İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/40788 GEÇ CEVAPLANDI · 220 GÜN

6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde engelli, yaşlı, çocuk ve kadınlara yönelik yürütülen sosyal hizmetlere ilişkin

Kaynak göster

Gülderen Varli (DEM Parti), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40788 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 220 gün sonra, 14 Eylül 2026).

Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenen illerde engelli, yaşlı, çocuk ve kadınlara yönelik yürütülen sosyal hizmetlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40788, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40788-6-subat-2023-tarihli-depremlerden-etkilenen-illerde-engelli-yasli-cocuk-ve-kadinlara-yon (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5e51266f-8bfc-48ed-a7fd-019c467638f6

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 220 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

TRNM

NESET. K YE DEMOKRASİ PARTİSİ

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ü BAŞKA Nk ali "> a Mp rp, 40 / 88

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96"ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.02.2026

Türkiye bir deprem bölgesi ve ülke genelinde deprem riski bulunmaktadır. 6 Şubat 2023 Maraş depremlerinde resmi verilere göre 53 bin 537 yurttaş yaşamını yitirmiş, sayısız insan yaralanmış ve binlerce konut ve bağımsız bölüm ağır hasarlı, orta hasarlı ya da yıkık hâle gelmiştir. Yaşanan büyük depremlerin ardından aynı illerde ara sıra hala küçük şiddetli depremler yaşanmaktadır. Aradan geçen üç yıla rağmen, depremden etkilenen 11 ilde 360 bini aşkın yurttaş hâlen konteyner kentlerde yaşamını sürdürmektedir. Geçici çözümler kalıcı bir yaşam biçimine dönüşmüş; barınma, sağlık, eğitim, ulaşım, internet, içme suyu ve kanalizasyon gibi en temel kamusal hizmetlere, haklara erişimde ciddi sorunlar devam etmektedir. Yaşanan depremlerde, başta Sanayi, ticaret ve üretim altyapısında ağır kayıplar yaşanmış ve istihdam üzerinde ciddi ve kalıcı olumsuz etkiler yaratmıştır.

Özellikle kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler ve yoksullar, altyapı eksiklikleri ve sosyal hizmetlere erişimde yaşanan yetersizliklerden en fazla etkilenen kesimler olmuştur. Konteyner kentlerin su baskınlarına maruz kalması, TOKİ tarafından inşa edilen konutların hastane, eczane ve market gibi temel ihtiyaç alanlarından ve kamu hizmetlerinden uzak bölgelerde konumlandırılması, elektrik ve internet altyapı sorunları ile beraber elektrik kesintilerinin sürmesi hem kent merkezlerinde hem de kırsal alanlarda yaşamı güvencesiz hâle getirmiştir.

Öte yandan, Türkiye'nin tamamı yüksek deprem riski altında bulunmasına rağmen, Van başta olmak üzere diğer deprem bölgelerinde risk azaltmaya yönelik önlemler, yapı güvenliği, altyapı hazırlığı ve afet yönetimi konularında kamuoyuna yeterli, şeffaf ve denetlenebilir bilgi sunulmamaktadır. TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odasına göre depremler, maden faciaları, yangınlar ve diğer afetler göstermiştir ki yaşananlar "fakdiri ilahi değil, takdiri idari"dir. Deprem gerçeğiyle yüz yüze olan ülke'de, afetlere karşı hazırlık ve iyileştirme politikalarının bütüncül, eşitlikçi ve hak temelli bir anlayışla yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, depremden etkilenen yurttaşların yaşam koşullarının iyileştirilmesine ve Türkiye genelinde afet risklerinin azaltılmasına yönelik kamu politikalarının mevcut durumu ve geleceğe dönük planlamalarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Deprem bölgesinde kadınlara, çocuklara, yaşlılara ve engellilere yönelik kaç sosyal destek merkezi bulunmaktadır? Depremden etkilenen kadın ve çocuklara yönelik yürütülen sosyal koruma programları nelerdir? Ni Konteyner kentlerde kadınların güvenliği, bakım yükü ve yoksulluğuna ilişkin hangi özel önlemler alınmıştır?

  2. Deprem bölgesindeki konteyner ve çadır kentlerde, 6 Şubat 2023'ten bugüne kadar Bakanlığınıza veya kolluk kuvvetlerine intikal eden cinsel taciz ve kadına yönelik şiddet vakalarının sayısı kaçtır? Bu vakaların kaçında failler hakkında yasal işlem başlatılmış, kaçı tutuklanmıştır?

  3. Konteyner kentlerde yaşayan engelli yurttaş sayısı kaçtır? Bu yurttaşlara yönelik erişilebilirlik ve bakım hizmetleri nelerdir?

  4. Deprem sonrası sosyal destek programlarından yararlanan hane sayısı kaçtır?

  5. Son 20 yıldır yaşanan depremlerden sonra kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelliler için hangi sosyal koruma mekanizmaları oluşturulmuştur? 6 Şubat depremlerinde bu grupların korunmasına yönelik hangi eksiklikler tespit edilmiştir?

  6. Bu eksikliklerin giderilmesine yönelik hangi yeni sosyal hizmet modelleri uygulanmaktadır?

  7. Van ve diğer deprem bölgelerinde kadın ve çocuklara yönelik afet hazırlık programları var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o :a)27.01.2026 tarihli ve 1787827 sayılı yazınız. b)25.02.2026 tarihli ve 1805887 sayılı yazınız.

4 vanayı v ebay aa arasan ere vuaa Türkiye Büyük Millet Meclisi, Başkanlığı gö Tarih; 14/09/2026 10:11 g Sayı E-12007.03-1939529

EN Hİ İİ İLİDİR ACELE

17088 GL)

İlgi yazı ekinde alınan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/39237 ve 7/40788 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi

İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

1. 7/39237 Cevap Metni (6 Sayfa)

2. 7/40788 Cevap Metni (6 Sayfa)

Bakan Sosyal Çalışmacı ybüği gör Telefon No:(312) 705 73 30 gezisi

ALA

Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ""ye Ait 7/40788 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Afet ve acil durum hallerinde Türkiye'de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale edilebilmesi için görev alacak kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişiler Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda belirlenmektedir. Bu kapsamda Bakanlığımız Ayni Bağış Depo Yönetimi ve Dağıtımı Çalışma Grubu faaliyetlerinin yürütülmesi ile Psikososyal Destek Çalışma Grubunun koordinasyonundan sorumludur.

6 Şubat tarihli Kahramanmaraş depremlerinde ilk andan itibaren vatandaşlarımıza destek olunmuştur. Afet ve acil durum süreçlerinden etkilenenlerin kendi kapasitelerini fark ederek güçlenmelerinin sağlanmasını hedefleyen psikososyal destek (PSD) çalışmaları yürütülmektedir. Deprem illerinde ve tahliye illerindeki çalışmaların yanı sıra süreçte destek illerinden de deprem bölgesine de görevlendirmeler yapılmış olup, 81 ilimizde PSD ekipleri seferber edilerek vatandaşlarımıza PSD destek sunulmuş, normal yaşama geçiş süreçlerine destek olunmuş ve olunmaya devam edilmektedir. Bu kapsamda depremden bu yana yaklaşık 5,1 milyon PSD hizmeti sunulmuştur. Çalışmalar; durum tespiti, paydaş kurumlarla iş birliği, lojistik planlama, dezavantajlı nüfus gruplarının ihtiyaç tespiti, çalışana destek, eğitim programları, izleme ve değerlendirme çalışmaları ile PSD hizmetleri boyutlarını da içeren bir çerçevede yürütülmüştür. Ebeveynlere yönelik psikolojik bilgilendirme, gizlilik ve mahremiyet eğitimi, çocuk ve yetişkinlere yas danışmanlığı hizmeti verilmektedir. PSD hizmeti kapsamında deprem sonrası yas süreci yaşayan çocuklar meslek elemanları aracılığıyla psikolojik ilk yardım, psikoeğitim, grup çalışmaları, bireysel görüşme vb. müdahale araçları ile desteklenmektedir. Söz konusu çalışmaların yürütülmesine yönelik olarak barınma alanlarında PSD çalışmalarını yürütmek ve takip etmek üzere yetişkinler ve çocuklar için PSD birimleri kurulmuştur. Geçici barınma merkezlerinde yeni bir yaşama uyum sağlanabilmesi için gizlilik ve mahremiyet, aile içi iletişim, kadına yönelik şiddet vb. farkındalık eğitimleri düzenlenmiştir. Psikolojik ilk yardım hizmeti ve psikososyal destek hizmeti sunulması esnasında riskli durumda olanların tespiti halinde hizmet modellerine gerekli yönlendirmeler de yapılmaktadır. Bununla birlikte yerleşik bir düzene giren afet sahasında; hobi kurslarının açılması, spor faaliyetleri düzenlenmesi, kültürel ve sosyal iyileştirme etkinliklerinin düzenlenmesi ile hayatın normale dönmesi amaçlanmaktadır. Bütün bu hizmetler çerçevesinde, yaşanan travmatik olayla baş etme becerilerinin güçlendirilmesi ve psikolojik sağlamlığın artırılması amaçlanmaktadır.

Diğer taraftan kadına yönelik şiddetle mücadelede ihtisas kurumsal mekanizmalardan biri olan Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM),; şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik olarak destek ve izleme hizmetlerinin verildiği merkezlerdir. Depremden etkilenen 11 ilde 11 ŞÖNİM hizmet vermektedir.

ŞÖNİM'lerde sunulan hizmetlerin başında kadına yönelik şiddet mağdurlarının psikososyal iyilik halinin artırılması amacıyla sunulan rehberlik ve danışmanlık hizmetleri gelmektedir. Bu kapsamda şiddet mağdurları ile mesleki görüşmeler yapılarak vaka formülasyonu ve müdahale planları hazırlanmakta, yapılan planlama çerçevesinde gerekli mesleki çalışmalar yürütülmektedir. Söz konusu çalışmaların etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla mesleki personelin kapasitesi temel ve ileri düzey eğitimlerle artırılmaktadır. Bununla birlikte şiddet mağdurlarının psikososyal ihtiyaçlarının etkin bir şekilde giderilmesi ve psikolojik ve sosyal işlevselliklerinin arttırılması üzere sunulacak psikososyal destek hizmetlerini model halinde yapılandıracak ar-ge çalışmalarımız da devam etmektedir. Söz konusu çalışmalarla psikososyal destek hizmetlerinin sunumu ile izleme, değerlendirme ve kalite geliştirme çalışmalarının standardizasyonunu sağlanarak hizmetler bilimsel kanıta dayalı, sistematik, bütüncül ve mağdurun özel ihtiyaçlarına duyarlı bir biçimde yapılandırılacaktır ve hizmetlerimiz bir ileri seviyeye taşınacaktır.

Kadın Konukevleri; fiziksel, duygusal, cinsel, ekonomik ve sözlü istismara veya şiddete uğrayan kadınların, şiddetten korunması, psiko-sosyal destek verilmesi, güçlenmesi ve bu dönemde varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarının da karşılanması suretiyle geçici süreyle kalabilecekleri yatılı sosyal hizmet kuruluşlarıdır. Deprem sonrasında, şiddet mağduru kadınlar ve beraberindeki çocuklara yönelik kadın konukevi hizmetleri kesintisiz şekilde sürdürülmüş; depremden etkilenen 11 ilde faaliyet gösteren 16 kadın konukevi hizmet sunmaya devam etmiştir.

Bakanlığımız ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattı kapsamında, konteyner ve çadır kentler şeklinde bir alt kırılım sorgu şeklimiz olmayıp, 6 Şubat 2023'ten bugüne kadar deprem bölgesindeki iller için cinsel taciz ve şiddet vakaları doğrultusunda, Kadın Hizmetleri Acil Müdahale ekiplerine yönlendirilen müracaat verileri sayısı toplamda; 2023 yılında 994, 2024 yılında 991, 2025 yılında 1374, 2026 yılının ilk iki ayı için 237'dir.

Kadınların ekonomik olarak güçlenmesi hususu, Bakanlığımızın öncelikli çalışma alanları arasında bulunmaktadır. Bu kapsamda; kadın kooperatifleri, kadın girişimciliği ve kayıtlı kadın istihdamının artırılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu doğrultuda, deprem bölgesindeki kadınların hayatlarını yeniden inşa etmeleri, yıkımın olumsuz etkilerinden kurtulmaları, sosyal ve ekonomik yönden güçlenmeleri için ülkemizin dört bir yanından gelen kadın kooperatiflerinin desteği ile deprem felaketinin yaşandığı illerden olan Adıyaman, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Malatya'daki çadır ve konteyner kentlerde depremden etkilenen kadınlara yönelik İş Atölyeleri kurulmuştur. İş Atölyelerinde eğitimlere katılan kadınlar dikiş, nakış, seramik, giyecek tamiratı, örgü vb. gibi faaliyetlerle becerilerini geliştirirken hem kendi hem de diğer depremzedelerin ihtiyaçlarını da karşılamıştır. Söz konusu İş Atölyeleri ile yaklaşık bin depremzede kadına ulaşılmıştır.

Bununla birlikte, Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi kapsamında; Adana, Diyarbakır ve İzmir illerinde doğrudan depremzede olan 18-29 yaş arası NEET (ne eğitimde ne istihdamda olan) kadınlarla birlikte "Genel Travma Bilgilendirmesi Grup Çalışmaları" yapılarak 172 kişiye ulaşılmıştır.

Ek olarak, kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi, sürdürülebilirliklerinin sağlanması, kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi, görünürlüklerinin arttırılması ve yaygınlaştırılmaları hedefi ile 2021-2024 yılları arasında yürütülen "Kadınların Kooperatifler Yoluyla Güçlendirilmesi Projesi" kapsamında, Gaziantep ve Hatay'da faaliyet gösteren kadın kooperatiflerinin koordinasyon ve iş birliğinin arttırılması amacıyla Yerel Paydaş Toplantıları; Adana, Diyarbakır, Gaziantep Hatay, Malatya, Mardin ve Van illerinde kooperatif ortağı kadınlara yönelik 5 günlük kapsamlı eğitim programları ve kadın kooperatiflerinin ihtiyaç duyduğu alanlara yönelik danışmanlık hizmetleri sağlanmıştır.

Ayrıca, kadın girişimciliğinin teşvik edilmesi ve kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi amacıyla Bakanlığımız ile Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu iş birliğinde yürütülen IPARD Programına İlişkin İş Birliği Protokolü kapsamında, kırsal kalkınma desteklerinden daha etkin faydalanmalarını sağlamak amacıyla 81 ilde kadın girişimcilere, IPARD kırsal kalkınma projelerini hazırlayabilmelerine imkân sağlayacak ücretsiz "IPARD Proje Hazırlama Eğitimi" verilmektedir.

Bakanlığımız tarafından ayrıca, kadınların ekonomik güçlenmesine yönelik imzalanan protokoller kapsamında çeşitli çalışmalar devam etmektedir: e Kadın Kooperatiflerinin Güçlendirilmesi İş Birliği Protokolü e Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü e Kadın Girişimciliğinin Geliştirilmesine Yönelik İş Birliği Protokolü

" Bilimsel Araştırma-Geliştirme, Yenilik ve Bilimsel Etkinlik İş Birliği Protokolü e İş Pozitif Programı İş Birliği Protokolü e Türkiye'nin Girişimci Kadınları İş Birliği Protokolü e Kadınların ve Engelli Bireylerin Ekonomik ve Sosyal Hayata Katılımlarının

Güçlendirilmesine Yönelik İş Birliği Protokolü e Halkbank iş birliğinde Yükselen Kadınlar Programı

Bununla birlikte, Bakanlığımızca yürürlüğe konulan Kadının Güçlenmesi Stratejisi Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)'nda kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesine yönelik pek çok stratejiye ve çeşitli faaliyetlere yer verilmiş olup çalışmalar, ilgili tüm taraflarla iş birliği içinde yürütülmektedir.

Ülkemizde çocuk koruma hizmetleri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında yürütülmektedir.

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımızca çocuklara yönelik yürütülen hizmetlerin geliştirilmesi, çocuklara ve gençlere verilen hizmetlerin gelişen ve değişen şartlara göre belirlenerek çocukların ve gençlerin ihtiyaç duyduğu hizmetlere erişimini sağlamak için Bakanlığımız hizmetleri ile oluşturulan verilerle birlikte Türkiye İstatistik Kurumunun ve Adalet Bakanlığı verilerinden de faydalanılmaktadır. Ayrıca uluslararası iyi uygulama örnekleri de incelenmektedir.

Bakanlığımız İç Denetim Birimi Başkanlığınca, çocuklara yönelik hizmet yerinde yapılan denetimler ile değerlendirilmekte, elde edilen bulgular ile hizmetler iyileştirilmekte ve geliştirilmektedir.

Engelli bireylere yönelik gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezleri ile engelli bireylerden ailesi yanında bakımı sağlananların ihtiyaçlarının giderilmesi ve ailelerin rahatlatılması, bakım yükünün azaltılması, sosyal hayata aktif katılımlarının sağlanması hedeflenmektedir. Engelli bireylerin ailesi yanında çevresinden ayrılmadan bakımının gerçekleştirildiği tam veya yarı zamanlı olarak gündüz hizmet veren merkezlerde; engelli bireyin öz bakım ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra toplumsal hayata katılımlarını sağlamak üzere eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler yürütülmekte, ailelerine danışmanlık hizmeti verilmektedir.

Ayrıca Bakanlığımız tarafından engelli bireylerin bakımının aile yanında sağlanması ve yaşadıkları çevrede desteklenmesi amacıyla deprem bölgesi illerde de aylık yapılan evde bakım yardımı sağlanmakta olup engelli bireyler ve bakım verenleri desteklenmektedir.

Bakanlığımız ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğinde "Depremden Etkilenen Engelli ve Yaşlı Bireylere Yönelik Bakım ve Rehabilitasyon Destek Projesi" yürütülmüştür. Mayıs 2023-Haziran 2025 tarihleri arasından uygulanan proje ile deprem bölgesinde konteyner kentlerde ailesiyle birlikte yaşamını sürdüren, bakım ihtiyacı olan engelli ve yaşlı vatandaşlarımızın bakım ve rehabilitasyonlarının sağlanması, kendilerine ve ailelerine psiko-sosyal destek verilmesi amaçlanmıştır. Proje kapsamında, 4 ilde (Adıyaman, Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya) belirlenen konteyner kentlere tam donanımlı, 6 yatak kapasiteli Bakım ve Rehabilitasyon Üniteleri kurulmuş olup engelli ve yaşlı bireylere gündüzlü bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunulmuştur. Ayrıca, konteyner kentlere saha ziyareti düzenlemek suretiyle engelli ve yaşlı bireylere bakım ve psiko-sosyal destek hizmetleri sağlanmıştır.

Bakanlığımız; engelli bireylerin ailesi yanında bakımının sağlanmasına öncelik vermekte olup ailesi yanında bakımı mümkün olmayan engelli bireylerin bakımını ise yaş, cinsiyet ve engel durumuna uygun olarak yerleştirildiği, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin sunulduğu Bakanlığımıza bağlı olarak faaliyet gösteren yatılı resmi bakım merkezleri aracılığıyla ücretsiz olarak sağlamaktadır.

Engelsiz Yaşam Merkezleri Projesi dahilinde engelli bireylerin 3'er kişilik 4 yatak odası, salon, oturma odası, mutfak, banyo ve tuvalet bölümlerinden oluşan toplam 12 kişilik müstakil, tek katlı ve bahçeli evlerin bir idari bina ile birlikte aynı bahçe içerisinde bulunduğu kampüslerde bakımına önem vererek ülke genelinde yaygınlaştırılmasına çalışılmaktadır. Bu kapsamda, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen Adana (1), Adıyaman (1), Diyarbakır (1), Elazığ (2), Gaziantep (1), Hatay (1), Kahramanmaraş (1), Kilis (1), Malatya (1), Osmaniye (2) ve Şanlıurfa (2) illerinde Bakanlığımıza bağlı olarak faaliyet gösteren toplam 14 resmi bakım, rehabilitasyon ve aile danışma merkezi bulunmakta olup söz konusu merkezlerin 9'u engelsiz yaşam merkezidir. 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla depremden etkilenen illerde bulunan söz konusu resmi bakım merkezlerinin toplam kapasitesi 995 olup yatılı bakım hizmeti alan engelli sayısı 758'dir.

2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla depremden etkilenen illerde, engelli bireylerin sosyal hayata katılımlarını sağlamak ve bağımsız yaşama geçişini kolaylaştırmak amacıyla müstakil veya apartman dairelerinde resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerine bağlı ek ünite şeklinde konumlandırılan 29 umut evi hizmet sunmaktadır.

Evde bakım hizmetinden yararlanan engelli bireylerin, ailelerinin çeşitli nedenlerle (sağlık, tatil, gezi, tedavi vb.) bakım veremediği durumlarda engelli bireylerin resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde geçici olarak yatılı bakımları sağlanmaktadır. Geçici bakım modeli kapsamında bakım kuruluşuna kabul edilen engelli bireyler; sürekli hizmet alan diğer engelli bireylere sunulan bakım hizmeti, harçlık, giysi vb. tüm hak ve hizmetlerden yararlandırılmaktadır.

Engelli bakım hizmetleri kapsamında, evinde bakımı sağlanan ancak evde bakım yardımı veya yatılı kurum bakımı hizmetlerinden yararlanamayan engelli bireylerin, ailelerinin engelli bireyin kişisel bakımına yönelik işlerde desteğe ihtiyaç duyması halinde evde bakıma destek hizmeti sunulmaktadır. Bu hizmet, resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde görevli bakıcı personelin bakıma ihtiyacı olan engelli bireyin ikamet adresine giderek belirlenen gün ve saatlerde ev ortamında sunduğu bakım hizmetidir.

Kurumsal bakım ihtiyacı bulunan engelli bireylere Bakanlığımızca ruhsatlandırılan ve denetimi yapılan özel engelli bakım merkezlerinde engelli bireylerin bakım finansmanı karşılanarak da bakım hizmeti verilmektedir. Bu kapsamda 2026 yılı Temmuz ayı itibarıyla 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen Adana (8), Adıyaman (1), Diyarbakır (7), Elazığ (2), Gaziantep (9), Hatay (4), Kahramanmaraş (4), Kilis (1), Malatya (5), Osmaniye (9) ve Şanlıurfa (3) illerinde toplam 5.059 kapasiteli 49 özel bakım merkezinden 4.645 engelli birey yatılı bakım hizmeti almaktadır. Bu merkezlerden hizmet alan engelli bireylerden mevzuattaki kriterleri sağlayan 4.447 engelli bireyin bakım maliyeti Bakanlığımız bütçesinden karşılanmaktadır. 132 engelli birey ise bu merkezlerden ücretsiz kontenjan kapsamında yararlanmakta olup herhangi bir ücret ödememektedir.

Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları (SYD) aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Afet ve acil durum hallerinde Türkiye' de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale edilebilmesi için görev alacak kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişiler Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında belirlenmekte olup Ayni Bağış Depo Yönetimi ve Dağıtımı Çalışma Grubu faaliyetlerinin yürütülmesinde Bakanlığımız görevlendirilmiştir. Bu kapsamda ayni bağışların toplanmasından, tasnif edilmesinden ve dağıtımından Bakanlığımız sorumludur.

Ayrıca SYD Vakıfları aracılığıyla ilgili mevzuat çerçevesinde afetten etkilenen hanelere yönelik acil temel ihtiyaç, ev eşyası ve barınma yardımları yapılmaktadır.

