Türkiye Varlık Fonu bünyesinde bulunan şirketlerin denetlenmesine ilişkin
Kaynak göster
Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 23 Şubat 2026 tarihinde 7/41014 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 20 Mayıs 2026).
Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Türkiye Varlık Fonu bünyesinde bulunan şirketlerin denetlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41014, 23 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41014-turkiye-varlik-fonu-bunyesinde-bulunan-sirketlerin-denetlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2d4e6855-ff8b-4934-afe2-019c8a5e67df
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili
Türkiye Varlık Fonu bünyesinde bulunan kamu şirketleri, klasik kamu iktisadi teşebbüslerinden (KİT) farklı bir hukuki statüye tabi kılınmıştır. Bu durum, söz konusu şirketlerin denetim rejimi bakımından anayasal ve mali sorumluluk ilkeleri çerçevesinde önemli tartışmalara yol açmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Anayasa'nın 160*ıncı maddesi uyarınca Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile kamu kaynağı kullanan kuruluşların TBMM adına denetimini yapmakla görevlidir. TVF kapsamındaki şirketlerin önemli bir bölümü kamuya ait stratejik varlıkları yönetmekte, kamu teminatı ile borçlanabilmekte ve dolaylı ya da doğrudan kamu maliyesi üzerinde yükümlülük oluşturabilecek finansal işlemler gerçekleştirmektedir.
Bununla birlikte, TVF'nin anonim şirket statüsünde yapılandırılmış olması nedeniyle iştiraklerinin denetim kapsamı, yöntemleri ve raporlarının TBMM'ye sunulma biçimi konusunda açık ve bütüncül bir çerçeve bulunmamaktadır. Sayıştay denetiminin yalnızca belirli finansal tablolarla sınırlı olup olmadığı, performans denetimini kapsayıp kapsamadığı ve denetim raporlarının kamuoyuna açıklık düzeyi hususları net değildir.
Ayrıca, TVF iştiraklerinin toplam aktif büyüklüğü ve borç stoku dikkate alındığında, bu şirketlerin faaliyetlerinin genel yönetim mali dengeleri üzerinde doğrudan veya koşullu yükümlülük yoluyla etkide bulunma potansiyeli bulunmaktadır. Bu nedenle, kamu kaynağı niteliği taşıyan varlıkların ve işlemlerin TBMM adına etkin biçimde denetlenip denetlenmediğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Şeffaflık, hesap verebilirlik ve mali disiplin ilkeleri gereğince, TVF kapsamındaki şirketlerin denetim rejimi ve Sayıştay'ın erişim yetkileri konusunda kamuoyunun ve TBMM'nin ayrıntılı biçimde bilgilendirilmesi zorunludur.
Buna göre;
TVF bünyesinde bulunan kaç şirket doğrudan Sayıştay denetimine tabidir?
Sayıştay'ın TVE iştirakleri üzerindeki denetim yetkisi performans denetimini de kapsamakta mıdır?
Son beş yılda TVF kapsamındaki hangi şirketler hakkında Sayıştay raporu düzenlenmiştir?
Sayıştay'ın erişemediği bilgi veya belge bulunduğu yönünde herhangi bir resmi tespit yapılmış mıdır?
. TVF iştiraklerinde kamu zararı tespit edilmesi halinde hangi tahsil ve yaptırım mekanizması uygulanmaktadır?
TVF iştiraklerinin mal ve hizmet alımlarında Kamu İhale Kanunu hükümleri uygulanmakta mıdır?
Sayıştay raporlarında tespit edilen bulguların gereği yerine getirilmiş midir?
TVE iştiraklerinin denetim raporları neden TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda müzakere edilmemektedir?
TVF kapsamındaki şirketlerin toplam aktif büyüklüğü nedir? Bu büyüklüğün ne kadarı doğrudan kamu kaynağı niteliğindedir?
Bakanlığınız, TVF iştiraklerinin klasik KİT denetim rejimine tabi tutulmasına yönelik bir mevzuat çalışması yürütmekte midir?
SORULAR
02.2026 f
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
Türkiye Varlık Fonunun (TVF) kuruluş amaçları; sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurt içinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek olarak 19/8/2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda belirtilmiştir.
TVP'nin denetim usul ve esasları, 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca üç aşamalı bir denetim yapısına tabidir. TVF konsolide finansal tabloları bahse konu çok farklı sektörlerden, farklı şirketlerin tam konsolidasyon yöntemiyle toplanması ile oluşturulmaktadır. Konsolidasyona tabi tüm Şirketler öncelikle kendi bağımsız denetimlerini tatbik etmekte sonrasında TVF'nin konsolidasyonu kapsamında tekrar bağımsız denetime tabi olmaktadır. Bağımsız denetimden geçmiş yıllık mali tablolar ile faaliyetlerinin tamamı Devlet Denetleme Kurulu tarafından da denetlenmektedir. Son olarak hazırlanan hem bağımsız denetim raporları hem de Devlet Denetleme Kurulu raporları her yıl düzenli olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonuna sunulmakta ve denetlenmektedir.
TVF portföyünde yer alan ve Sayıştay denetimine tabi olan kamu iktisadi teşebbüsleri ile diğer kamu sermayeli şirket statüsündeki kurum ve kuruluşlar; Sayıştay raporları sonucu tespit edilen bulguların takibi ile diğer süreçlerini, bağlı bulundukları Bakanlıkların gözetimi altında ve tabi oldukları mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütmektedir. İlaveten, söz konusu kurum ve kuruluşlar TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu denetimine de tabidir.
TVF portföyünde yer alan tüm kurum ve kuruluşların fona aktarılmadan önce tabi oldukları denetim usulleri halihazırda muhafaza edilmektedir.
TVF portföyünde yer alan şirketlerde kamu zararı tespit edilmesi halinde, ilgili şirketlerin tabi olduğu mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli yasal süreçler takip edilmektedir.
6741 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca TVF ve kurmuş olduğu alt şirketler ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına bedelini ödeyerek iştirak ettiği şirket ve fonlar ile bağlı ortaklıkların, piyasaların gerektirdiği esneklik ve gerekli hız kabiliyetine sahip olabilmesi adına 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ilişkin muafiyet düzenlenmiştir. Bununla birlikte kamu iktisadi teşebbüsleri gibi TVF'ye idari bir düzenleme ile devredilen kurum ve kuruluşlar ise kendi tabi oldukları mevzuat kapsamında süreçlerini yürütmektedirler.
Türkiye Varlık Fonunun amaçları doğrultusunda gerçekleştirdiği işlemlere ve mali performansına, portföy şirketleri ile birlikte oluşturduğu etkilere ilişkin raporlara kurumsal internet adresinden ulaşılabilmektedir. TVE'nin mali performansına ilişkin konsolide finansal tabloları ile faaliyetlerine yönelik olarak duyurular ve yıllık faaliyet raporları, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda, kamuoyunun erişimine açık biçimde resmi internet sitesi üzerinden yayımlanmaktadır.
Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı