Kırklareli ilinin Vize ilçesinde yapılması planlanan RES projesinin çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Eşsiz doğal zenginliklere sahip Kırklareli ve Trakya bölgemizde bir yandan biyolojik çeşitliliği korumak için uluslararası sözleşmeler imzalanıp milyonlarca liralık harcama yapılırken, bir yandan da taş ve maden ocaklarına, termik santrale ve RES projelerine ÇED gerek yoktur raporlarıyla ardı ardına izin veriliyor.

Kırklareli ili, Vize ilçesi, Kömürköy, Akpınar, Okçular ve Evrenli Köyleri ile Çakıllı Beldesi Mevkiinde yapılması planlanan 52 adet RES tribünü Bakanlığınızın Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü tarafından verilen 01/06/2024 tarih ve 7710 sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı bilirkişi raporları doğrultusunda iptal edilmiştir. "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna 07/11/2025 tarihinde karar verilmiştir.

Bilirkişi raporunda;

Planlanan ve mevcutta olan RES'lerin tüm etkiler açısından düşünüldüğünde anılan köylerde yaşayan halkın endişesinin haklı olduğu açıkça belirtilmektedir.

Bu doğrultuda;

I-Anılan projede 190.450 adet ağacın kesilerek işe başlanacak olmasına rağmen Bakanlığınız üretimi nasıl çevre dostu diye nitelendire bilmektedir?

2-Rüzgâr türbinlerinin buharlaşmayı artırması nedeniyle çevrede yapılan tarımsal üretime olumsuz etkisi nasıl ortadan kaldırılacaktır, tarım alanları, orman alanları, mera alanları ve bunlardan elde edilecek tarımsal ürünler ve burada yaşayan canlılar birbirlerinden ayrı düşünülemez. Yaşam koşulları açısından birbirlerinden etkilendiklerinden, bu faaliyetin yapılması durumunda tarımsal üretimin zarar göreceği ve bu durumdan da geçimini burada yetiştirdikleri ürünlerden elde eden bölge halkı her türlü olumsuz etkileneceği bilirkişi raporunda açıkça belirtilmesine rağmen neden hale işve işlemler devam etmektedir?

3-Jeoloji-Hidrojeoloji Mühendisliği açısından bilirkişi raporunda yaşamsal olarak yeraltı su ve kaynağını oluşturduğu yüzey sularının korunmasına azami önemin gösterildiği tespit edilmediğinden dolayı "Çevresel Etki Değerlendirilmesi Olumlu" kararının Jeoloji-Hidrojeoloji Mühendisliği açısından uygun olmadığı açıkça belirtilmesine rağmen projeyi neden durdurmuyorsunuz?

4-Bilirkişi Raporunda; "Projedeki yaklaşık 200 bin ağacın kesilmesi, ekosistemi bozar, kuşlar, böcekler, diğer canlılar zarar görebilir. Toprak erozyonu, su döngüsü ve mikro klima değişiklikleri olabilir. Bu bölge için yerel halkın geçim kaynakları etkilenebilir. Ormanda kesim yapılması biyolojik çeşitliliği tehdit eder. Göç yolları bozulabilir. Rüzgâr türbinleri yoluyla ormanların azaltılması direkt olarak hayvanların uygun habitatlar olan yerlerden göç etmelerine neden olabilir. Türbin arazileri veya servis yolları nedeniyle orman yangını riski artabilir" açık tehlike belirtilmesine rağmen projenin devamı ile meydana gelebilecek telafisi mümkün olmayan zararları nasıl telafi edeceksiniz?

CEVAP

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevreye olabilecek olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesinde, olumsuz yöndeki etkilerin önlenmesi ya da çevreye zarar vermeyecek ölçüde en aza indirilmesi için alınacak önlemlerin, seçilen yer ile teknoloji alternatiflerinin belirlenerek değerlendirilmesinde ve projelerin uygulanmasının izlenmesi ve kontrolünde sürdürülecek çalışmaları içermektedir.

Kırklareli İli, Vize İlçesi, Kömürköy, Akpınar, Okçular ve Evrenli Köyleri ile Çakıllı Beldesi Mevkii sınırları içerisinde, Yeka RES Elektrik Üretim A.Ş. tarafından yapılması planlanan "Balkaya RES (260 MWm / 260 MWe, 52 Adet Türbin)" projesi kapsamında ÇED Olumlu Kararı alındığı, söz konusu ÇED Olumlu Kararının Enerjisa Enerji Üretim A. Ş. adına faaliyet sahibi değişikliği; 01.06.2024 tarihli ve 7710 karar no'lu "ÇED Olumlu" kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Kırklareli İdare Mahkemesi'nin 07.11.2025 tarih ve E:2024/64, K:2025/1486 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptal edilmiştir.

Bakanlığımız 2009/7 Genelgesine göre "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararları hakkındaki yürütmenin durdurulması/iptal kararları, hakkında "ÇED Olumlu" kararı verilen ÇED Raporunun bir ya da birkaç bölümüne ilişkin ise ve yürütmenin durdurulması/iptal kararı, ÇED Raporunun diğer bölümlerini olumsuz yönde etkilemiyor, yani kararın tümünün yeniden ele alınıp değerlendirilmesini gerektirmiyorsa, ÇED Raporunun hazırlanmasına ilişkin tüm sürecin en baştan tekrarlanmasına gerek bulunmamaktadır. Böyle bir durumda, yürütmenin durdurulması/iptal kararının gerekçesi dikkate alınarak sadece eksik ve yetersiz görülen kısımların yeniden düzenlenerek hazırlanan revize ÇED Raporunun 06.03.2026 tarihinde Bakanlığımıza sunulmasına müteakip ÇED süreci başlatılmıştır.

Bakanlığımıza yapılan ÇED başvurusunun değerlendirilmesi neticesinde, projenin konusu, türü ve proje için belirlenen yerin özellikleri de dikkate alınmak suretiyle, 01.06.2024 tarihli ve 7710 ÇED Olumlu Kararı kapsamında projenin devamı niteliğinde olacak şekilde projenin konusu, türü ve proje için belirlenen yerin özellikleri, ÇED Raporu ve Mahkemesinin iptal kararında yer alan bilgiler de göz önünde bulundurularak, projeye ait hazırlanacak dosyaların incelenmesi ve değerlendirmesi amacıyla ilgili tüm kurum ve kuruluşlar yer almakta olup Tarım ve Orman Bakanlığı (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü), Kırklareli Valiliği (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) soru önergesine konu hususlar gerek Bakanlığımız tarafından gerekse projenin yeri ve türü dikkate alınarak oluşturulan Komisyon üyesi kurum ve kuruluşlar tarafından ayrıntılı olarak değerlendirilecektir.

Balkaya RES (260 MWm /260 MWe, 52 Adet Türbin) projesi için 2009/7 Genelgesi kapsamında revize ÇED Raporunun 06.03.2026 tarihinde Bakanlığımıza sunulmasına müteakip ÇED süreci başlatılmış olup 30.06.2026 tarih ve 16048861 sayılı ÇED olumlu Kararı verilmiştir.