TÜVTÜRK'ün ücretlendirme politikasına ve gelirlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Gülcan KIŞ CHP Mersin Milletvekili

Araç muayene istasyonları, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından 2005 yılında yapılan ihale ile TÜVTÜRK'e devredilmiştir. Türkiye'de periyodik araç muayenesinde yetkili ve görevli tek kuruluş olan TÜVTÜRK, 81 ildeki sabit ve gezici istasyonlarıyla faaliyet göstermektedir.

Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Araç muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümlerinde rekabet ortamı oluşturulmadığı için TÜVTÜRK fiilen tekel konumundadır. Hususi araçlarını iki yılda bir, ticari ve yük taşıyan araçlarını ise her yıl muayene ettirmek zorunda olan yurttaşlar, bu tekel yapı nedeniyle alternatifsiz bırakılmakta ve fahiş ücretlerle karşı karşıya kalmaktadır.

2026 yılı itibarıyla araç muayene ücretleri;

" Otomobil, minibüs ve kamyonetler için 3.288 TL, " Otobüs, kamyon, çekici ve tankerler için 4.446 TL, " Traktör ve motosikletler için 1.674 TL olarak belirlenmiştir.

Son iki yılda araç muayene ücretleri;

"e Otomobil grubunda yaklaşık 481, " Ağır vasıta grubunda yaklaşık 90144 oranında artmıştır.

Egzoz gazı emisyon ölçüm ücreti ise yalnızca bir yılda 9625 artarak 460 TL'ye yükselmiştir. Birkaç dakika süren rutin bir muayene işlemi sonrası, yurttaşlar bu bedelleri itiraz etme ve alternatif kullanma imkânı olmaksızın ödemek zorunda bırakılmaktadır.

Öte yandan 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 17'nci maddesinde, "Kredi kartı ile yapılan ödemelerde tüketiciden komisyon talep edilemez" hükmü yer almasına rağmen, TÜVTÜRK kredi kartı ve banka kartı ödemelerinde ek hizmet bedeli tahsil etmektedir. Bu uygulama, vatandaşın cebine doğrudan ek yük bindirmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2024 ve 2025 yıllarında, egzoz ve emisyon ölçümleri dâhil olmak üzere kaç aracın muayenesi gerçekleştirilmiştir? Bu muayenelerden yıllar itibarıyla elde edilen toplam gelir ne kadardır? i

2. Araç muayene istasyonlarının özelleştirildiği 2005 yılından bugüne kadar, TÜVTÜRK

   , tarafından elde edilen toplam gelir ne kadardır? Bu gelirlerin ne kadarı Hazine'ye aktarılmıştır, ne kadarı şirket bünyesinde kalmıştır?

3. Son iki yılda araç muayene ücretlerine otomobil grubunda W81, ağır vasıta grubunda

   70144 oranında zam yapılmasının gerekçesi nedir? Bu artışlar hangi maliyet kalemlerine dayandırılmıştır?

4. TÜVTÜRK'ün kredi kartı ve banka kartı ile yapılan ödemelerde yurttaştan ek hizmet bedeli tahsil etmesinin yasal dayanağı nedir? Bu uygulama hakkında bugüne kadar herhangi bir denetim veya yaptırım uygulanmış mıdır?

5. TÜVTÜRK'ün tekel konumda faaliyet göstermesi nedeniyle, araç muayene ücretlerinin makul seviyelere çekilmesine veya rekabet ortamının oluşturulmasına yönelik Bakanlığınızın herhangi bir çalışması var mıdır?

6. Araç muayene süresi ortalama 5—10 dakika olan bir işlem için alınan bu bedellerin, asgari ücret ve emekli maaşları karşısındaki yükü Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?

7. TÜVTÜRK hakkında geçmiş yıllarda kamuoyuna yansıyan ve yaklaşık 767 milyon TL büyüklüğe ulaştığı ifade edilen; Bakanlığınız tarafından ise "fazla veya hatalı tahakkuk ettirilen tutarların iptali" olarak açıklanan mali işlemler kapsamında, bu düzeltmelerin toplam parasal tutarı ne kadardır, hangi yılları ve hangi vergi/ceza kalemlerini kapsamaktadır ve tekel konumunda faaliyet gösteren bir şirkete ilişkin bu büyüklükte bir hatalı tahakkukun ortaya çıkmasının idari ve teknik gerekçesi nedir; ayrıca benzer hataların tekrar yaşanmaması için hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir?