2016-2025 yılları arasında kapatılan veya el konulan vakıf ve derneklere ilişkin

İlgi O: 23.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1803642 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde yer alan Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'na ait 7/40428 Esas No'l yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Anayasa'nın 33 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası "Dernek kurma hürriyeti ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürrivetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir." ve 5 inci fıkrası "Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, milli güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar." hükmünü,

5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 30 uncu maddesinin b bendi "Anayasa ve kanunlarla açıkça yasaklanan amaçları veya konusu suç teşkil eden fiilleri gerçekleştirmek amacıyla kurulamaz." ve 32 nci maddesinin p bendi "30 uncu maddenin (b) bendinde belirtilen kurulması yasak dernekleri kuranlar ile bu bende aykırı harekette bulunan dernek yöneticileri fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde bir yıldan üç yıla kadar hapis ve elli günden az olmamak üzere adli para cezası ile cezalandırılır ve derneğin Jeshine de karar verilir." hükmünü,

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 87 nci maddesi "Dernekler, aşağıdaki hâllerde kendiliğinden sona erer:

1. Amacın gerçekleşmesi, gerçekleşmesinin olanaksız hâle gelmesi veya sürenin sona ermesi,

2. İlk genel kurul toplantısının kanunda öngörülen sürede yapılmamış ve zorunlu organların oluşturulmamış olması,

3. Borç ödemede acze düşmüş olması,

4. Tüzük gereğince yönetim kurulunun oluşturulmasının olanaksız hâle gelmesi,

5. Olağan genel kurul toplantısının iki defa üst üste yapılamaması.

Her ilgili, sulh hâkiminden, derneğin kendiliğinden sonra erdiğinin tespitini isteyebilir. ", 88 inci maddesi "Genel kurul, her zaman derneğin feshine karar verebilir." ve 89 uncu maddesi "Derneğin amacı, kanuna veya ahlâka aykırı hâle gelirse; Cumhuriyet savcısının veya bir ilgilinin istemi üzerine mahkeme, derneğin feshine karar verir. Mahkeme, dava sırasında faaliyetten alıkovma dahil gerekli bütün önlemleri alır." hükmünü,

6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin

Telefon No: (312)422 48 25 Dahili: 4825 Faks No: (312)417 45 13

• Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunu'nun 2 nci maddesinin 3 üncü fıkrası Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üveliği veva iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almavan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. Bu fikra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da ikinci fikra hükümleri uvgulanır. " hükmünü amirdir.

Derneklerin fesih, kendiliğinden dağılma veya kapatılma işlemleri yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleşmektedir.

Bilgi ve gereğini arz ederim.

Mustafa ÇİFTÇİ Bakan Telefon No: (312)422 48 25 Dahili: 4825 Faks No: (312)417 45 13 Şube Müdürü ğ£