delil veya şikâyet var mıdır?

4. Gözaltına alınan kişilerden birinin çocuk olduğu dikkate alındığında, Çocuk Koruma Kanunu ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi hükümleri neden uygulanmamıştır?

5. . İfade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gereken bu tür paylaşımlar nedeniyle yurttaşların (o gözaltına (alınması, orantılılık ve ölçülülük ilkeleriyle nasıl bağdaştırılmaktadır?

6. Son beş yıl içinde, sosyal medya paylaşımları veya sembolik protesto eylemleri gerekçesiyle gözaltına alınan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin kaçı çocuklardan oluşmaktadır?

7. Güvenlik güçlerinin keyfi uygulamalarının önlenmesi ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınması amacıyla Bakanlığınızın herhangi bir denetim veya eğitim çalışması var mıdır?