Ülkemizin borç yönetimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 66 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 55 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, yayımladığı son analize göre Türkiye'nin borç sermaye piyasası büyüklüğünün 2026'da 540 milyar dolardan fazla olmasının beklendiğini açıklamıştır. Kuruluş bu artışta yüksek dış finansman ihtiyacı, yaklaşan büyük vadeli borç ödemeleri ve finansman kaynaklarını çeşitlendirme stratejilerinin belirleyici olacağını vurgulamıştır. Ayrıca dijital tahviller ve varlık temelli sukuk gibi finansal araçların çeşitlendirmesinin de piyasa hacmini destekleyebileceği ifade edilmektedir.
Fitch'in değerlendirmesinde Türkiye'nin 2025'te Çin dışı gelişmekte olan ülkeler arasında ABD doları cinsinden borçlanma hacminde dördüncü sıraya yükseldiği; sukuk piyasasında da önemli bir yer edindiği belirtilmiştir. Ancak rapor, piyasanın faiz ve kur oynaklığı, jeopolitik riskler, yüksek enflasyon ve ticaret politikalarına ilişkin risklere karşı hâlâ hassasiyetini koruduğunu vurgulamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu öngörüler, Türkiye'nin finansman yapısını, dış borç sürdürülebilirliğini, kamu borç yönetiminin etkinliğini ve uluslararası piyasalarla ilişkisini doğrudan etkileyen önemli göstergelerdir. Özellikle dış finansman ihtiyacı ve yaklaşan borç vadeleri bağlamında, ülke maliyesinin risklerini ve fırsatlarını kamuoyunun ve yatırımcı çevrelerinin anlayabilmesi için şeffaf bilgiye ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu nedenle, Fitch Ratings'in değerlendirmeleri ışığında Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın borçlanma stratejisi, risk yönetimi, enstrüman dağılımı, sürdürülebilirlik politikası ve uluslararası piyasa ilişkileri konusundaki analizlerini ve planlarını açıklaması kamu yararı açısından önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Fitch Ratings'in 2026 yılı için Türkiye'nin borç sermaye piyasasının 540 milyar dolardan fazla olacağı öngörüsüne Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? Bu rakamın GSYH'ye oranı, kamu/özel sektör dağılımı ve döviz/TL kompozisyonu ne şekilde öngörülmektedir?
. Türkiye'nin 2025 yılı sonunda borç sermaye stoku 503 milyar dolardan fazla seviyeye çıkmış; toplam ihraçlar da yaklaşık 140 milyar dolara yaklaşmıştır. Bakanlığınız bu büyüme trendini nasıl yorumlamaktadır? Bu trendin sürdürülebilirliği açısından ne tür risk ve fırsatlar değerlendirilmiştir?
. Uluslararası borçlanma piyasalarında Türkiye'nin sukuk ve ESG temalı tahvil ihracatları gibi yeni enstrümanların önemli bir paya sahip olduğu ifade edilmektedir. Bu enstrümanların piyasa likiditesi, yatırımcı tabanı ve risk profili üzerindeki etkileri hakkında Bakanlığınızın bir analizi var mıdır?
. Borçlanma piyasasının faiz ve kur oynaklığına, jeopolitik risklere ve yüksek enflasyona maruz kalma durumu hem Fitch hem diğer kuruluşlar tarafından vurgulanmaktadır. Bakanlığınız tarafından bu tür makro riskleri azaltmaya yönelik hedging politikaları, vade yapılandırma stratejileri ve yatırımcı iletişim politikaları hazırlanmış mıdır? Hazırlanmışsa detayları nelerdir?
. Türkiye'nin dış finansman ihtiyacı ve yaklaşan borç vadeleri dikkate alındığında, borç yönetimi stratejisinin kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri nelerdir? Bu strateji çerçevesinde hangi risk azaltıcı mekanizmalar kullanılmaktadır?
. Fitch gibi uluslararası derecelendirme kuruluşlarının raporları, ülkemizin kredi notu görünümü üzerinde doğrudan etkiye sahip olabilmektedir. Bakanlığınızın, kredi notu iyileştirme veya sürdürme politikaları kapsamında yürüttüğü çalışmalar nelerdir? Bu çalışmalarla ilgili somut hedefler ve takvim var mıdır?
. Bankalar ve şirketlerin borçlanma piyasasında artan rolü kamu maliyesi açısından nasıl değerlendirilmektedir? Özellikle özel sektör borçlanmasının sistemik riskler üzerindeki etkileri ile ilgili Bakanlığınızın bir değerlendirmesi bulunmakta mıdır?
. Fiteh tarafından bildirildiği üzere yabancı yatırımcı payının azalması söz konusu olduğu (o belirtilmektedir. . Bakanlığınız Obu eğilimi hangi onedenlerle ilişkilendirmektedir ve yabancı yatırımcı ilgisini artırmak için ne tür politika adımları planlanmaktadır?
. 2026 yılı için borçlanma projeksiyonları hazırlanırken mali disiplin, kamu bütçesi dengesi, borç servis maliyetleri ve borç sürdürülebilirliği temelinde yapılan analizler nelerdir? Bu analizlerin varsayımları kamuoyuyla paylaşılabilir mi?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU'ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim,
Mele.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat:3-4
€-posta: sgbşoruonergeleri.hmb gov ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
7140538 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
12 Şubat 2026 tarihinde kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings tarafından kamuoyuyla paylaşılan "Türkiye Debt Capital Market Monitör: 2026" başlıklı çalışma, Türkiye sermaye piyasalarında ihraç edilmiş ve dolaşımda olan borçlanma araçlarının büyüklüklerini ele alan bir rapordur. Bu kapsamda kamu, banka ve özel sektör tarafından yurt içi ve yurt dışında ihraç edilen, konvansiyonel ve kira sertifikası cinsi borçlanma araçlarının gelişimine, kuruluşun 2026 yılına ilişkin öngörüleri çerçevesinde yer verilmektedir. Türkiye ekonomisindeki merkezi kaydi sistemde bulunan tüm menkul kıymetlerin piyasa değeri ve bu menkul kiymetlerin kırılımı zaman serisi olarak aylık bazda "htips://spk. gov.tr/ihrac-verileri/merkezi-kaydi-sistemde-bulunan-menkul-kiymet-bilgileri-milyon-tl "internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Bakanlığımızın borçlanma stratejileri 2001 yılından bu yana stratejik ölçütler göz önüne alınarak belirlenmektedir. Söz konusu ölçütler, olası her türlü gelişmeyi dikkate alarak yapılan titiz ve detaylı bir çalışmanın sonucunda belirlenmektedir. Her yıl kamuoyuna duyurulan finansman programı doğrultusunda uluslararası sermaye piyasalarındaki borçlanma programı planlı ve öngörülebilir bir şekilde icra edilmektedir.
Hazinemizin yıllar içerisinde erişim ve devamlılığını tesis ettiği uluslararası sermaye piyasaları kapsamında, piyasa koşulları çerçevesinde, farklı para birimlerinde konvansiyonel tahviller, sürdürülebilir formattaki tahviller ile sukuk piyasalarında ihraçlar gerçekleştirilerek farklı yatırımcı tabanlarına erişim amaçlanmaktadır.
Bu kapsamda, sukuk ve sürdürülebilirlik temalı tahvil ihraçları, borç stokunun risk profilini artırıcı değil, yatırımcı tabanını çeşitlendirerek riskin daha geniş bir kesime yayılmasına imkân tanıyan enstrümanlardır. Bu araçlar, geleneksel tahvil piyasalarına alternatif oluşturmak yerine, farklı yatırımcı segmentlerine erişim sağlayarak borçlanma esnekliğini güçlendirmekte ve özellikle küresel volatilitenin arttığı dönemlerde finansman sürekliliğine katkı sağlamaktadır. Yatırımcı tabanının coğrafi ve kurumsal çeşitlilik bakımından genişlemesi, refinansman riskini azaltmakta ve ikincil piyasa likiditesini destekleyerek ülkemizin uluslararası borçlanma kapasitesini daha dengeli bir yapıya kavuşturmaktadır.
Ayrıca, borçlanma piyasalarının faiz ve kur oynaklığına, jeopolitik gelişmelere ve küresel enflasyon dinamiklerine duyarlılığı yakından takip edilmekte olup söz konusu riskler borç yönetim stratejimizin temel unsurları arasında yer almaktadır. Bakanlığımız, faiz oranı riski,
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta: sebsoruvnereeleri u hmb gocir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir kur riski ve refinansman riskini bütüncül bir çerçevede ele almakta; borç stokunun para birimi kompozisyonu, sabit/değişken faiz dengesi, ortalama vade yapısı ve itfa profili bu doğrultuda aktif şekilde yönetilmektedir.
Bunun yanı sıra, finansman araç setimiz içerisinde türev işlemler de yer almakta olup, piyasa koşullarına bağlı olarak faiz ve kur risklerinin yönetilmesi amacıyla bu araçların devreye alınmasına imkân sağlayan operasyonel ve hukuki altyapı mevcuttur. Söz konusu enstrümanlar, maliyet ve risk dengesi gözetilerek ihtiyaca bağlı şekilde kullanılabilmektedir.
Öte yandan, yatırımcı iletişimi borç yönetim stratejimizin önemli bir bileşenidir. Uluslararası yatırımcı toplantıları ve düzenli veri paylaşımı yoluyla şeffaflık ve öngörülebilirlik güçlendirilmekte; oböylelikle ülkemize yönelik (o yatırımcı algısının o desteklenmesi hedeflenmektedir.
Diğer taraftan, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşları ülkelerin makroekonomik performansı ve mali göstergelerini kendi metodolojileri çerçevesinde bağımsız olarak değerlendirmektedir. Bu çerçevede, Fitch Ratings'in 23 Ocak 2026 tarihinde ülkemiz kredi notu görünümünü "pozitif" olarak revize etmesi ve J apon kredi derecelendirme kuruluşu Rating and Investment Information (R&lI)'ın 27 Şubat 2026 tarihli raporuyla Türkiye'nin kredi notunu BB-seviyesinden BB seviyesine yükseltmesi; uygulanan ekonomi politikalarındaki kararlılık, , makroekonomik istikrar ve dış dengelerdeki iyileşmenin uluslararası değerlendirmelere yansıması o niteliğindedir. £ Bakanlığımız, sürdürülebilir (o makroekonomik istikrarın güçlendirilmesi amacıyla ilgili kuruluşlarla iletişim ve değerlendirme süreçlerini düzenli ve şeffaf biçimde sürdürmeye devam edecektir.
Ayrıca, Bakanlığımız tarafından hazırlanan sürdürülebilirlik analizi kapsamında döviz kuru, reel büyüme ve piyasa faiz oranlarına çeşitli şoklar uygulanarak AB genel yönetim borç stokunun GSYH'ye oranının bu şoklara karşı tepkisi ölçülmeye çalışılmaktadır. Analiz sonuçları kamuoyu ile paylaşılmakta olup yıllık olarak yayımlanan Katılım Öncesi Ulusal Ekonomik (o Reform (Programında yer (o almaktadır. Söz konusu (doküman "hitps:/www.sbb.gov.tr/katil im-oncesi-ekonomik-programlar/" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta: swhşoruvnergeleri " hmb zn ır Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan