İzmir'de gözaltına alınan bir kişinin kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, İçişleri Bakanı Sayın Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. ma

Ay. Sevda Erdan Kılıç İzmir Milletvekili

İzmir Barosu tarafından kamuoyuna yapılan açıklamaya göre; bir yurttaş, ifade için bulunduğu karakolda ifade öncesinde işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını beyan etmiş; bu beyanın avukatı tarafından tutanağa geçirilmek istenmesi üzerine avukat hakkında gözaltı kararı verilmiştir. Anayasa'nın 17'nci maddesi uyarınca işkence ve kötü muamele mutlak biçimde yasaktır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3*üncü maddesi de işkence yasağını hiçbir istisnaya yer vermeyecek şekilde düzenlemektedir. Bu yasak yalnızca işkence yapılmamasını değil; işkence iddialarının derhal, bağımsız, tarafsız ve etkili biçimde soruşturulmasını da zorunlu kılmaktadır. Kolluk birimleri İçişleri Bakanlığı'na bağlıdır. Bu nedenle bir karakolda gerçekleştiği iddia edilen işkence vakası, öncelikle idari ve disiplin denetimi bakımından Bakanlığınızın sorumluluk alanındadır. İşkence iddiasının varlığı halinde yapılması gereken; iddiayı dile getiren kişiye yönelik işlem tesis etmek değil, iddiayı ciddiyetle araştırmak, delilleri korumak ve varsa sorumlular hakkında derhal işlem başlatmaktır. İşkence iddialarının etkin biçimde soruşturulmaması ya da delillerin zamanında muhafaza altına alınmaması; hem hukuki hem de uluslararası sorumluluk doğurabilecek sonuçlar yaratmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları da, işkence ve kötü muamele iddialarında gecikmeksizin soruşturma yürütülmesini devletin pozitif yükümlülüğü olarak kabul etmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Söz konusu karakolda ifade öncesi işkence uygulandığı iddiası doğru mudur? Bu iddia üzerine herhangi bir idari soruşturma başlatılmış mıdır?

2. Olayın gerçekleştiği karakola ait kamera kayıtları muhafaza altına alınmış mıdır?

3. İşkence iddiasında bulunan kişi adli muayeneye sevk edilmiş midir? Sevk edilmediyse gerekçesi nedir?

4. Son 5 yıl içerisinde kolluk birimleri hakkında işkence veya kötü muamele iddiasıyla açılan idari soruşturma sayısı kaçtır? Kaçı ceza veya görevden uzaklaştırma ile sonuçlanmıştır?

5. Kolluk personeline işkence yasağı ve insan hakları konusunda verilen hizmet içi eğitimlerin kapsamı nedir? Bu eğitimlerin denetimi nasıl yapılmaktadır?

6. Bakanlığınız, işkence iddialarının üstünün örtülmemesi ve delillerin karartılmaması için hangi somut tedbirleri almaktadır?

7. İşkence iddiası bulunan bir dosyada, kolluk personeli hakkında soruşturma yürütülmeden önce avukat hakkında işlem yapılmasını hukuka uygun bulmakta mısınız?