Uşak ilinde engelli maaşı alan kişi sayısına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 220 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri İ gereğince talep ederim.
Op. Dr. Ali KARAOBA
Engelli aylıkları ve sosyal yardımlar, engelli vatandaşlarımızın insanca yaşam hakkını güvence altına alan en temel sosyal politika araçlarından biridir. Ancak engelli maaşlarının bağlanma süreci, başvuruların değerlendirilme kriterleri, reddedilen başvuruların gerekçeleri ve bütçe planlaması konusunda kamuoyuna yansıyan bilgiler sınırlı ve çoğu zaman şeffaflıktan uzaktır. Bu durum, özellikle gelir düzeyi düşük ve bakıma muhtaç engelli bireyler açısından ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır. Engelli oranına göre maaş düzenlemeleri, aile gelirine göre maaş kesintileri ve engelli vatandaşlarımızı birey olarak ele almayan uygulamalar da yurttaşlarımızın yaşadıkları sorunlar arasındadır.
Uşak ilinde engelli vatandaşlarımız ve aileleri tarafından tarafıma iletilen talep ve şikayetlerde; engelli maaşı bağlanma sürecinin yeterince açık olmadığı, benzer durumdaki başvurular arasında farklı kararlar verildiği ve reddedilen başvuruların gerekçelerinin net biçimde açıklanmadığı yönünde ciddi iddialar bulunmaktadır. Sosyal yardımların adil, ölçülebilir ve denetlenebilir kriterlerle yürütülmesi, sosyal devlet ilkesinin gereğidir. Ayrıca engelli maaşlarına ayrılan bütçenin yıllar itibarıyla nasıl değiştiği, önümüzdeki yıllarda bu alana ayrılacak kaynağın — YaoO3 6 yeterli olup olmadığı ve artan yaşam maliyetleri karşısında mevcut desteklerin engelli bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetip yetmediği de kamuoyunun yanıt beklediği konular arasındadır. Bu bağlamda,
SORULAR
Uşak Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü üzerinden hâlihazırda engelli maaşı alan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilerin engel türlerine (bedensel, zihinsel, ruhsal, görme, işitme, hastalık
| vb.) göre dağılımı nasıldır?
Engelli maaşı alan kişilerin yaş gruplarına ve cinsiyete göre dağılımı nasıldır? Kaçı ağır engelli veya tam bağımlı statüdedir?
Uşak ilinde vatandaşlarımıza engelli maaşı bağlanmasında kullanılan değerlendirme ve puanlama kriterleri nelerdir? Bu kriterler hangi mevzuata dayanmaktadır ve nasıl uygulanmaktadır?
2020-2025 yılları arasında Uşak'ta engelli maaşı başvurusu yapan kişi sayısı kaçtır? Bu başvuruların kaçı kabul edilmiş, kaçı reddedilmiştir?
Aynı dönemde reddedilen engelli maaşı başvurularının temel gerekçeleri nelerdir? Gelir kriteri, engel oranı, hane durumu veya başka nedenlerle reddedilen başvuruların sayısal dağılımı nasıldır?
Engelli maaşı başvurularının değerlendirilmesi sürecinde itiraz mekanizması nasıl işlemektedir? Uşak ilinde yapılan itiraz başvurusu sayısı kaçtır ve bu itirazların kaçı olumlu sonuçlanmıştır?
Uşakili için engelli maaşları kapsamında 2024 ve 2025 yıllarında ayrılan toplam bütçe ne kadardır? Bu bütçenin yıllara göre değişimi nasıldır?
2026 ve sonraki yıllar için engelli maaşları ve engelli bireylere yönelik sosyal yardımlar kapsamında Uşak ili özelinde öngörülen bütçe miktarı nedir?
Artan yaşam maliyetleri ve engelli bireylerin özel ihtiyaçları dikkate alındığında, engelli maaşlarının yeterliliğine ilişkin Bakanlığınız tarafından yapılmış bir etki analizi veya güncelleme çalışması bulunmakta mıdır?
Uşak ilinde engelli bireylerin sosyal yardımlara erişimini kolaylaştırmak, başvuru süreçlerini sadeleştirmek ve keyfi uygulamaların önüne geçmek amacıyla Bakanlığınızın planladığı yeni bir düzenleme veya uygulama var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o :a) 17.02.2026 tarihli ve 1800621 sayılı yazınız.
b) 08.06.2026 tarihli ve 1870974 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/40036 ve 7/44973 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
1. 740036 Cevap Metni (1 Sayfa)
2. 7/44973 Cevap Metni (3 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 7330 İğ
Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA"ya Ait 7/40036 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
2022 sayılı Kanun kapsamındaki aylıklara ilişkin iş ve işlemler; mezkur Kanun ile 25/01/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Bu kapsamda Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında sosyal güvencesi olmayan ve aylık bağlanacak kişinin kendisi ve eşi dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin 1/3'ünden az olan 65 yaş üstü vatandaşlarımıza Yaşlı Aylığı bağlanmaktadır.
Ayrıca Bakanlığımızca 2022 sayılı Kanun kapsamında "040 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9040 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.
2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarına ilişkin artışlar, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu doğrultusunda, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Mali ve Sosyal Haklar Genelgesinde yer alan memur aylık katsayısına göre belirlenmekte, artış oranı söz konusu gösterge artışı oranında uygulanmaktadır.
Bakanlığımızca sunulan sosyal yardım programları objektif yararlanma kriterleri ile yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri doğrultusunda şeffaf bir şekilde yürütülmektedir. SYD Vakıflarına yapılan yardım başvuruları, 3294 sayılı Kanun kapsamında Vakıfların karar organları olan ve başkanlığını da mülki idare amirlerinin yaptığı Vakıf Mütevelli Heyeti tarafından değerlendirilerek karara bağlanmaktadır.
Bu doğrultuda 2022 aylıklarına ilişkin başvurular sistem üzerinden yapılan sorgulamalar ve sosyal incelemeden elde edilen veriler doğrultusunda Vakıfların karar organı olan Mütevelli Heyetleri tarafından sonuçlandırılmaktadır.
Öte yandan ilgili Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında "(3) Mütevelli Heyeti kararlarına ilişkin itirazlar ilgili Vakfa yapılır." hükmü yer almaktadır.
Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Sağlık Bakanlığının görev ve faaliyet alanı içerisinde bulunduğundan Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan