Kocaeli'de bulunan bir rafineride alınan iş güvenliği önlemlerine ilişkin
Kaynak göster
Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 13 Şubat 2026 tarihinde 7/40530 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 19 Haziran 2026).
Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Kocaeli'de bulunan bir rafineride alınan iş güvenliği önlemlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40530, 13 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40530-kocaeli-de-bulunan-bir-rafineride-alinan-is-guvenligi-onlemlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d49413fe-ed2b-40ce-842e-019c6b858891
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 126 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kocaeli ili Körfez ilçesi Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşlarından biri olan TÜPRAŞ rafinerisine ev sahipliği yapmaktadır. Kocaeli, ağır sanayi yoğunluğu ve geçmişte yaşanan büyük kazalar sebebiyle endüstriyel risklere karşı toplumsal hassasiyetin yüksek olduğu bir şehirdir. 1999 Marmara Depremi sonrasında TÜPRAŞ"ta yaşanan yangın hafızalarda derin iz bırakmış; yakın dönemde bölgemizde meydana gelen endüstriyel yangınlar ve can kayıpları da bu kaygıları artırmıştır.
Bu kapsamda; TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi"nde çalışan işçilerin tarafından "norm kadro" düzenlemesi ile çeşitli ünitelerde operatör sayılarının düşürüleceği, ayrıca bugüne kadar teknik personel tarafından yürütülen gaz ölçüm işlemlerinin ünite operatörlerine devredileceği uyarıları yapılmıştır. İşçiler, bu uygulamaların iş yükünü artıracağını, yüksek riskli ünitelerde yeni riskler doğacağını ve tesis emniyetini zayıflatabileceği hususunda endişelerini dile getirmektedir
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Rafineriler; patlayıcı-parlayıcı atmosfer riski, toksik gaz maruziyeti, kapalı alan çalışmaları ve sıcak işler gibi çok sayıda kritik tehlike barındıran, "büyük endüstriyel kaza" potansiyeli bulunan tesislerdir. Bu nedenle personel sayısında azaltma, görev tanımı değişikliği ve kritik emniyet süreçlerinin kimlerce yürütüleceği gibi konular yalnızca işyeri içi bir düzenleme olarak değil; Körfez ilçesiyle beraber tüm İzmit Körfezindeki yerleşimlerin güvenliği açısından konunun değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
I) TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi"nde son 5 yıl içinde Bakanlığınıza intikal eden iş kazası, ramak kala olayı, meslek hastalığı şüphesi, yangın/patlama riski bildirimlerinin sayısı kaçtır? Bu olaylara ilişkin yapılan idari işlemler nelerdir?
SORULAR
TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi'nde "norm kadro" adı altında operatör sayılarının düşürüleceği iddiası Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bu kapsamda işveren tarafından Bakanlığınıza yapılan bir bildirim veya sunulan bir risk değerlendirmesi var mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 2.Kat Oda No:F219 TBMM-Çankaya/ANKARA
3)
4)
5)
6)
7)
8)
0)
Çok tehlikeli sınıfta yer alan rafineri ünitelerinde, operasyon güvenliğini etkileyebilecek asgari personel/vardiya personeli kriterleri mevzuat veya iyi uygulamalar çerçevesinde nasıl belirlenmektedir? Bakanlığınızın bu konuda sektörel bir rehberi veya denetim standardı mevcut mudur?
Teknik personel tarafından yürütüldüğü belirtilen gaz ölçüm işlemlerinin operatörlere devredilmesi planı doğru mudur? Doğruysa bu değişiklik için yeni bir risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?
Gaz ölçümünü yapacak personele verilecek eğitim, sertifikasyon, yetkilendirme süreci nasıl işletilecektir?
Gaz ölçümü, kapalı alan giriş izni, sıcak iş izni gibi kritik adımların kimlerce yürütüleceği; "iş yükü" ve "zaman baskısı" altında yanlış karar riskini artırabileceğinden, bu görev değişikliği için Bakanlığınızca "uygunluk denetimi" yapılacak mıdır?
TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi"nde görev yapan operatörlerin vardiya başına düşen iş yükü, görev kapsamı ve sorumlulukları değişecek midir? Değişecekse, bu değişiklikler işçilere yazılı olarak bildirilmiş midir?
Norm kadro düzenlemesi kapsamında, aynı işi daha az çalışanla sürdürme yaklaşımının fazla mesai, yorgunluk, dikkat azalması gibi İSG risklerini artırabileceği açıktır. Bu nedenle Bakanlığınızca tesiste psikososyal riskler ve yorgunluk yönetimi açısından özel bir inceleme yapılmış mıdır / yapılacak mıdır?
TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi, Büyük Endüstriyel Kaza riski bakımından değerlendirilmekte midir? Bu çerçevede son iki yılda kaç kez tatbikat yapılmıştır ve Bakanlığınızın denetim bulguları nelerdir?
İşçilerin "kritik ünitelerde yeni riskler doğuyor" uyarısı dikkate alınarak;
Bakanlığınız, tesisteki İSG Kurulu kararlarını, ramak kala kayıtlarını ve düzeltici/önleyici faaliyet raporlarını incelemiş midir?
I)Son üç yılda TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi'nde kaç kez İSG denetimi/teftiş yapılmıştır? Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler nelerdir ve bu eksikliklere ilişkin yaptırımlar uygulanmış mıdır?
