Hatay ilinde yapılan TOKİ konutlarının eksiklerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen, deprem bölgesinde ve özellikle Hatay'da yaşamın normale döndüğüne dair söylemler ile sahadaki gerçeklik arasında derin bir uçurum bulunmaktadır. Hatay Depremzede Derneği tarafından hazırlanan "Hatay Deprem 3. Yıl Raporu" (Şubat 2026), kentte barınma, sağlık, eğitim ve hukuk krizinin kronikleştiğini ortaya koymaktadır. Rapora göre; "1 yıl içinde kalıcı konut" sözü tutulmamış, konteyner kentler yüz binlerce insan için kalıcı yaşam alanına dönüşmüş ve halk "rezerv alan" uygulamalarıyla mülksüzleştirilme tehdidi altında bırakılmıştır.

Hatay'da yaşanan sürecin "doğal bir afet sonrası toparlanma" olmadığı açıktır. Buradaki durum ile ilgili daha önce de verdiğimiz önergeler mevcuttur. Bölge halkında kentin demografik yapısının değiştirilmeye ve hafızasının silinmeye çalışıldığı hissi vardır. Nefes almayı dahi engelleyen sorgusuz sualsiz, ihtiyaçtan fazla — açılan taş ocakları, molozların doğaya dökülmesi, zeytinliklerin ve tarım alanlarının yok edilmesi, asbest ve tozun halk sağlığını tehdit etmesi gibi sorunlar üçüncü yılın sonunda hala çözülmemiştir.

Bu bağlamda;

1. Bahsi geçen raporda belirtilen; TOKİ konutlarının altyapısız (elektrik, su, kanalizasyon eksik) teslim edildiği, kapı ve pencerelerinin dahi olmadığı ve vatandaşların hazır olmayan konutlara geçmeye zorlandığı iddiaları doğru mudur? Bu "teslim" sayıları, barınma sorununun çözüldüğü algısı yaratmak için mi kullanılmaktadır?

2. Meslek odalarının, "Rezerv Alan" uygulamasının bir "mülksüzleştirme" ve "sürgün" olduğu yönündeki tespitlerine ilişkin; halkın tapulu mülklerine el konulmasının ve sağlam binaların dahi yıkım kapsamına alınmasının hukuki gerekçesi nedir?

3. Hatay'da kanserojen asbest ve tozun halk sağlığını tehdit ettiği, taş ocakları ve beton santralleri nedeniyle zeytinliklerin, tarım alanlarının ve su kaynaklarının yok edildiği, bunun bir "ekokırım" ve "sağlık gaspı" olduğu iddia edilmektedir. Bölgedeki kanser vakalarındaki artışa ve çevre tahribatına dair Bakanlığınızın -- elinde Sağlık Bakanlığı ile ortaklaştığınız güncel veri bulunmakta mıdır?

CEVAPLAR

Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra deprem bölgesindeki acil yaşamsal ihtiyaçların karşılanması ve kalıcı barınmanın tesis edilmesi amacıyla Bakanlığımız koordinasyonunda bölgedeki kalıcı konutların yapım süreci tüm illerde eş zamanlı olarak hızlı bir şekilde organize edilmiştir. Afet sonrası mekânsal karar alma süreçlerinde hazırlanan imar planlarında konut alanları ile birlikte ihtiyaç duyulan kentsel sosyal ve teknik altyapı alanlarının da oluşturulmasıyla toplumun yalnızca fiziksel değil, sosyal olarak da yeniden inşası hedeflenmiştir.

Eğitim, sağlık, ibadet ve yeşil alan gibi donatılar ile mahalle ölçeğinde bütünlük sağlanırken; yerleşimlerin altyapı ve ulaşım sistemlerine entegrasyonu da detaylı bir biçimde planlanmıştır. Ayrıca altyapı inşası süreçleri de üstlenilmiş; su, kanalizasyon, enerji ve iletişim hatlarından ulaşım yollarına kadar tüm altyapı unsurları, eşzamanlı ve bütüncül biçimde projelendirilmiş olup bu doğrultuda inşa süreçleri yürütülmüştür.