Bu kapsamda 6 Şubat'ta Kahramanmaraş merkezli afetin yaşandığı ilk andan itibaren deprem bölgesindeki şehirlerimize ulaşmak için tüm birimlerimiz seferber olmuştur. Türkiye Afet Müdahale Planı-Ayni Bağış Depo Yönetimi ve Dağıtım Çalışma Grubu kapsamında ulusal ve uluslararası ayni bağış depoları aracılığıyla ayni bağış kabulü ve dağıtımı titizlikle yürütülmüştür. Bununla birlikte 6 Şubat depremleri nedeniyle afetten etkilenen vatandaşlarımızın afet bölgesinde ve tahliye edilmiş oldukları illerde acil ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ivedilikle ödenek aktarımları gerçekleştirilmiştir.

Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programları, özellikle ailelerin ihtiyaçlarını gözetecek şekilde uygulanmakta olup, kadınların yoksulluktan daha fazla etkilendiği ve yoksulluk riski ile daha fazla karşılaştığı gerçeğinden hareketle düzenli yardım programlarından Yo61'i kadınlara verilmektedir. Hak sahiplerinin kadın olduğu Eşi Vefat Etmiş Kadınlara Yönelik Yardım, Şartlı Sağlık Yardımı, Doğum Yardımı, Asker Ailelerine Yönelik Yardım, Çoklu Doğum Yardımı gibi düzenli yardımlar gerçekleştirilmektedir. Söz konusu yardım programlarında ödemelerin kadınlara yapılması öncelenmektedir.

Ayrıca proje desteklerimiz arasında yer alan Aile Destek Merkezi (ADEM) ve Sosyal Dayanışma Merkezi (SODAM) Projeleri ile aile müessesini güçlendirmek, milli ve manevi değerleri korumak, kadınların aile içerisindeki rolünü ve statüsünü belirgin kılmak, kadınların yeteneklerini ortaya çıkararak gelir elde edici faaliyetler yürütebilmelerini sağlamak, toplumu ve aile yapısını tehdit eden madde bağımlılığı, kumar, şiddet ve istismar gibi zararlı alışkanlık ve davranışlardan aile bireylerini ve yapısını korumak için kurs, seminer ve eğitim programları düzenlenmektedir.

Bununla birlikte merkezlerimizde kursiyerlerimizin psiko-sosyal, sosyokültürel, mesleki ve kişisel yönden gelişimlerinin ve toplumsal entegrasyonlarının sağlanması amacıyla kurslar düzenlenmekte ve kurslara düzenli katılım sağlayan kursiyerlerimize aylık teşvik ödemeleri yapılmaktadır. Öte yandan belirli aralıklarda düzenlenen kermesler aracılığı ile de kadınların merkezlerimizde üretmiş oldukları ürünlerden gelir elde etmeleri sağlanmaktadır.

Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı verebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Bu nedenle ihtiyaç sahibi hanelerimiz çeşitli hane bazlı sosyal yardımlarla desteklenmektedir. Bu çerçevede doğrudan çocuklarımızı destekler nitelikte olan Şartlı Nakit Transferleri, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Engelli Yakını Aylığı, Doğum ve Çoklu Doğum Yardım programları gibi düzenli yardım programları yürütülmektedir.

Ayrıca yoksulluk döngüsünden çıkarmak amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrenci barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir.

Çocuklu hanelerimiz çocuklara yönelik yardımlara ek olarak; yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği ve Yakacak Yardımı gibi diğer yardımlar ile bütüncül bir yaklaşım benimsenerek ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmektedir.

Öte yandan 2022 sayılı Kanun kapsamında 9640 ve üzeri oranda engelli raporu olan, sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3'ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Aylığı; 18 yaşından küçük özel gereksinim düzeyi en az hafif düzeyde olan veya 9640 ve üzeri oranda engelli olan yakını bulunan ve hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık geliri, asgari ücretin aylık net tutarının 1/3*ünden az olan Türk vatandaşlarına Engelli Yakını Aylığı bağlanmaktadır.

Yine 2022 sayılı Kanun kapsamında sosyal güvencesi olmayan ve aylık bağlanacak kişinin kendisi ve eşi dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin 1/3'ünden az olan 65 yaş üstü vatandaşlarımıza da Yaşlı Aylığı bağlanmaktadır.

Bu kapsamda tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımız desteklenmekte olup sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir