6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında Diyarbakır'ın Bağlar ilçesinde inşa edilen bazı konutlarda yapısal ve teknik sorunlar bulunduğu iddiasına ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen Diyarbakır ilinde, Bağlar ilçesi Oğlaklı mevkiinde depremzedeler için toplam 13.190 konut inşa edilmiştir. Bu konutlardan 1. bölge 5. Etap DB 19 Blok başta olmak üzere bazı bloklarda, 2025 Şubat ayında hak sahiplerinin yerleştirilmesinden kısa bir süre sonra, ciddi yapısal ve teknik sorunlar ortaya çıkmıştır.

Hak sahiplerinin beyanlarına göre; karların erimesiyle birlikte yalıtım altından su sızıntıları başlamış, balkon borularından ve iç cephe duvarlarından su gelmiş, duvarlarda nemlenme, boya kabarması, küflenme ve ağır koku oluşumu meydana gelmiştir. Konutların henüz yeni teslim edilmiş olmasına rağmen, bu durum yapı kalitesi, denetim süreçleri ve uygulanan yalıtım sistemlerinin yetersizliği konusunda ciddi kuşkular doğurmaktadır.

Vatandaşların iddialarına göre, şantiye faaliyetlerini yürüten müteahhit firma şantiyeyi kapatmış, site yönetimi ve yetkili kurumlar tarafından yapılan başvurulara rağmen etkin bir teknik inceleme ve onarım süreci başlatılmamıştır. Hak sahipleri, sorunun "yalıtım kaynaklı" olduğu yönünde sözlü beyanlar dışında somut bir çözümle karşılaşmamış, muhatap bulamamış ve mağduriyetleri artarak devam etmiştir.

Deprem sonrası inşa edilen ve "güvenli konut" olarak kamuoyuna sunulan yapıların, daha ilk yıl içinde bu tür sorunlarla gündeme gelmesi, yalnızca teknik değil aynı zamanda idari, hukuki ve kamusal sorumluluk açısından da ciddi bir sorun teşkil etmektedir.

Bu bağlamda,

1. Diyarbakır ili Bağlar ilçesi Oğlaklı mevkiinde inşa edilen 13.190 deprem konutunun yapımında görev alan yüklenici firmalar hangileridir?

2)1. Bölge 5. Etap DB 19 Blokta meydana gelen su sızıntıları ve yalıtım sorunları hakkında Bakanlığınıza yapılmış başvuru, şikâyet ve tutanak sayısı kaçtır?

3)Söz konusu blok ve diğer bloklarda yalıtım, drenaj, izolasyon ve altyapı sistemlerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış teknik denetimler var mıdır? Varsa rapor sonuçları nelerdir?

4)Kar erimesi sonrası oluşan su baskınlarının: o Yalıtım hatası

Proje tasarım hatası

Malzeme kalitesizliği

Uygulama (işçilik) hatası o Drenaj altyapısı yetersizliği nedenlerinden hangisi/hangileri kaynaklı olduğu tespit edilmiştir? 5)Bu konutların yapım sürecinde TOKİ, Emlak Konut, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü ve ilgili kurumların denetim sorumlulukları nasıl yerine getirilmiştir?

6)Söz konusu sorunlarla ilgili yüklenici firmalar hakkında herhangi bir idari yaptırım, sözleşme feshi, ceza, kara liste uygulaması yapılmış mıdır?

7)Mağdur olan hak sahiplerinin konutlarında meydana gelen maddi zararlar için: o Tespit çalışması yapılmış mıdır? o Hasar tespiti raporu düzenlenmiş midir? o Onarım ve tadilat işlemleri hangi kurum tarafından yapılacaktır?

8)Bu konutlarda yaşayan vatandaşların sağlık riskleri (küf, nem, hava kalitesi, solunum yolu hastalıkları) açısından herhangi bir çevresel sağlık incelemesi yapılmış mıdır? 9)Aynı bölgede bulunan diğer etap ve bloklarda benzer sorunların yaşanıp yaşanmadığına dair Bakanlığınızın elinde bir veri bulunmakta mıdır?

10)Oğlaklı bölgesindeki deprem konutlarının tamamı için bağımsız teknik denetim ve yapı güvenliği incelemesi yapılması planlanmakta mıdır?

11)Bu tür yapısal sorunların tekrar yaşanmaması için:

• Yeni yapılacak deprem konutlarında yalıtım ve izolasyon standartları değiştirilecek midir?

• Denetim mekanizmaları güçlendirilecek midir?

. Bağımsız denetim zorunluluğu getirilecek midir?

12)Mağduriyet yaşayan vatandaşların muhatap bulamaması nedeniyle ortaya çıkan idari boşluğun giderilmesi için Bakanlığınız tarafından özel bir koordinasyon ve kriz yönetim birimi oluşturulması planlanmakta mıdır?

CEVAPLAR

1Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Diyarbakır ili Bağlar ilçesi Oğlaklı - Karacadağ mevkiinde toplam 13.190 adet deprem konutu inşa edilmiş ve deprem sonrası vatandaşlarımızın acil barınma ihtiyacının karşılanabilmesi amacıyla söz konusu konutların yapım süreci hızlı bir şekilde ihale edilerek tüm çalışmalar Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) koordinasyonunda gerçekleştirilmiştir. Konut projelerinin ihale ve yapım süreçleri kapsamında Oğlaklı 1. Bölge ve 2. Bölge olmak üzere toplam 13 ihale konusu iş için 12 farklı yüklenici firma görev almış olup, söz konusu tüm firmalar https:/Www.toki.gov.trillere-gore-projeler adresinde yeralmaktadır.

2)1.Bölge 5. Etap DB 19 Blokta meydana geldiği iddia edilen su sızıntıları ve yalıtım sorunlarına ilişkin olarak site yönetimi, CİMER vb. kanallar üzerinden şikâyetler iletilmekte olup, iletilen başvurular ise ilgili birimler tarafından değerlendirilmekte; sahada görev yapan müşavir firmanın teknik personeli ile TOKİ teknik -personelinin gerçekleştirdiği incelemeler neticesinde gerekli görülmesi hâlinde yüklenici firmalara tadilat yaptırılmaktadır. Yapılan işlemlerin tamamlandığına ilişkin tutanaklar başvuru sahiplerinden alınarak TOKİ'ye iletilmekte ve süreç titizlikle takip edilmektedir.

3)Tüm yapılarda yalıtım, drenaj, izolasyon ve altyapı sistemlerine ilişkin imalatlar proje ve teknik şartnamelerine uygun olarak, sahada görev yapan kontrol-müşavir firma teknik personelleri ile İdaremiz teknik personellerinin denetiminde gerçekleştirilmekte olup, tekniğine ve mevzuata aykırı herhangi bir imalat yapılmaması adına gerekli kontroller düzenli olarak imalat sahasında yapılmaktadır.

4)Kar erimesi sonrasında oluştuğu ifade edilen su baskınları ve nem oluşumlarına ilişkin gerekli tespitler sahada müşavir firma teknik personelleri tarafından yapılmaktadır. Yapılan incelemelerde herhangi bir aksaklık görülmesi durumunda gerekli tadilatlar teknik usullere uygun şekilde ve hava şartlarının elverdiği ölçüde yüklenici firmalar tarafından ivedilikle gerçekleştirilmektedir.

5)Deprem konutlarının yapım sürecinde TOKİ adına görev yapan müşavir firma teknik personeli sahada yürütülen imalatlara ilişkin denetimleri 7/24 kesintisiz şekilde gerçekleştirmekte ve İdareye düzenli raporlama yapmaktadır. Ayrıca TOKİ teknik personelleri tarafından da gerçekleştirilen şantiye denetimlerinde teknik mevzuata uygunluk, kalite standartları ile proje ve şartname hükümlerine uyum hususları periyodik olarak odenetlenmektedir. İnşaat süreçlerinin tamamlanmasının ardından konutlar müşavir firma tarafından yapılan kontroller neticesinde hak sahiplerine düzenlenen teslim formları ile teslim edilmiştir.

6)Yapılan incelemeler sonucunda yüklenici firmaların sözleşme ve teknik şartnamelere aykırı bir uygulamasının tespit edilmesi hâlinde ilgili sözleşme hükümleri çerçevesinde gerekli idari . yaptırımlar uygulanabilmektedir.

'7YHak sahiplerinin konutlarında meydana geldiği iddia edilen zararlara ilişkin süreç, hak sahibinin başvurusu üzerine sahada müşavir-kontrol firmaların teknik personelleri ve TOKİ teknik personelleri tarafından gerçekleştirilen teknik incelemeler neticesinde yürütülmektedir. Konutların teslimi sırasında müşavir firma tarafından hak sahipleri ile birlikte düzenlenen teslim formları da gerekli incelemelerde dikkate alınmakta olup, bahse konu şikâyetin yüklenici firmadan tespit edilmesi hâlinde gerekli tadilatlar yüklenici firmalara yaptırılmakta olup, gizli ve kusurlu ayıplı işlerde ise yüklenici firmaların İdaremizle yapmış oldukları sözleşmelerde de 15 yıl müteselsilsen sorumlu olmaktadır.

8)Söz konusu konutlarda yaşayan vatandaşlarımız açısından sağlık riski oluşturabilecek herhangi bir çevresel sağlık sorunu bilgisi Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na ulaşmamıştır. Mevcut konutlar, " teknik şartnamelere ve yapı standartlarına uygun olarak inşa edilmiş olup, nem, küf veya hava kalitesi kaynaklı sağlık riski bulunmamaktadır. Konutların güvenli ve sağlıklı kullanımını sağlamak amacıyla rutin saha kontrolleri ve teknik denetimleri etkin şekilde sürdürülmektedir. Hak sahipleri, her türlü şikayetlerini TOKİ'ye yazılı olarak iletmekte ve şikayetlerin giderilmesi ile ilgili süreçler titizlikle yürütülmektedir.

9)Aynı bölgede bulunan diğer etap ve bloklarda benzer sorunların yaygın şekilde yaşandığına ilişkin İdaremize ulaşmış sistematik bir veri bulunmamakta olup, İdaremize iletilen münferit başvurular ayrı ayrı değerlendirilmekte ve gerekli işlemler yapılmaktadır.

10)Oğlaklı - Karacadağ bölgesinde inşa edilen deprem konutlarının tamamı yürürlükteki deprem yönetmeliği, yapı denetim mevzuatı ve ilgili teknik şartnameler doğrultusunda projelendirilmiş ve inşa edilmiştir. İnşaatların yapım aşamasında etkin bir denetim sistemi uygulanmakta; uzman personelin çalıştığı müşavirlik kontrol sistemi ile inşaatların yapım süreci denetim altında tutulmaktadır. Ayrıca hem müşavirleri hem de inşaat sürecini kontrol eden TOKİ mühendislerinden oluşan ikinci bir kontrol sistemi ile de uygulama aşamaları denetlenmektedir.

110)Deprem konutlarının yapımında kullanılan yalıtım ve izolasyon sistemleri mevcut güncel standartlar ve teknik şartnameler doğrultusunda İdaremizce uygulanmakta olup, kontrol teknik personeller tarafından mevzuat ve teknik şartnameler kapsamında sürdürülmektedir. İnşaatların yapım aşamasında etkin bir denetim sistemi uygulanmaktadır.

12)Deprem sonrası süreçte vatandaşlarımızın taleplerine ilişkin sahada muhatap bulunamaması gibi bir durum söz konusu değildir. Bu kapsamda görevli site yönetimi personelleri ile müşavir firma teknik personeli sahada 7/24 kesintisiz şekilde görev yapmakta olup gelen talepler doğrultusunda gerekli tespitler yapılarak ve gerekli işlemler yerinde ivedilikle gerçekleştirilmektedir.