2021-2025 yılları arasında enerji şirketlerine ayrılan bütçe kaynaklarına ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 25 Şubat 2026 tarihinde 7/41180 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 128 gün sonra, 3 Temmuz 2026).
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “2021-2025 yılları arasında enerji şirketlerine ayrılan bütçe kaynaklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41180, 25 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41180-2021-2025-yillari-arasinda-enerji-sirketlerine-ayrilan-butce-kaynaklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8e9afc32-1a70-4839-b6f6-019c9a441b84
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 128 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sayın Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Açık kaynaklarda yer alan iddialara göre, elektrik dağıtım hizmetleri ile ilgili olarak bütçeden sokak aydınlatmaları için 2021?de 2,9 milyar TL ayrıldığı; Ocak 2026'de ise elektrik dağıtım şirketlerine 3 milyar 99 milyon TL aktarım yapıldığı ve 2021—2026 arasında toplamda yaklaşık 99,9 milyar TL kaynak aktarıldığı ifade edilmektedir. Bu durum, enerji verimliliği, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve enerji tasarrufu politikaları açısından ciddi soru işaretleri ortaya çıkarmaktadır.
Enerji politikalarının sürdürülebilirliği, elektrik maliyetleri, kamu bütçesi üzerindeki yük ve enerji piyasasındaki rekabet gibi temel unsurlar bakımından kaynak kullanımının ve tasarruf politikalarının etkinliği kritik bir öneme sahiptir. Aynı zamanda enerji tüketiminin azaltılması, yenilenebilir enerjinin yaygınlaştırılması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması yönündeki politika hedefleri göz önüne alındığında, elektrikte etkin enerji tasarrufu ve kaynak aktarım mekanizmalarının Bakanlık tarafından nasıl yönetildiğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2021—2025 döneminde elektrik dağıtım şirketlerine ayrılan bütçe kaynakları toplamı nedir? Bu kaynaklar hangi kalemler için ve hangi mevzuata göre tahsis edilmiştir?
Enerji verimliliği ve tasarrufu konusunda Bakanlığınızın yürürlükte olan strateji ve politikaları nelerdir? Bu kapsamda kamu binaları, sokak aydınlatmaları ve kamu altyapıları için uygulanan enerji tasarrufu planları var mıdır?
Elektrik dağıtım altyapısının maliyet ve fiyat yapısı göz önünde bulundurularak, kamu ' kaynaklarının etkin kullanılması için hangi denetim ve verimlilik mekanizmaları işletilmektedir?
Enerji gelirleri ile kamu harcamaları arasındaki dengeyi sağlamak amacıyla Bakanlığınızın belirlediği uygulama ve izleme kriterleri nelerdir?
Elektrik dağıtım şirketlerine yapılan büyük ölçekli kaynak aktarımları yenilenebilir enerji yatırımlarına ve ulusal enerji dönüşümü hedeflerine nasıl entegre edilmektedir?
Bakanlığınız, enerji piyasasındaki piyasa rekabetini ve tüketici lehine maliyet düşüşünü sağlamak amacıyla dağıtım şirketlerinin performans ve verimlilik ölçütlerini kullanmakta mıdır? Bu ölçütler nelerdir?
. Elektrik dağıtım hizmetleri ve enerji altyapısı için Bakanlığınızın 2026—2030 dönemi stratejik planı, hedefleri ve performans göstergeleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO 28/4 | 7141180
Genel aydınlatma kapsamında ihtiyaç duyulan elektrik enerjisi, ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeler doğrultusunda elektrik dağıtım şirketleri tarafından Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EÜAŞ)'tan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenen toptan satış tarifesi üzerinden temin edilmekte ve yine EPDK tarafından belirlenen genel aydınlatma satış tarifesi üzerinden ilgili kurumlara satılmaktadır. Genel aydınlatma giderlerinin bütçeden karşılanmasına yönelik düzenleme yalnızca genel aydınlatma giderlerine ilişkin olup, bu kapsamda dağıtım şirketlerine aktarılan veya tasarruflarına bırakılan herhangi bir bütçe kaynağı bulunmamaktadır.
Bakanlığımız tarafından enerji kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması, enerji maliyetlerinin azaltılması ve çevresel etkilerin en aza indirilmesi amacıyla enerji verimliliği politikaları yürütülmektedir. Bu kapsamda çalışmalar, ilgili mevzuat ile Enerji Verimliliği 2030 Stratejisi ve IL. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı (2024-2030) doğrultusunda sürdürülmektedir. Anılan plan kapsamında bina, sanayi, ulaştırma, enerji, tarım ve dijitalleşme alanlarında çok sayıda politika ve eylem uygulanmakta olup, 2024-2030 döneminde enerji verimliliği yatırımlarının artırılması, birincil enerji tasarrufu sağlanması, enerji tüketiminin azaltılması ve karbon emisyonlarının düşürülmesi hedeflenmektedir.
Kamunun enerji verimliliğinde öncü rol üstlenmesi amacıyla kamu binalarında enerji tüketiminin azaltılmasına yönelik uygulamalar yürütülmektedir. Bu kapsamda kamu binaları için belirlenen enerji tasarruf hedefi 2030 yılına kadar asgari "030 olarak güncellenmiş ve uygulamaya ilişkin rehber yayımlanmış olup, kapsama giren kamu binalarının enerji tüketimleri, uygulanan tedbirler ile sağlanan tasarruflar Bakanlığımız tarafından yıllık olarak takip edilmektedir. 2019-2024 döneminde uygulanan enerji verimliliği tedbirleri sonucunda ekonomik karşılığı yıllık 2,6 milyar TL olan 82.630 TEP tasarruf sağlanmıştır.
Kamu kurumlarının enerji verimliliği yatırımlarının enerji performans sözleşmeleri yöntemiyle gerçekleştirilmesine imkân sağlanmış olup, yatırımlar özel sektör kaynaklarıyla finanse edilmekte ve geri ödemeler yatırım sonrasında sağlanan tasarruflardan karşılanmaktadır.
Enerji verimliliğinin artırılmasına yönelik verimlilik artırıcı projeler ile karbon yoğunluğu, enerji yoğunluğu veya spesifik enerji tüketimini azaltmaya yönelik yatırımlar için belirlenen oran ve üst limitler dâhilinde hibe destekleri sağlanmakta, destek tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmekte ve uygun görülen yatırımlar için ön finansman imkânı sunulmaktadır.
Genel aydınlatma sistemlerinde enerji tüketiminin azaltılması amacıyla LED dönüşümünün yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir. Bu kapsamda ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda gerekli düzenlemeler güncellenmiş olup, 2029 yılına kadar yaklaşık 4,5 milyon LED armatür dönüşümünün gerçekleştirilmesi, 2035 yılına kadar ise ülke genelindeki LED dönüşümünün tamamlanması planlanmaktadır.
Elektrik dağıtım altyapısına ilişkin maliyet ve tarife düzenlemeleri ise ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda EPDK tarafından yürütülmektedir. Dağıtım tarifeleri, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında oluşan yatırım ve işletme giderleri ile diğer maliyet unsurları dikkate alınarak belirlenmekte ve dağıtım sisteminden yararlanan kullanıcılara uygulanmaktadır. Bu kapsamda dağıtım faaliyetine ilişkin bütçeden herhangi bir kaynak aktarımı söz konusu değildir.
Dağıtım tarifelerinde gelir tavanı modeli uygulanmakta olup, dağıtım şirketlerinin işletme giderlerinde verimlilik sağlamaları, yatırımlarını etkin şekilde gerçekleştirmeleri, hedef kayıp oranlarının altında performans göstermeleri ve kalite hedeflerini karşılamaları teşvik edilmektedir. Buna karşılık, belirlenen performans hedeflerinin gerisinde kalınması durumunda ortaya çıkan mali sonuçlar ilgili şirketler tarafından üstlenilmekte olup bu durum verimlilik esaslı gelir gereksinimini değiştirmemektedir.
Elektrik dağıtım hizmetinin kalitesi de ilgili mevzuat çerçevesinde tedarik sürekliliği, teknik kalite ve ticari kalite başlıkları altında izlenmektedir. Dağıtım şirketleri, hizmet sundukları bölgelerde elektrik dağıtım hizmetinin yeterli ve kaliteli şekilde yürütülmesinden sorumlu olup, belirlenen kesinti süreleri ve KAVUNCU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN DO NN CEVAPLAR kesinti sayılarının aşılması halinde kullanıcılara mevzuatta öngörülen tazminatların ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca dağıtım şirketleri tarafından EPDK'ya sunulan performans verileri esas alınarak belirlenen kalite faktörünün gelir tavanlarına olumlu veya olumsuz şekilde yansıtılması suretiyle, şirketlerin hizmet kalitesine ilişkin hedeflere ulaşmaları teşvik edilmektedir.
Alparslaa BAYRAKTARBakan