Van ili genelinde ve Erciş ilçesindeki kanalizasyon altyapısı sorununa ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 10 Şubat 2026 tarihinde 7/40426 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 155 gün sonra, 15 Temmuz 2026).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Van ili genelinde ve Erciş ilçesindeki kanalizasyon altyapısı sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40426, 10 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40426-van-ili-genelinde-ve-ercis-ilcesindeki-kanalizasyon-altyapisi-sorununa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/83f1a283-3297-4dc1-b97d-019c573c651b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 155 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı tarafından Anayasa'nın 98'inci,
İçtüzüğün 96" ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Van'da yapısal sorunların yarattığı mağduriyetler her geçen gün artarak yaşamı zorlaştırmaktadır. Van Su ve Kanalizasyon İdaresi (VASKİ) tarafından uygulanan yüksek zam oranları, sık sık yaşanan su kesintileri, fiilen abone olmayan yurttaşlara fatura gönderilmesi ve her ay düzenli olarak gelen yüksek fatura şikâyetleri kamuoyuna da yansımaktadır. Van merkez başta olmak üzere ilçe ve kırsal yerleşimlerin tamamında su sorunu kriz boyutuna ulaşmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (13 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İl genelinde uzun yıllardır çözülemeyen altyapı eksiklikleri, plansız kentleşme ve çevresel ihmaller nedeniyle yurttaşlar ciddi mağduriyetler yaşamaktadır. Merkez ilçeler ve kırsal mahalleler dâhil olmak üzere birçok yerleşim yerinde kanalizasyon ve atık su altyapısı bulunmamakta ya da mevcut sistemler eski ve yetersiz durumdadır. Atık suların arıtılmadan dere yataklarına, tarım alanlarına ve yerleşim çevresine bırakıldığına ilişkin şikâyetler artmakta, bu durum çevre kirliliği ve halk sağlığı açısından ciddi riskler doğurmaktadır. Özellikle Erciş ilçesinde su, kanalizasyon ve çevre sağlığına ilişkin sorunlar halk sağlığını tehdit edecek boyutlara ulaşmıştır.
Erciş ilçesinin içme ve tarımsal su ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa edilen Morgedik Barajı'nın bu sorunları çözeceği ifade edilmiş olmasına rağmen, barajın yapım sürecinde ve sonrasında ciddi ekolojik tahribat meydana geldiği, buna karşın ilçede su kesintilerinin devam ettiği, yağışlı havalarda musluklardan çamurlu ve kirli su aktığı belirtilmektedir. Tarafıma aktarılan bilgilere göre; Çelebibağ Mahallesi başta olmak üzere birçok mahallede Morgedik Barajı ve VASKİ kaynaklı içme suyu ve kanalizasyon altyapı sorunları sürmektedir. Morgedik Barajından Erciş'e gelen su hattının regülatör ile baraj arasındaki yaklaşık 8,9 kilometrelik kısmının açıkta olduğu, bunun hijyen ve güvenlik sorunlarına yol açtığı ve hattın kapalı sisteme alınması için Devlet Su İşleri tarafından acilen çalışma yapılması gerektiği ifade edilmektedir.
Bazı mahallelere sondaj kuyuları aracılığıyla su verildiği, bu nedenle elektrik kesintilerinde suyun da kesildiği aktarılmaktadır. hollb
Öte yandan Çelebibağ Mahallesi başta olmak üzere birçok mahallede kanalizasyon altyapısının yetersiz olması nedeniyle atık sular sağlıklı şekilde bertaraf edilememekte; koku, çevre kirliliği ve hastalık riski ortaya çıkmaktadır. Mahalle sakinlerinin sorunlara ilişkin defalarca başvuruda bulunmasına rağmen kalıcı bir çözüm üretilmediği, benzer sorunların Van'ın kırsal mahallelerinde de yaygın olduğu belirtilmektedir. İl genelinde devam eden altyapı eksiklikleri yaşam kalitesini ciddi biçimde düşürmektedir.
Bu bağlamda;
Van il genelinde (merkez ve ilçeler dâhil) kanalizasyon altyapısı bulunmayan mahalle sayısı kaçtır? Bu mahallelerin ilçe bazında dağılımı nedir?
Van genelinde mevcut kanalizasyon sistemlerinin kaç kilometresi ekonomik ömrünü tamamlamıştır? Yenilenmesi gereken hatlara ilişkin bir envanter çalışması yapılmış mıdır?
Kanalizasyon altyapısı bulunmayan veya yetersiz olan yerleşimlerde atık sular hangi yöntemlerle bertaraf edilmektedir? Bu yöntemler çevre ve halk sağlığı açısından denetlenmekte midir?
Atık suların arıtılmadan dere yataklarına, göllere ve tarım alanlarına bırakıldığına dair Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetler üzerine hangi idari yaptırımlar uygulanmıştır?
. Van'da kanalizasyon eksikliği nedeniyle yeraltı sularının ve içme suyu kaynaklarının kirlenmesine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış analiz ve raporlar var mıdır?
Van'ın Erciş ilçesinde, özellikle Çelebibağ Mahallesi'nde yaşanan kanalizasyon ve altyapı sorunlarına ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü veya planladığı çalışmalar nelerdir? Planlanan bir proje ya da yapım aşamasında olan bir çalışma yoksa gerekçesi nedir? İlçe genelinde altyapı yetersizliğinden kaynaklı koku ve halk sağlığı sorunları hakkında Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetler üzerine yapılan denetimler nelerdir?
Erciş ilçesinde içme suyu, kanalizasyon ve çevre altyapısına yönelik bütüncül bir iyileştirme projesi hazırlanmakta mıdır? Buna dair son 5 yılda yapılan çalışmalar nelerdir?
2020—2025 yılları arasında Van ili için kanalizasyon ve atık su altyapısına ayrılan toplam bütçe ne kadardır? Bu bütçenin ne kadarı fiilen kullanılmıştır?
SORULAR
Kanalizasyon altyapısı yetersiz olduğu halde yeni yapılaşmaya izin verilen bölgelerle ilgili olarak kayyım dönemlerinde yerel yönetimler hakkında herhangi bir idari işlem yapılmış mıdır?
Kırsal mahallelerde fosseptik sistemlerinin denetimsiz ve sağlıksız şekilde kullanıldığı iddiaları Bakanlığınız denetimlerinde tespit edilmiş midir?
Van genelinde kanalizasyon ve atık su kaynaklı çevre kirliliğinin Van Gölü havzasına etkilerine ilişkin Bakanlığınızın yürüttüğü özel bir çalışma bulunmakta mıdır?
Yerel halkın kanalizasyon, atık su ve çevre sağlığı konularında bilinçlendirilmesine yönelik Bakanlığınız tarafından yürütülen sürekli bir eğitim veya bilgilendirme programı bulunmakta mıdır?
14, Van'ın genelinde kanalizasyon hatlarının, yağmur sularının taşıdığı toprak ve çamur nedeniyle sık sık tıkanmasına rağmen, VASKİ tarafından bu hatlarda düzenli ve periyodik temizlik çalışmalarının yapılmama gerekçesi nedir? Yapılan bir temizlik çalışması varsa hangi sıklıkla yapılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanı ·
İlgi O: 23.02.2026 tarihli ve 1803642 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde yer alan Van Milletvekili Gülderen VARLİ'ye ait 7/40426 esas numaralı soru önergesi incelenmiştir.
Bahse konu soru önergesinde belirtilen hususlarla ilgili olarak yapılan incelemede;
Van Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (VASKİ) sorumluluk sahasında yer alan merkez ilçelerdeki (İpekyolu, Tuşba ve Edremit) mahallelerin büyük bir kısmında ana şebeke hattı hizmetinin sunulduğu, ilgili ilçe belediyeleri tarafından imar yollarının fiziki olarak açılmasının ve VASKİ'nin imkânları doğrultusunda yatırım programına yönelik çalışmaların projelendirildiği; Erciş, Çaldıran, Muradiye, Özalp ve Saray ilçelerinin mahallelerinde ise imar planlarının olmaması ve terkinli hizmet yollarının bulunmaması sebebiyle kanalizasyon altyapısının yapılmadığı; Bahçesaray, Başkale, Çatak, Gevaş ve Gürpınar ilçelerinde kanalizasyon hattı olmayan mahallenin bulunmadığı, imar planı olan yerleşim alanlarının yaklaşık "o 95'inde kanalizasyon altyapısının mevcut olduğu,
Bahçesaray, Başkale, Çatak, Gevaş ve Gürpınar ilçe merkezlerinde bulunan kanalizasyon sistemlerinde ekonomik ömrünü tamamlayan kanalizasyon hattının bulunmadığı, idarenin sorumluluk sahasında yer alan merkez ilçelerde işletme ömrünü tamamlamış veya revizyon ihtiyacı olan kanalizasyon hatlarının tespiti için saha tarama ve envanter çalışmalarının kesintisiz olarak sürdürüldüğü, bu kapsamda saptanan noktaların öncelik sırasına göre teknik incelemeye tabi tutulduğu, hazırlanan iyileştirme raporları doğrultusunda gelecek dönem yatırım planlamalarına dâhil edilerek gerekli yenileme çalışmalarının hedeflendiği,
Teknik olarak kanalizasyon altyapısı kurulumu devam eden yerleşim alanlarında ortaya çıkan atık suların, ilgili mevzuat ve teknik standartlar çerçevesinde sızdırmaz nitelikteki bireysel foseptik sistemleri aracılığıyla yönetildiği, bu kapsamda vatandaşların VASKİ'ye ilettiği talepler doğrultusunda mülkiyet sınırları içerisindeki atık suların vidanjör araçları vasıtasıyla güvenli bir şekilde çekildiği, toplanan atık suların çevre ve halk sağlığı standartlarına uygun olarak belirlenmiş atık su arıtma tesislerine taşınarak deşarj edildiği, söz Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı x80585 Hi konusu işlemlerin yürürlükteki çevre mevzuatı ve toplum sağlığı kriterleri göz önünde bulundurularak imkânlar dâhilinde titizlikle takip edildiği,
İl geneli kanalizasyon şebekesinin omurga, ana hat ve kolektör hatlar olmak üzere toplam 2.400 km uzunluğunda olduğu, atık suların yeraltı sularına karışmasının söz konusu olmadığı, içme suları ile ilgili olarak İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik gereğince fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerin belirli periyotlarla yapıldığı ve ilgili analiz çalışmalarının İl Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü, analiz ve denetim raporlarının her ay VASKİ'ye iletildiği, il genelinde yaklaşık 1.200 izlem noktasının bulunduğu, denetimlerin bu izlem noktalarında veya bağımsız numune alma noktalarında gerçekleştirilebildiği, uygulamalar sonucunda ilde herhangi bir sorun veya olumsuz durum ile karşılaşılmadığı, mevcut altyapı ve denetim uygulamalarının ilgili mevzuata uygun şekilde güvenli ve sürekli olarak işletildiği,
Erciş ilçesine bağlı ilgili bölgede kot altı hanelerin bulunduğu ve çoğunun imara kapalı bölgelerde yer aldığı,
İlçede 2020-2025 yılları arasında 34.956 içme suyu ve 12.622 kanalizasyon arızası, 19.029 vidanjör aracı, 19.911 basınç aracı, 3.066 abone bağlantısı (içme suyu ve kanalizasyon), 608 baca yükseltme, 180 baca temizliği, 332.126 m'lik içme suyu hat yapımı, 40.194 m'lik kanalizasyon hat yapımı ve 58 kaptaj bakım ve onarım çalışmasının yapıldığı,
2020-2025 yılları arasında ilin kanalizasyon ve atık su altyapısına yönelik yatırım faaliyetleri kapsamında 36.788.225,86 TL harcama gerçekleştirildiği,
İlgili işlem ve yaptırımların, ruhsata yetkili belediyeler tarafından planlandığı ve uygulandığı, VASKİ'nin sorumluluk sahasında altyapı yetersizliği sebebiyle belirlenmiş herhangi bir imar yerleşim alanının bulunmadığı, ekonomik ve teknolojik olarak ömrünü tamamlamış kanalizasyon ve şebeke altyapısının sürekli yenilendiği ve modernizasyon çalışmaları ile güçlendirildiği,
İdarenin sorumluluk sahasında yer alan merkez ilçelerdeki (İpekyolu, Tuşba ve Edremit) kanalizasyon şebeke hatlarının sağlıklı, kesintisiz ve sürdürülebilir bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla düzenli bakım, onarım ve temizlik faaliyetlerinin yürütüldüğü, şebeke hatlarındaki tıkanıklıklarla mücadele ve önleyici bakım çalışmaları kapsamında modern teknolojiye uygun kombine kanal temizleme araçları ve basınçlı kanal açma ekipmanlarıyla şebeke hatlarında meydana gelen veya oluşabilecek tıkanıklıklara anında müdahale edildiği, kanalizasyon hatları ve baca (logar) kontrollerinin belirli bir takvim çerçevesinde düzenli olarak gerçekleştirildiği, vatandaşlardan gelen bildirimler ve saha ekiplerinin tespitleri doğrultusunda öncelikli bölgelerde temizlik işlemlerinin periyodik olarak gerçekleştirildiği, özellikle yağışlı dönemlerde yüzey sularının taşıdığı toprak, çamur ve benzeri katı atıkların hatlarda birikerek işletme verimliliğini düşürmemesi için riskli bölgelerde temizlik ve tahliye çalışmalarının yoğunlaştırıldığı,
Konu ile ilgili olarak VASKİ'nin genel teftiş programları kapsamında teftiş edildiği ve 2025 yılında özel teftişinin yapıldığı, bu kapsamda | özel teftiş raporu ve | tevdi raporunun düzenlenerek raporların gereği için ilgili birimlere intikal ettirildiği, 5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyelerin Denetimi" başlıklı 55 inci maddesi uyarınca yapılan denetim sonuçlarının belediye meclislerinin bilgisine sunulmak üzere belediyesine gönderildiği
Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı 58574510 anlaşılmıştır.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan
Telefon No: Faks No: İçişleri Uzman Yardımcısı