İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/40606 GEÇ CEVAPLANDI · 210 GÜN

Hakkari'deki bir maden ocağında hayatını kaybeden bir işçiye ilişkin

Kaynak göster

Öznur Bartin (DEM Parti), 16 Şubat 2026 tarihinde 7/40606 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 210 gün sonra, 14 Eylül 2026).

Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'deki bir maden ocağında hayatını kaybeden bir işçiye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40606, 16 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40606-hakkari-deki-bir-maden-ocaginda-hayatini-kaybeden-bir-isciye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/079f2fe1-94bb-4d30-bd28-019c6a4764d6

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 210 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Öznur Bartin

Hakkâri'nin Çukurca kara yolunda bulunan bir maden ocağında meydana gelen ve 35 yaşındaki Agit Ayaş'ın yaşamını yitirdiği iş cinayeti sonrasında geride kalan eşi ile iki çocuğunun ağır ekonomik ve sosyal koşullar altında yaşam mücadelesi vermek zorunda kalması, münferit bir aile dramının ötesinde; bölge kentlerinde derinleşen bölgesel eşitsizlikler, eğitimde fırsat adaletsizliği, işçi sağlığı ve iş güvenliği alanındaki yapısal sorunlar ile sosyal koruma mekanizmalarındaki yetersizliklerin kesiştiği çok boyutlu bir kamusal soruna işaret etmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Babalarını bir iş cinayetinde kaybeden çocukların, yağışlı havalarda çamura dönüşen yolları aşarak eğitime erişmeye çalışması; coğrafi dezavantajların ve altyapı ihmallerinin çocukların en temel haklarına doğrudan etki ettiğini göstermektedir. Eğitim hakkı, yalnızca okul binalarının varlığıyla sınırlı olmayıp; öğrencilerin güvenli, sürekli ve insan onuruna yakışır koşullarda eğitime erişimini sağlayacak kamusal altyapının oluşturulmasını da zorunlu kılmaktadır. Bölge kentlerinde kırsal yerleşimlerde süregelen ulaşım ve altyapı eksiklikleri, özellikle yoksulluk riski altındaki emekçi ailelerin çocukları açısından eğitimden kopuş riskini büyütmektedir.

Hakkâri ve benzeri bölge kentlerinde gözlemlenen sosyoekonomik tablo; yüksek işsizlik, güvencesiz istihdam ve yaygın gelir kırılganlığı ile karakterizedir. Bu yapısal eşitsizlikler zemininde gerçekleşen bir iş cinayeti, hane düzeyinde ani ve derin bir yoksullaşmaya yol açmakta; ebeveyn kaybı yaşayan çocukların eğitim, sağlık ve gelişim haklarını doğrudan tehdit etmektedir. Bu durum, kuşaklar arası yoksulluğun yeniden üretildiği bir döngüyü beslemekte; hak temelli ve kamucu sosyal politika araçlarının güçlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Madencilik sektörü gibi yüksek riskli iş kollarında meydana gelen iş cinayetleri, işçi sağlığı ve iş güvenliği denetimlerinin etkinliği ile kamu otoritelerinin önleyici sorumluluğunu doğrudan gündeme getirmektedir. İş cinayetlerinin önlenmesi, yalnızca teknik bir çalışma yaşamı meselesi değil; emekçilerin yaşam hakkını, aile bütünlüğünü ve çocukların geleceğini ilgilendiren temel bir kamusal sorumluluktur. İş cinayeti sonucu geride kalan aile bireylerinin korunması ve desteklenmesi ise sosyal devlet ilkesinin somut bir gereğidir.

Anayasa'nın 2'nci maddesinde tanımlanan sosyal hukuk devleti ilkesi ile 42'nci maddede güvence altına alınan eğitim hakkı; devletin çocukların eğitime fiili ve eşit koşullarda erişimini sağlama yönünde pozitif yükümlülükler üstlendiğini açıkça ortaya koymaktadır. Türkiye'nin taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleşmesi de ebeveyn kaybı yaşayan ve yoksulluk riski altındaki çocukların özel olarak korunmasını ve desteklenmesini bağlayıcı bir yükümlülük haline getirmektedir.

Bu çerçevede Agit Ayaş'ın ailesinin yaşadığı durum; yalnızca acil sosyal destek ihtiyacını değil, aynı zamanda bölge kentlerinde eğitim altyapısının güçlendirilmesini, kırsal ulaşım koşullarının iyileştirilmesini, işçi sağlığı ve iş güvenliği denetimlerinin etkinleştirilmesini ve ebeveyn kaybı yaşayan çocuklara yönelik bütüncül sosyal politika mekanizmalarının geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Yaşanan iş cinayeti, bölgesel eşitsizliklerin eğitim ve ekonomik kırılganlıklarla birleştiğinde çocukların temel haklara erişimini ciddi biçimde zayıflattığını göstermekte; ilgili kamu kurumlarının koordineli, şeffaf ve hesap verebilir politikalarla derhal harekete geçmesini gerektirmektedir. Bu nedenle, söz konusu vakaya ilişkin somut idari işlemlerin ve bölge kentlerinde yapısal sorunların giderilmesine yönelik politika ve uygulamaların açıklığa kavuşturulması amacıyla ilgili bakanlıkların gerekli girişimlerde bulunması elzemdir.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Agit Ayaş'ın bir iş cinayeti sonucu yaşamını yitirmesinin ardından geride kalan ailesine yönelik hangi acil ve süreklilik arz eden sosyal destek mekanizmaları devreye alınmıştır? Bu desteklerin kapsamı ve yeterliliği hangi toplumsal ihtiyaç ölçütlerine göre belirlenmiştir?

  2. Ebeveyn kaybı yaşayan ve yoksulluk riski altındaki çocukların korunmasına yönelik mevcut sosyal politika araçları bölge kentlerinde ne ölçüde etkilidir? Bu konuda yapılmış bir etki değerlendirme çalışması bulunmakta mıdır?

  3. Hakkâri'de ebeveyn kaybı yaşayan çocuklara yönelik psikososyal destek ve eğitim temelli sosyal yardım programlarının kapsamının genişletilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır?

  4. Bölgesel eşitsizliklerin yoğunlaştığı bölge kentlerinde sosyal yardım ve sosyal hizmet kapasitesinin güçlendirilmesi için özel bir politika çerçevesi oluşturulmakta mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o :a) 16.02.2026 tarihli ve 1798708 sayılı yazınız. b)24.02.2026 tarihli ve 1805220 sayılı yazınız.

c) 08.06.2026 tarihli ve 1870952 sayılı yazınız.

ç) 16.06.2026 tarihli ve 1875779 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Hakkari Milletvekili Sayın Öznur BARTİN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/39929, 7/40606, 7/44651 ve 7/45438 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

1. 7739929 Cevap Metni (5 Sayfa)

2. 7/40606 Cevap Metni (2 Sayfa)

3. 7/44651-7/45438 Cevap Metni (6 Sayfa)

4 belek

Hakkari Milletvekili Sayın Öznur BARTİN"e Ait 7/40606 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Hakkâri ilinde bulunan Merkez, Şemdinli ve Yüksekova Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) aracılığıyla gerekli sosyal hizmet müdahaleleri, koruyucu önleyici çalışmalar ve rehberlik/yönlendirme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Ebeveyn kaybı yaşamış çocuklar için koruyucu ve önleyici mekanizmaları, politika ve stratejileri ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte oluşturmak; ebeveyn kaybı yaşamış çocukların haklarını koruyarak refah düzeylerini yükseltmek; ebeveyn kaybı yaşamış çocuklara yönelik toplumsal farkındalığı ve dayanışmayı artırmak amacıyla taşra 81 İl Müdürlüğümüzde Öksüz ve Yetim Hizmet Birimleri kurulmuş olup eebeveyn kaybı yaşamış çocuklara ve ailelerine yönelik çalışmalar birimlerimiz tarafından titizlikle yürütülmektedir.

İl Müdürlüklerinde ve Sosyal Hizmet Merkezlerinde görevlendirilen personel tarafından ebeveyn kaybı yaşamış çocuklara ve ailelerine hane ziyareti yapılarak, çocuğun ve ailenin ihtiyaçları, mevcut durumda yararlanılan sosyal hizmet modelleri ile aileye sunulması planlanan hizmetler değerlendirilmektedir. Ziyaretler neticesinde ebeveyn kaybı yaşamış çocuklardan yardım ve destek ihtiyacı olduğu tespit edilenler, uygun hizmetlere yönlendirilerek gerekli başvuru işlemlerinin yapılması sağlanmaktadır.

Soru önergesinde bahsi geçen Agit AYAŞ"ın ailesine yönelik; vefatının ardından Öksüz ve Yetim Hizmet Birimi tarafından hane ziyareti gerçekleştirilmiş, çocuğa ve aileye psikososyal destek sunulmuş, aile Sosyal ve Ekonomik Destek hizmetinden ve Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı desteklerinden yararlandırılmış olup, Birim tarafından ailenin takibi yapılmaktadır.

Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda Bütünleşik Sosyal Yardım Bilgi Sistemi (BSYBS) üzerinden yapılan incelemeler doğrultusunda hanenin bahse konu olay sonrasında tek seferlik sosyal yardımlardan faydalandığına ilişkin kayıtlar görülmüştür.

Öte yandan Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek amacıyla özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Bu nedenle ihtiyaç sahibi hanelerimiz, mevzuatta yer alan şartları taşımaları halinde, çeşitli hane bazlı sosyal yardımlarla desteklenmektedir. Bu çerçevede doğrudan çocuklarımızı destekler nitelikte olan Şartlı Nakit Transferleri, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Engelli Yakını Aylığı, Doğum ve Çoklu Doğum Yardım programları gibi düzenli yardım programları yürütülmektedir.

Bununla birlikte yoksulluk döngüsünden çıkarmak amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrenci barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir.

Öte yandan çocuklu hanelerimizde çocuklara yönelik yardımlara ek olarak; yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği ve Yakacak Yardımı gibi diğer yardımlar ile bütüncül bir yaklaşım benimsenerek ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmekiedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir