Olası bir depreme karşı alınan önlemlere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 154 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ve talep ederim.
Türkiye, aktif fay hatları üzerinde yer alan bir deprem ülkesidir. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve merkez üssü Kahramanmaraş olan depremler, 11 ilde büyük yıkıma yol açmış; resmi verilere göre 50 bini aşkın vatandaşımız yaşamını yitirmiştir. Bu afet, yapı güvenliği, kentsel planlama ve afet hazırlık politikalarının önemini bir kez daha ortaya koymuştur.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve ilgili kurumların sorumluluğunda yürütülen afet risk azaltma çalışmaları kapsamında Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) hazırlanmış olmakla birlikte, uygulamadaki ilerleme ve denetim mekanizmalarına ilişkin kamuoyuna yansıyan veriler sınırlıdır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye'de yaklaşık 20 milyona yakın yapı bulunduğu, bunların önemli bir bölümünün 1999 öncesi mevzuata göre inşa edildiği bilinmektedir. Özellikle büyükşehirlerde toplanma alanlarının imara açılması, riskli yapı tespit süreçlerinin yavaş ilerlemesi ve güçlendirme desteklerinin yetersizliği ciddi endişe yaratmaktadır.
Deprem gerçeği karşısında merkezi idarenin hazırlık kapasitesinin, denetim mekanizmalarının ve bütçe önceliklerinin şeffaf biçimde ortaya konulması kamu yararı açısından zorunludur.
Bu bağlamda:
SORULAR
2025yılı itibarıyla Türkiye genelinde deprem riski yüksek illerde bulunan toplam yapı sayısı ve riskli olduğu tespit edilen yapı sayısı kaçtır?
1999 yılı öncesinde inşa edilmiş yapı sayısı kaçtır? Bu yapılardan kaçında sağlamlık analizi yapılmıştır?
Son3yıl içinderiskli yapı tespiti yapılan, yıkılan ve yeniden inşa edilen bina sayısı kaçtır?
Deprem toplanma alanı olarak belirlenen alan sayısı kaçtır? Son 10 yıl içinde bu alanlardan imara açılan veya vasfı değiştirilen yer olmuş mudur?
Kamubinaları, hastaneler ve okulların depreme dayanıklılık testleri tamamlanmış mıdır? Dayanıksız olduğu tespit edilen kamu binası sayısı kaçtır?
Büyükşehirlerde yaşayan nüfus dikkate alındığında kişi başına düşen toplanma alanı miktarı uluslararası standartların üzerinde midir? i
Deprem erken uyarı sistemi kurulmasına yönelik ulusal ölçekte bir çalışma yürütülmekte midir
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mustafa Çiftçi, İçişleri Bakanı ·
İlgi (o : 02.03.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1808753 sayılı yazınız.
İlgi yazı Ek'inde yer alan Adana Milletvekili Ayhan BARUT'a ait 7/40938 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.
Afet ve acil durumlar sonrasında geçici barınma merkezleri hazır olana kadar geçecek süre içerisinde yaşanacak paniği önlemek, sağlıklı bilgi alışverişini sağlamak ve halkın tehlikeli bölgeden uzaklaşarak güvenli bir şekilde toplanmasını sağlamak amacıyla acil toplanma alanları belirlenmektedir. Toplanma alanlarında kişi başına düşen alan, Afet Tahliye ve Yerleştirme Grubu Ulusal Düzey Planı'nda her mahalle/köy için en az | adet ve kişi başı ortalama 1,5 metrekare olarak belirlenmiştir.
Afetlerin dijital ortamda takip ve izlenmesi noktasında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca Afet Yönetimi ve Karar Destek Sistemi (AYDES) hayata geçirilmiş olup AYDES üzerinden alınan verilere göre ülkemizde 33.237 afet toplanma alanı belirlenmiş ve bu alanlar e-Devlet ( https://www.turkiye.gov.tr) üzerinden "Acil Toplanma Alanı Sorgulama" başlığı altında görüntülenebilmektedir.
Afet ve acil durum toplanma alanı ile geçici barınma alanları birbirinden farklı uygulamalar ve kavramlardır. Ayrıca 31.12.2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği'nin 14'üncü maddesinin;
7'nci fıkrası ile "Geçici barınma alanları, Afet Barınma Grubu tarafından belirlenen kriterler dikkate alınarak valiliklerce oluşturulacak komisyon marifeti ile tespit edilir. Bu alanların teknik altyapıları belediyeler ve özel idare teşkilatları tarafından hazırlanır ve denetlenir. Bu alanların erişilebilirlik durumu ve uygunluğu gözetilir. ",
8'inci fıkrası ile "Afet ve acil durum toplanma alanları, Afet Tahliye ve Yerleştirme Planlama Grubu tarafından belirlenen kriterler dikkate alınarak belediyeler ve özel idare teşkilatları tarafından belirlenir ve denetlenir. Afet ve acil durum toplanma alanı olarak belirlenen yerler, toplanma alanı vasfını kaybedecek şekilde farklı amaçla kullanılamaz.",
10'uncu fıkrası ile "Geçici barınma alanı olarak tespit edilen yerler vasfını kaybedecek şekilde farklı amaçla kullanılamaz. Afetlerde geçici barınma alanı ile afet ve acil durum toplanma alanı olarak kullanılabilecek mevcut pazar yeri, park, bahçe ve yeşil alanların altyapıları belediyeler ve özel idare teşkilatları tarafından kullanılabilir hâle dönüştürülür ve bu alanların erişilebilirliği sağlanır." hükümleri düzenlenmiştir.
Yapı Denetimine ilişkin usul ve esaslar, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülmekte olup 5393 sayılı Belediye Telefon No: (312) 258 23 23 Belge Geçer No: (312) 285 47 18 Mühendis ? e-Posta; strateji(Dafad.gov.tr İnternet Adresi: https:/www.afad. gov.tr i
Kanunu'nun 73. maddesinde "Belediye, belediye meclisi kararıyla; ... deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir..." hükmü gereğince; kamu binaları, okullar, hastaneler, barınma alanları gibi riskli yapıların depreme dayanıklılığı, zemin etüt raporu ve yapı denetimine ilişkin çalışmalar, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve ilgili Belediye Başkanlıkları koordinesinde yürütülmektedir.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının Yatırım Projesi olan "Erken Uyarı ve Ön Hasar Tahmin Sistemlerinin Kurulması" projesi kapsamında "Deprem Erken Uyarı ve Ön Hasar Tahmini Sistemleri" nin tüm ülke genelinde kurulmasını sağlamak, bir deprem sonrasında hasarla ilgili olarak oluşabilecek kargaşa ve bilgi kirliliğini en aza indirmek ve acil müdahale ekiplerinin doğru bölgelere zaman kaybetmeden sevk edilmesine yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Bu konuda yapılan AR-Ge çalışmalarına da destek verilmektedir.
Mustafa ÇİFTÇİ Bakan
Telefon No: (312) 258 23 23 Belge Geçer No: (312) 285 47 18 Mühendis See