İşçiler tarafından dile getirilen iddialar doğrultusunda; Bakanlığınız TÜPRAŞ yönetimi, yetkili sendika ve çalışan temsilcileriyle üçlü bir acil toplantı yapmayı planlamakta mıdır? Planlanıyorsa tarih aralığı nedir?
Kocaeli gibi sanayi yoğunluğu yüksek bir bölgede, rafineri kaynaklı riskler yalnız işyerini değil çevre yerleşimleri de etkileyebileceğinden; Bakanlığınızın ilgili kurumlarla (AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vb.) koordinasyon içinde yürüttüğü kamu güvenliği çalışmaları nelerdir?
€-posta: latfuturkkan &tbrm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 2.Kat Oda No:F219 TBMM-Çankaya/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi'nde son 5 yıl içinde Bakanlığınıza intikal eden iş kazası, ramak kala olayı, meslek hastalığı şüphesi, yangın/patlama riski bildirimlerinin sayısı kaçtır? Bu olaylara ilişkin yapılan idari işlemler nelerdir?
2. TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi'nde "norm kadro" adı altında operatör sayılarının düşürüleceği iddiası Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bu kapsamda işveren tarafından Bakanlığınıza yapılan bir bildirim veya sunulan bir risk değerlendirmesi var mıdır?
3. Çok tehlikeli sınıfta yer alan rafineri ünitelerinde, operasyon güvenliğini etkileyebilecek asgari personel/vardiya personeli kriterleri mevzuat veya iyi uygulamalar çerçevesinde nasıl belirlenmektedir? Bakanlığınızın bu konuda sektörel bir rehberi veya denetim standardı mevcut mudur?
4. Teknik personel tarafından yürütüldüğü belirtilen gaz ölçüm işlemlerinin operatörlere devredilmesi planı doğru mudur? Doğruysa bu değişiklik için yeni bir risk değerlendirmesi yapılmış mıdır?
5. Gaz ölçümünü yapacak personele verilecek eğitim, sertifikasyon, yetkilendirme süreci nasıl işletilecektir?
6. Gaz ölçümü, kapalı alan giriş izni, sıcak iş izni gibi kritik adımların kimlerce yürütüleceği; "iş yükü" ve "zaman baskısı" altında yanlış karar riskini artırabileceğinden, bu görev değişikliği için Bakanlığınızca "uygunluk denetimi" yapılacak mıdır?
7. TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi'nde görev yapan operatörlerin vardiya başına düşen iş yükü, görev kapsamı ve sorumlulukları değişecek midir? Değişecekse, bu değişiklikler işçilere yazılı olarak bildirilmiş midir?
8. Norm kadro düzenlemesi kapsamında, aynı işi daha az çalışanla sürdürme yaklaşımının fazla mesai, yorgunluk, dikkat azalması gibi İSG risklerini artırabileceği açıktır. Bu nedenle Bakanlığınızca tesiste psikososyal riskler ve yorgunluk yönetimi açısından özel bir inceleme yapılmış mıdır / yapılacak mıdır?
9. TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi, Büyük Endüstriyel Kaza riski bakımından değerlendirilmekte midir? Bu çerçevede son iki yılda kaç kez tatbikat yapılmıştır ve Bakanlığınızın denetim bulguları nelerdir?
10. İşçilerin "kritik ünitelerde yeni riskler doğuyor" uyarısı dikkate alınarak; Bakanlığınız, tesisteki İSG Kurulu kararlarını, ramak kala kayıtlarım ve düzeltici/önleyici faaliyet raporlarını incelemiş midir?
11. Son üç yılda TÜPRAŞ Körfez Rafinerisi'nde kaç kez İSG denetimilteftiş yapılmıştır? Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler nelerdir ve bu eksikliklere ilişkin yaptırımlar uygulanmış mıdır?
12. İşçiler tarafından dile getirilen iddialar doğrultusunda; Bakanlığınız TÜPRAŞ yönetimi, yetkili sendika ve çalışan temsilcileriyle üçlü bir acil toplantı yapmayı planlamakta mıdır? Planlanıyorsa tarih aralığı nedir?
13. Kocaeli gibi sanayi yoğunluğu yüksek bir bölgede, rafineri kaynaklı riskler yalnız işyerini değil çevre yerleşimleri de etkileyebileceğinden; Bakanlığınızın ilgili kurumlarla (AFAD, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı vb.) koordinasyon içinde yürüttüğü kamu güvenliği çalışmaları nelerdir?
CEVAP
Tüpraş Türkiye Petrol Rafineleri A.Ş. İzmit Rafineri Müdürlüğü unvanlı tesis 02.03.2019 tarih ve 30702 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik kapsamında; Bakanlığımız Ulusal Çevre Bilgi Sistemi Bekra uygulaması üzerinden yapmış olduğu BEKRA bildiriminde Üst Seviyeli Kuruluş olarak yer almaktadır.
Bekra Sistemi üzerinden yapılan incelemede; Tesisle ilgili Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik Ek-6 Büyük Endüstriyel Kaza Bildirim Kriterleri kapsamında son 5 yıl içerisinde yapılmış herhangi bir bildirim bulunmamaktadır.
Önergede yer alan diğer hususlarla ilgili olarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'ndan ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.